UNIZO.be - Het KMO-rapport Vlaanderen

Crisis beukt hard in op financiële buffer KMO's

De financiële gezondheid van de Vlaamse KMO's heeft zwaar te lijden onder de crisis. Alleen dankzij hun zorgvuldig opgebouwde financiële buffer van de afgelopen jaren kunnen heel wat KMO's zich vandaag nog handhaven, waardoor de impact van de crisis minder zichtbaar is. Maar minstens 15 procent van de KMO's loopt vandaag al een verhoogd risico op een faillissement. Dat blijkt uit het KMO-rapport van Vlaanderen, opgesteld door UNIZO en het handelsinformatiebureau Graydon.

De meeste Vlaamse KMO-sectoren hebben tussen 2000 en 2007 hun financiële parameters kunnen opkrikken en zo een buffer kunnen opbouwen voor de crisis. Deze buffers werden in 2008 echter al volop aangewend om de crisis tegen te gaan. Eens we over de volledige cijfers van 2009 beschikken zal blijken hoe sterk die buffers al geslonken zijn en of ze voldoende zijn geweest. Tot nog toe kunnen we alvast zien dat voor 15 % van de KMO's de buffers niet of onvoldoende aanwezig waren, wat hun groeipotentieel danig aantast en een groot risico op faling inhoudt. Dit blijkt ook uit de sterk toegenomen faillissementscijfers in 2009.

2008 is een kanteljaar geweest. Verschillende indicatoren kennen een knik na de positieve evoluties van de voorbije jaren. Zo onder meer de productiviteit, de nettorendabiliteit en de dekking van het vreemd vermogen door de cash flow. Andere indicatoren zoals de solvabiliteit, de liquiditeit en de graad van financiële onafhankelijkheid stabiliseerden eerder. De verwachting voor 2009 is een zeer uitgesproken verslechtering van de buffers die de voorbije jaren werden opgebouwd.

De knipperlichten voor 2009:

Faillissementsevolutie: alle records werden gebroken in 2009, ook het bijhorende jobverlies nam sterk toe.
Dagvaardingen: het aantal dagvaardingen van KMO's door de RSZ en het Fonds voor Bestaanszekerheid nam sterk toe. Het aantal dagvaardingen door de RSVZ nam sterk af omwille van de mogelijheid tot de zogenaamde vierde weg (= geen gerechtelijke procedure, wel een dwangbevel.)

Bekijk hier het integrale KMO-rapport (pdf).

Bekijk hier:

De gezondheid van de Vlaamse KMO's
De andere financieel-economische KMO-gegevens
De multiscore van de Vlaamse KMO's
Nuttige links

Gezondheid van de Vlaamse KMO’s

Bekijk hier het integrale KMO-rapport

De productiviteit van de Vlaamse KMO-vennootschappen kent in 2008 voor het eerst sinds 2003 opnieuw een daling. De mediaanwaarde van de productiviteit daalt zo tot 176 % (in Brussel en Wallonië is dit respectievelijk 149 % en 164 %). De hoogste productiviteit zien we in de sectoren gezondheidszorg, financiële diensten en agro, bos & visserij. Voor de hoogste productiviteitsgroei tekent de sector van de financiële diensten. De meest negatieve evolutie stellen we vast bij de sectoren agro, bos & visserij, horeca en textiel, kleding en leer. De persoonlijke diensten, de textielsector en de sector ICT & elektronica hebben de laagste productiviteit.
De nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen, een waardemeter voor het succes van de geïnvesteerde middelen, daalt voor alle regio's in 2008. Vanaf 2002 konden we nochtans een onafgebroken stijging waarnemen. In Vlaanderen strandt de mediaanwaarde van de nettorendabiliteit van het eigen vermogen op 8,8 % in 2008. De gezondheidszorg, communicatie & IT en de financiële diensten hebben de hoogste nettorendabiliteit. De textielsector, de horeca en agro, bos & visserij scoren het minst goed.
De solvabiliteit, een indicator die aangeeft welke de capaciteiten van een onderneming zijn om de kort- en langlopende schulden te kunnen aflossen, kent een dalende tendens over de periode 2000-2007. In 2008 stabiliseert het cijfer in elke regio. De mediaanwaarde voor Vlaanderen is 66,1. De hoogste solvabiliteitscijfers in Vlaanderen vinden we in de sectoren financiële diensten, horeca en overige diensten. De laagste solvabiliteitscijfers zitten in de ICT & elektronica, communicatie & IT en de textielsector.
De graad van financiële onafhankelijkheid bij de Vlaamse KMO-vennootschappen neemt toe tijdens de periode 2000-2008, als is in 2008 de groei van de voorbije jaren duidelijk gestopt. Vooral de sectoren communicatie & IT, textiel, kleding en leer en ICT & elektronica hebben een hoge graad van financiële onafhankelijkheid. Lage cijfers vinden we in de sectoren overige persoonelijke diensten, de financiële diensten en vooral de horeca.
De dekkingsgraad van het vreemd vermogen door de cashflow, een maat voor de schuldaflossingcapaciteit van een kmo-vennootschap, daalt tijdens de periode 2000-2002 om daarna geleidelijk te stijgen. In 2008 daalt de indicator opnieuw. De dekking van het vreemd vermogen door de cashflow is het hoogst in de sectoren vervoer & logistiek, communicatie & IT en de gezondheidszorg. De dekkingsgraad is het laagst in de textielsector, de groothandel en de automobielsector.
De liquiditeitspositie van de Vlaamse KMO kent een continue verbetering tijdens de periode 2000-2007. In 2008 is een stabilisering van het cijfer op te merken. De sectoren die het best scoren qua liquiditeit zijn de sectoren ICT & elektronica, communicatie & IT en de chemie. De laagste liquiditeitscijfers vinden we in de sectoren financiële diensten, overige persoonlijke diensten en de horeca.

Andere financieel-economische gegevens

Bekijk hier het integrale KMO-rapport

Aantal dagen leverancierskrediet: de mediaanwaarde van deze parameter kent een dalend verloop in Vlaanderen, van 50 dagen in 2000 tot nog 40 dagen in 2008. Industriële sectoren beschikken over hoger aantal dagen leverancierskrediet. De laagste mediaanwaarden vinden we in de sectoren persoonlijke diensten en de horeca.
Aantal dagen klantenkrediet: ook hier een licht dalende tendens. In Vlaanderen zakt de mediaanwaarde van het aantal dagen klantenkrediet van 52 dagen in 2000 tot 46 dagen in 2008. Het hoogst aantal dagen klantenkrediet vinden we – net als bij het aantal dagen leverancierskrediet – bij de industriële sectoren. Het laagst aantal dagen klantenkrediet vinden we in de automobielsector, de detailhandel en de horeca.
De investeringen in materiële vaste activa: zij kennen - vooral in Brussel - een volatiel verloop. Hier blijkt dat de bedrijven werken met investeringscycli. Het gemiddeld aandeel van Vlaanderen in het totaal Belgisch investeringsvolume beraagt 57 %, tegenover 37 % voor Brussel en 17 % voor Wallonië. De sectoren die in Vlaanderen de hoogste investeringen (mediaan) uitvoeren zijn de financiële diensten, overige industrie en de sector vervoer en logistiek. De sectoren met de laagste investeringen (mediaan) zijn de horeca, handelsbemiddeling en communicatie & IT.
Het bedrijfsresultaat: een positieve evolutie tijdens de periode 2000-2008. De sterkste prestaties worden in Vlaanderen geleverd door de financiële diensten, de chemie en overige industrie. De sectoren met de laagste bedrijfsresultaten zijn de sectoren agro, bos en visserij, overige persoonlijke diensten en de horeca. De textielsector kent de grootste daling van de mediaanwaarde van het bedrijfsresultaat tijdens de periode 2000-2008 en laat een daling van 56 % optekenen. De horeca kent een daling van 49 %.

Multiscore van de Vlaamse KMO’s

Bekijk hier het integrale KMO-rapport

De multiscore geeft een indicatie van de kans op faling van een KMO. Het betreft de Vlaamse KMO’s, zowel KMO-vennootschappen als eenmanszaken. Uit de analyse bleek dat 16,7 % van de KMO's in België een groot risico op faling en een beperkt groeipotentieel hebben. In Vlaanderen zit 15 % van de KMO's in de groep met hoog risicoprofiel.

De horeca telt, zowel in 2000 als in 2008, het grootste aantal KMO’s (25,1%) met een verhoogd risico op een faillissement en een beperkt groeipotentieel.
Op de tweede plaats staat de groothandel met 22,1%.
De derde plaats wordt ingenomen door de sector handelsbemiddeling met een percentage van 19,5%.

De sectoren waar een beperkt aantal KMO’s terug te vinden is in het profiel met een verhoogd risico op faillissement en een beperkt groeipotentieel zijn de sectoren gezondheidszorg (10,4%), de financiële diensten (9,2%) en de agro, bos & visserij (8,0%). Dit zijn dan ook meteen de drie sectoren die de hoogste scores halen binnen het profiel met KMO’s die zich kenmerken door weinig risico op een faillissement en een ruim groeipotentieel.

502.803 kmo’s in Vlaanderen

In 2008 waren in Vlaanderen in totaal 502.803 KMO’s actief, waarvan 247.000 eenmanszaken. In 2008 telt Vlaanderen voor het eerst meer KMO-vennootschappen dan eenmanszaken.
Vlaanderen telt 57% van de KMO-vennootschappen van België, waarvan bijna de helft jonger is dan 10 jaar.
Van de Belgische eenmanszaken is 60% in Vlaanderen gevestigd, 49% is jonger dan 10 jaar.
De belangrijkste juridische vorm in Vlaanderen is met voorsprong de eenmanszaak, al daalt het belang er van tot 49 % in 2008 ten opzichte van 57% in 2000.
De BVBA wint aan belang als juridische vorm in Vlaanderen met een aandeel van 29% in 2008 ten opzichte van 24% in 2000.
In Vlaanderen zijn 17 % van de KMO’s actief in de sector zakelijke diensten en immobiliën, 13% van de KMO’s situeert zich in de industriële sector, de bouwsector neemt eveneens 13 % voor zijn rekening.

Bekijk hier het intergrale KMO-rapport

Nuttige links: