UNIZO en UCM eisen even sterke ondersteuning voor zieke zelfstandigen als voor werknemers

UNIZO en UCM voerden in opdracht van het RIZIV een onderzoek naar de bescherming van zelfstandigen in geval van arbeidsongeschiktheid. Hieruit blijkt dat zelfstandigen niet begrijpen waarom ze minder beschermd worden tegen arbeidsongeschiktheid dan werknemers. Werknemers ontvangen tijdens de eerste maand arbeidsongeschiktheid gewaarborgd loon van hun werkgever (bij arbeiders vanaf de derde week in combinatie met een uitkering). Werklozen krijgen vanaf dag 1 een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Zelfstandigen, daarentegen, zijn pas beschermd vanaf de tweede maand arbeidsongeschiktheid. 76% van de zelfstandigen vindt deze carensmaand niet rechtvaardig. UNIZO eist dan ook dat ze wordt afgeschaft en dat zelfstandigen dezelfde bescherming bij arbeidsongeschiktheid krijgen als werknemers en werklozen. "UNIZO staat alvast klaar om in overleg met de regering te bekijken hoe we dit concreet kunnen realiseren", aldus nog Karel Van Eetvelt.

Zieke zelfstandigen werken vaak noodgedwongen door
Het gebrek aan een voldoende sterk vangnet voor zelfstandigen die ziek worden, leidt dikwijls tot schrijnende situaties. Zo blijkt uit het onderzoek van UNIZO en UCM dat 85% van de zelfstandigen bij ziekte toch veelal doorwerkt, tegen het advies van hun dokter in, en met het risico nog zieker te worden. En als ze toch thuisblijven, doen ze dat meestal korter dan wat op het doktersbriefje staat voorgeschreven. Zelfstandigen willen zo lang mogelijk verder werken en zo snel mogelijk opnieuw aan de slag gaan. De redenen hiervoor zijn niet ver te zoeken: in de eerste plaats de financiële gevolgen van een stopzetting (48%). Verder is er de druk van klanten (43%), en veel ondernemers hebben geen partner of medewerkers in hun bedrijf die hun taken tijdelijk kunnen overnemen.

UNIZO vraagt invoering deeltijdse arbeidsongeschiktheid
Omdat volledig stoppen met werken voor een zieke zelfstandige vaak niet mogelijk is, vraagt UNIZO bovendien de invoering van een stelsel van deeltijdse arbeidsongeschiktheid. "Daardoor zouden zieke zelfstandigen op zijn minst de kans krijgen om het wat rustiger aan te doen en bijvoorbeeld halftijds te werken, in combinatie met een gedeeltelijke uitkering", legt Karel Van Eetvelt uit. "Nu moeten ze kiezen tussen alles of niets en verliezen ze volledig hun recht op een uitkering van zodra ze weer aan het werk gaan."

Naar een 'gezondheidsbudget' voor elke zelfstandige
UNIZO en UCM pleiten ook voor de invoering van een 'gezondheidsbudget' voor zelfstandigen, waarmee ze zelf ondersteuning en begeleiding kunnen kopen om hun gezondheid en re-integratie op de werkvloer na ziekte te bevorderen. "Niet meer dan normaal als je ziet wat voor inspanningen er worden geleverd ter ondersteuning van zieke werknemers", besluit Karel Van Eetvelt.

Dringend informatiecampagnes nodig 
Uit het onderzoek van UNIZO en UCM blijkt ten slotte nog dat zelfstandigen slecht geïnformeerd zijn over het opvangnet dat het sociaal statuut hen nu biedt inzake arbeidsongeschiktheid. 41,6% weet niet dat er een arbeidsongeschiktheidsverzekering bestaat. 58% van de zelfstandigen die recent hun activiteiten moest stopzetten wegens ziekte vroeg geen uitkering aan, 72% is niet op de hoogte van de mogelijkheid om een vrijstelling van betaling van sociale bijdragen te krijgen (met gelijkstelling voor de pensioenberekening). "Op die manier lopen heel wat zelfstandigen sociale bescherming mis waar ze recht op hebben", zegt UNIZO-topman Karel Van Eetvelt. "Deze cijfers zijn een wake-up call. We roepen de overheid en de betrokken instellingen (ziekenfondsen en sociale verzekeringsfondsen) op om dringend een sensibiliseringscampagne uit te werken om zelfstandigen te informeren. Tegelijk dringen we aan op een vereenvoudiging van de verschillende aanvraagprocedures. Die moeten zoveel mogelijk geautomatiseerd worden, zodat zelfstandigen met een minimum aan rompslomp geholpen worden. 

Meer weten? Contacteer UNIZO-woordvoerder Filip Horemans
T 02/212.25.77 - M 0478/22.37.51 - E-mail: filip.horemans@unizo.be