Afschakelplan - Wat zijn de (technische) gevolgen als de stroom uitvalt?

1.  Als de stroom uitvalt, wat met mijn informatica-apparatuur?

In veel KMO’s is het onzeker of de kritische IT-infrastructuur voorzien is op plotse stroomuitval.  KMO’s zouden zelf moeten nagaan of hun IT-infrastructuur gecontroleerd kan afgeschakeld worden, maar dat is niet overal evident. In sommige KMO’s zijn IT-infrastructuur en computers beschermt tegen stroomuitval door UPC-batterijen, Uninterruptible Power Supplies ( UPS ) zorgen voor een gecontroleerde afschakeling van IT-systemen en computers zodat er geen schade optreedt en er geen data verloren gaan. 

2.  Kan ik nog telefoneren met mijn GSM als de stroom uitvalt?

Bellen met Uw GSM toestel zou nog even moeten lukken, tenminste als uw batterij voldoende opgeladen is.  De GSM-masten moeten in principe nog even op noodvoeding kunnen verderwerken, maar die noodvoeding van de nabije GSM-mast gaat niet eindeloos mee. 

3.  Wat met de elektronische betaalsystemen in mijn winkel?

De apparaten voor elektronisch betalen in uw winkel zullen niet meer werken, tenzij ze gevoed worden door een noodgenerator. Maar ook als U beschikt over een (automatische) noodgenerator voor Uw zaak dreigen er problemen. De Nationale Bank van België (NBB) vreest dat bij afschakeling ook het betalingsverkeer zal stilliggen. Bankenfederatie Febelfin benadrukt dat het geld niet zomaar zal verdwijnen bij een black-out, maar geeft toe dat een reeks operaties op dat moment niet mogelijk zal zijn. 

4.  Zal ik nog geld kunnen afhalen via de bankterminal in mijn straat?

Gezien er geen noodgenerator zit achter elke bankterminal, zal dat niet meer lukken. 

5.  Zal ik de geproduceerde energie van mijn zonnepanelen kunnen gebruiken voor mijn bedrijf bij afschakeling van het net, en/of kan ik het nog injecteren op het net?

Het afschakelen zal noodzakelijk zijn tijdens de piekmomenten, wat in de winter normaal gezien tussen 17 uur en 20 uur is. Gezien de dagen korter zijn, zal er op het moment van afschakeling wellicht geen zonnestroomproductie zijn. Moest er om uitzonderlijke redenen overdag afgeschakeld moeten worden, dan zal de omvormer in uw installatie niet meer werken, en zal er dus geen stroom zijn voor uw bedrijf, het zal niet mogelijk zijn om de energie op het net te injecteren.  Er zijn wel gespecialiseerde firma’s die technologie kunnen installeren waardoor zonnepanelen kunnen werken als generator bij stroomuitval, doch het aantal bedrijven of winkels dat reeds beschikt over dergelijke systemen is op heden nog miniem. 

6.  Zal mijn verwarming nog werken als de stroom uitvalt?

Dat zal niet het geval zijn, zelfs als die op gas of stookolie is.  Deze zal die niet meer werken, want de vereiste pompen vallen stil. 

7.  Wat na de afschakelperiode, als er terug opgeschakeld wordt?  Zal aldus dan terug normaal functioneren?

Het is niet zeker dat alles onmiddellijk terug zal werken zoals het hoort.  Voor bv. Belgacom-materiaal in een huiselijke omgeving (PC, Wifi, Televisie, ….) is het zo dat eerst de modem moet herstart worden, dan de adapter (indien aanwezig) en vervolgens pas de decoder. Zet niet alle elektrische apparaten op hetzelfde moment aan, laat het stroomcircuit de tijd om zich te stabiliseren.

8.  Moet ik een noodgenerator aanschaffen?

Zelf kunnen ondernemers eventueel een noodgenerator aanschaffen.  Prijzen van noodstroomaggregaten variëren zeer sterk, van 1.000 euro voor een losstaande, manuele voor particuliere huishoudens tot 20.000 euro of meer voor een volautomatische voor een KMO of grotere handelszaak.  Men kan zelf investeren in een noodgenerator, maar men kan er ook één huren.  Bij een aangekondigde afschakeling zal de vraag naar noodstroomgeneratoren pijlsnel stijgen, met gevolgen voor de prijs en de beschikbaarheid.  Er snel bij zijn is dan de boodschap.  Vooral bedrijven met koelinstallaties dienen de aanschaf van noodgeneratoren ernstig in overweging te nemen.

Een alleenstaande, manuele generator staat volledig op zich.  Bij stroomonderbreking moet U de stekker van de apparaten die U van elektriciteit wil voorzien, via een verlengkabel rechtstreeks in de generator pluggen.  Uiteraard werkt u best met een verdeeldoos waardoor U meerdere apparaten aan de generator kan koppelen.  Deze zijn in de eerste plaats nuttig voor particulieren die zich willen wapenen tegen tijdelijke onderbrekingen van het elektriciteitsnet.  Een alleenstaande generator met een vermogen van 4 kW volstaat om de verwarming te laten draaien, een éénvoudige diepvries te laten werken en wat lampen te laten branden, dus niet om comfortabel verder te leven…. 

Een vaste generator die automatisch gekoppeld is aan het elektriciteitscircuit wordt best geïnstalleerd door een elektro-installateur, want als die noodgenerator blijft werken terwijl het stroomnet (na onderbreking) weer actief wordt, kan er gevaarlijk vuurwerk ontstaan.  De prijs van een automatische generator voor KMO’s varieert sterk, en is vooral afhankelijk van het nodige vermogen.  Voor KMO’s gaat het – inclusief installatiekosten - al snel om 20.000 euro of meer. 

9.  Zal ik nog kunnen tanken tijdens een periode van stroomonderbreking?

In de betrokken regio's zullen tankstations niet werken. 

10.    Zal er tijdens de afschakeling nog leidingwater uit mijn kraantjes komen?

Afhankelijk van uw geografische situatie, kan er al vrij snel een drukvermindering in de leidingen merkbaar zijn. Pas als een stroomonderbreking meerdere uren aanhoudt kan vooral in hoger gelegen gebieden de watervoorziening mogelijks stilvallen. 

11.    Als de stroom uitvalt terwijl het langdurig en hevig regent, kunnen er dan overstromingen plaatsvinden die mijn gebouwen en installaties bedreigen?

Ook dit is afhankelijk van uw geografische situatie. In lager gelegen gebieden kunnen, bij het uitvallen van pompen en bij hevig regenweer, overstromingen optreden.

12. Kan ik preventief iets doen als ik verwittigd wordt van nakende afschakeling?

Zakenkantoren, winkels, vrije beroepen, etc.. kunnen volgende éénvoudige zaken preventief doen:

  • Schakel zoveel mogelijk elektrische toestellen uit en trek de kabels uit het stopcontact van stroomgevoelige apparaten (zoals computer, …). 
  • Hou een lichtschakelaar ingeschakeld zodat je merkt wanneer de stroom terug opgeschakeld wordt.
  • Sluit ramen en deuren om de binnentemperatuur te behouden
  • Zorg ervoor dat je GSM vooraf opgeladen is.
  • Vul de brandstoftanks van je voertuigen. 

 

13. Wordt schade naar aanleiding van stroomonderbreking gedekt door een verzekering, bv. de brandverzekering?

De meeste verzekeringscontracten (bv. brandverzekering) zullen dat soort schade niet dekken. De meeste standaardcontracten, zowel inzake zaakschade als exploitatieverlies, gaan er immers vanuit dat er sprake moet zijn van schade als gevolg van een incident, zoals brand, ontploffing, blikseminslag, overbelasting van het netwerk, kortsluiting, om aanleiding te kunnen geven tot een uitkering. Het aangekondigd uitvallen van stroomvoorziening geldt daarbij niet als een plotse gebeurtenis zoals voorzien in de polis.

14. Kan ik ook per SMS gewaarschuwd worden over afschakeling? Tot welke instantie moet ik mij hiervoor richten?

Je kan ook een SMS over een stroomuitval krijgen via een BE-alert, het alarmeringssysteem van de federale overheid. Wens je via dit systeem een SMS te ontvangen, dan kan je je inschrijven op http://be-alert.be. De gegevens die je verstrekt, worden enkel voor noodwaarschuwingen gebruikt

15. Op mijn bedrijfsterrein heb ik mijn eigen elektriciteitscabine/hoogspanningscabine,  heeft het afschakelplan dan ook invloed op mij?

Laagspanningsafnemers zijn aangesloten op een verdeelnet met een spanning tot en met 1.000 volt.

Hoogspanningsafnemers zijn aangesloten op een stroomdistributienet met een spanning groter dan 1.000 volt of 1kVolt, supermarkten, tuinbouwbedrijven, siertelers, kleinere KMO’s,…  zijn meestal “hoogspanningsafnemers” aangesloten op middenspanning.

Bij hoogspanningsafnemers zet een transformator de elektriciteit om naar een lagere spanning die dan via het interne elektriciteitsnet wordt vervoerd.

Het gepubliceerde afschakelplan omvat een overzicht per (deel)gemeente van de cabines op laag- én middenspanning die kunnen afgeschakeld worden, de meeste particulieren zitten op laagspanning.

Nogal wat KMO’s, ook supermarkten met een eigen cabine, zitten eerder op middenspanning, ook voor hen geldt het afschakelplan.

Bij EANDIS kunnen KMO’s en bedrijven op Middenspanning zoeken op het aansluitingsnummer van het bedrijf, t.t.z. het EAN-nr., om te zien in welke afschakelschijf ze vallen, zie:  https://afschakelplan.eandis.be/

Middenspanningsbedrijven moeten daar enkel hun EAN-nr. intikken, en zien dan in welke afschakelschijf ze vallen.

16. Moet ik gewaarborgd loon betalen aan mijn werknemers?

In de eerste plaats blijft het algemene beginsel gelden dat de werkgever het gewaarborgd dagloon moet betalen wanneer de werknemer onafhankelijk van zijn wil de dagtaak niet kan aanvatten of verderzetten.  Ook de rechtspraak oordeelde al in die zin: bij een stroompanne (met oorzaak buiten de onderneming) in de loop van de werkdag is er recht op gewaarborgd dagloon voor de rest van de dag

Anderzijds geeft dergelijke storing aan de werknemer niet het recht om naar huis te gaan.  Daarvoor blijft immers de toestemming van de werkgever nodig.  De werkgever kan eisen dat de werknemers aanwezig blijven. Een goede communicatie hieromtrent is zeer belangrijk. Eventueel kunnen er nu al preventief enkele afspraken gemaakt worden binnen uw onderneming voor het geval dit horror-scenario zich voltrekt.

.

17. Zijn alternatieve prestaties mogelijk?

Zelf bij vooraf aangekondigde stroompannes moet de werkgever arbeid verschaffen aan de werknemers.  U kan dus nu al eventueel oplijsten over welke alternatieve taken de werknemers zich eventueel kunnen buigen als het zo ver komt.  U heeft immers het recht om in zo’n geval van overmacht het personeel tijdelijk ander werk te laten verrichten waarvoor er geen of minder stroom nodig is. De aangevoerde klassiekers zijn inventaris- of klasseerwerk.  Werk dat rond de jaarwisseling meestal toch op til staat.

Wanneer echter naast het licht ook de verwarming het begeeft, kunt u de werknemers niet langer verplichten om in het bedrijf te blijven. De veilige en gezonde arbeidsomstandigheden kunnen dan immers niet langer verzekerd worden.

Opnieuw blijkt dat een vooraf uitgewerkt plan belangrijk zal zijn. Daarin kan u eventueel ook al bepalingen opnemen over het opnemen van een (halve) dag inhaalrust of vakantie. Dwingen kan u de werknemers echter niet; de keuze blijft bij hen. 

18. Is er noodverlichting in de bedrijfsgebouwen?

Indien nog niet aanwezig: installeer noodverlichting in de bedrijfsgebouwen.

Indien wel aanwezig: test vooraf de goede werking van de noodverlichting. Veel noodverlichting heeft slechts een autonomie van 1 à 2 uur. Reken hier dus niet op als volwaardige basisverlichting tijdens de afschakelingsperiode.

19. Wat met alarmsystemen?

Als uw gebouwen vooral elektronisch beveiligd zijn, ga dan na wat er zal gebeuren bij plotse stroomonderbreking.  Wordt dan vlot overgeschakeld op batterij?  Hoelang kunnen die de beveiliging van uw bedrijf verzekeren?

20. Wat met elektrische poorten?

Kunnen de poorten in geval van stroomuitval nog steeds vlot handmatig geopend en gesloten worden? Test dit vooraf. Zorg voor vooraf uitgewerkte evacuatieplannen. 

Meer vragen en antwoorden vindt u hier.

Meer over: Energie

Op zoek naar meer ondernemersinfo?

UNIZO ondernemerslijn - 0800 20 750Voor andere nuttige ondernemersinfo
raadpleeg hier het UNIZO Kennisnet:
geef je zoekterm in of zoek per thema
of trefwoord in onze databank.

Of contacteer UNIZO Ondernemerslijn voor
een persoonlijk eerstelijns advies of een
nuttig contact.

Ons adviesteam staat voor je klaar!