Met kunst de verzuring wegwerken

“Het is lange tijd windstil geweest. Maar langzaam komt er weer deining in het water.” Op de dag dat er voor de zwaar getroffen cultuursector, hopelijk en eindelijk, perspectief zal komen, sprak UNIZO Provincie Antwerpen met acteur en theatermaker Stefan Perceval. Al van voor coronatijden bestaat er een kloof tussen de kunsten en de mensen. “Die grote berg van Olympus waarop wij werken heeft voor velen iets abstracts. Ja, het is nu financieel gezien moeilijk, maar de grote uitdaging ligt in het dichten van die kloof.” 


“Ik ben voorstander van een Ministerie van Dromen: de overheid helpt iedere Belg één keer per jaar, een droom waar te maken. Door kunst kan je mensen vleugels geven, en zorgen dat ze dúrven na te denken over hun dromen,” meent Stefan. “We zijn dat allemaal een beetje kwijt”. Iedereen loopt wel rond met een verhaal waar men zich voor schaamt, iets dat op je levenspad kwam dat niet zo mooi is. Of dat nu armoede, oorlog of een faillissement is.  Al die zaken hebben een enorme waarde voor de maatschappij als je daar uiting aan kan geven in de vorm van een verhaal of een andere kunst. “Kijk naar Stromae die opgegroeid is zonder vader en over heel de wereld herkenning vindt met Papaoutai?” Maar ook de meest sceptische ondernemers, kun je raken met kunst. In 2019 begeleidde Stefan een Go4Growth groep van UNIZO en trok daar ondernemers volledig uit hun comfortzone en liet hun spreken. “Er zat een rasechte ondernemer bij, een rot van 30 jaar in het vak”, aldus Stefan “Ik zag hem naar me kijken en denken ‘Jesus Christ’, wat komt die hier doen’? Die ondernemer liet zich volledig gaan. Ik leer mensen vragen stellen en nadenken. En dat is al een kunst an sich.” 

Natuurlijk moest Stefan even slikken toen de crisis aanbrak en hij zijn inkomsten zag dalen. “Je weet dat de wereld vanaf nu anders zal worden. Maar ik ben een ondernemer, en zie daar gewoon een nieuwe uitdaging in. Hoe ga ik dat aanpakken, hoeveel mensen mogen nog naar voorstellingen komen, hoeveel bubbels mag je na een première nog schenken, hoe lang gaat dit duren? Die onzekerheid remt me niet af. Dit is echt een hele interessante tijd om nieuwe dingen te gaan ontdekken.”  

Met zijn theatergroep Het Gevolg in Turnhout, leert Stefan de meest kwetsbare mensen terug spreken over hun dromen en over hun verhaal. “Met kunst geef je een stel “hopeloze” gasten het gevoel dat ze wel een verhaal van waarde hebben. Die mensen werden echt ‘potonnozel’ van het binnen zitten’. Zij verlangen zo hard terug naar het podium.” De repetities zijn terug opgestart en daarvoor heeft Het Gevolg een hulpmiddel ontwikkeld: de social distancing-hoepel. Een hoepel gemaakt van elektriciteitsbuizen om zo de anderhalve meter afstand te garanderen tijdens de repetities. Het is duidelijk dat Stefan niet in problemen denkt, maar in oplossingen.   

Ook voor de toekomst van de kunstensector denkt Stefan al aan oplossingen. “Het statuut moet veel beter gewaardeerd worden. Ik geeft toe, dat ligt voor een groot deel aan ons. Kunst lijkt enkel voor een bepaalde elite. De kunstensector moet zich durven laten horen en voelen. Het is jammer dat het nu alleen over de horeca en jeugdkampen gaat, want ik zie iedere dag dat kunst meer kan. Wij kunnen achter de muurtjes kijken waar onderwijs, welzijn en sport niet komt en uiting geven aan verhalen van mensen die iets waard zijn. Mensen willen nu eenmaal simpelweg een applaus krijgen.” “Ik wil niet zeuren dat mijn televisiewerk wegvalt,” besluit Stefan, maar juist iets doen met deze bijzondere tijd. “Kijk naar mijn goede vriend Stefan Degand die een boek gaat schrijven om zijn grote verdriet te verwerken. Je gevoelens openstellen voor hele bevolking, dát is het mooiste aan kunst.”