UNIZO en Liantis samen in de bres tegen ondernemers-stress

“Een veerkrachtige zelfstandige durft ook al eens ‘nee’ zeggen”

Nóg meer papierwerk, veeleisende klanten, moordende concurrentie, digitale versnelling, dag en nacht bereikbaar zijn… ook ondernemers kan het mentaal wel eens te veel worden. Soms loopt de emmer vol, en dan is voorkomen beter dan wachten tot die overloopt of dweilen met de kraan open. Minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken Maggie De Block keurde zopas een project goed om specifiek op maat van zelfstandigen en kmo-werkgevers de strijd met stress en burn-out aan te gaan. UNIZO en Liantis, de dienstengroep voor alle ‘mensenzaken’ van tienduizenden zelfstandigen en werkgevers, gaan samen werk maken van ‘de veerkrachtige zelfstandige’.

TEKST Herman Van Waes - FOTO’S Ivan Put

Lees ook het artikel uit ZO Magazine: hoe je als ondernemer een burn-out de pas afsnijdt

Lees meer

Waarom een specifieke aanpak voor ondernemers? Lopen zij meer risico dan werknemers op uitvallen met een burn-out of een andere psychische aandoening?

Maggie De Block (federaal minister Volksgezondheid): “We willen in dit project zowel aandacht voor het geestelijk welzijn van de ondernemer als van zijn medewerkers, want in een kmo hangt dat nauw samen: als een werknemer uitvalt, wie gaat er dan inspringen om het werk te doen? Ofwel zijn collega’s die het er moeten bijnemen, of in veel gevallen zijn werkgever, de zelfstandige zelf. Of je het nu burn-out noemt, of zoals vroeger overbelasting of oververmoeidheid, bij 1 op 3 werknemers die langdurig thuis zitten is een psychische aandoening de oorzaak. Volgens de statistieken lopen zij meer risico op burn-out dan ondernemers. Bij ondernemers tellen we maar 2,5% langdurig zieken, bij werknemers is dat 12,6%. Als je zelf je agenda kunt bepalen, zelf veel voldoening hebt van je werk, is dat inderdaad een groot pluspunt, maar dat betekent niet dat ondernemers er immuun voor zouden zijn. Nog een verschil: burn-out heeft vaak ook met andere factoren dan werk te maken, maar werknemers die bijvoorbeeld kampen met familiale problemen kunnen makkelijker de schuld voor hun burn-out leggen bij de werkdruk, of bij hun baas. Maar die baas zelf kan het niet doorschuiven.”

Danny Van Assche (gedelegeerd bestuurder UNIZO): “Voor een ondernemer is er altijd het besef: ‘ik mag hier niet uitvallen’. En als er signalen komen dat het raderwerk niet meer zo best draait, verhoogt dat alleen maar de stress en de paniek: wat als ik de zaak moet sluiten, als ik geen inkomen meer heb? Wie kan mij vervangen, wat gaat dat kosten? Kan ik mijn werknemers aan de slag houden? Want die betrokkenheid met zijn mensen is groter dan in een groot bedrijf.”

Philip Van Eeckhoute (gedelegeerd bestuurder Liantis): “Het probleem bij groeiende kmo’s is dat ze net nog te klein zijn om groot te zijn en al te groot om nog klein te zijn: er werken pakweg 20 mensen, maar er is geen HR-manager, geen CFO, geen aankoper, geen salesmanager… het komt allemaal op ‘den baas’ terecht, die niemand heeft om te kunnen delegeren. Dan neemt de druk toe. En stel dat je niet helemaal tevreden bent over die werknemer, die telkens weer te laat komt, ga je dat in het evaluatiegesprek nog durven zeggen, in tijden van een zeer krappe arbeidsmarkt? Misschien stapt die wel op en dan ben je nog slechter af… alweer stress. Vorige week hoorde ik nog van een aannemer dat een van zijn beste stielmannen doodleuk kwam vragen: ‘ik word zelfstandig, kan ik dan ook voor u blijven werken of word jij dan klant van mij?“

Danny Van Assche: “Een niet te onderschatten bron van stress blijft de administratieve rompslomp, die absoluut niet minder is geworden. Misschien is de beste remedie tegen burn-out bij zelfstandigen wel de afbouw van de papierwinkel. Ze zijn voortdurend bang om dingen fout te doen of te vergeten, bang om bij een controle tegen de lamp te lopen… Er zijn de torenhoge mobiliteitsproblemen die om oplossingen vragen en er is vooral de enorme snelheid van verandering, zoals de digitale omschakeling. Dat gaat verder dan dag en nacht geconnecteerd en beschikbaar voor je klanten te zijn. We zijn ook allemaal continu online bezig met onze hersenen te overprikkelen, op de bus, op het toilet.. we bouwen geen rustmomenten meer in. Werknemers nemen geen pauze, ze boeken liever online hun vakantie of een concert. Maar aan een zelfstandige is het nog moeilijker om uit te leggen dat hij die rustpunten moet nemen, dat ‘Rust rendeert’ of dat het anders grondig fout zal gaan. Een specifieke aanpak is dus zeker geen luxe.”