UNIZO: Bijberoepers, buitenlandse zelfstandigen en actieve gepensioneerden tillen aantal zelfstandigen boven 1 miljoen. Geen reden tot euforie

Uit de statistieken van het RSVZ voor het laatste kwartaal van 2013 blijkt dat de kaap van 1 miljoen zelfstandigen voor het eerst overschreden is. Het aantal zelfstandigen gaat de laatste jaren in een stijgende lijn. Vijf jaar geleden waren er in totaal 934.642 zelfstandigen actief. Vandaag zijn dat er 1.000.926. De toename van het aantal zelfstandigen doet zich voor in alle categorieën.Toch is dit geen reden voor euforie: het aantal starters neemt al enige tijd gestaag af. Van circa 74.700 in 2011 naar 69.000 in 2013, zo blijkt uit cijfers van onderzoeksbureau Graydon.

Zelfstandigen van buitenlandse origine en actieve gepensioneerden houden aantal zelfstandigen in hoofdberoep op peil

Het aantal zelfstandigen in hoofdberoep klokt af op 685.365. De laatste vijf jaar werd een stijging opgetekend van 3,5%. De verhouding tussen zelfstandigen en de rest van de beroepsbevolking blijft wel stabiel. Zelfstandigen maken zo’n 13% van de totale beroepsbevolking uit. De stijging is vooral een gevolg van de vele Roemeense en Bulgaarse zelfstandigen. Tot 1 januari 2014 konden zij geen beroepskaart krijgen in België. Daarom vestigden velen zich als zelfstandige in België.In 2008 ging het nog om 6.183 Roemenen, in 2012 om 15.189. Het aantal Bulgaarse zelfstandigen steeg van 2.770 in 2008, naar 5.717 in 2012.

UNIZO wijst ook nog op de toename van het aantal actieve zelfstandigen na pensioenleeftijd. De voorbije vijf jaar steeg hun aantal met 25,76% naar 84.596. Het gaat ondertussen om 8,5% van alle zelfstandigen.  Deze cijfer zijn bemoedigend. We moeten allemaal langer werken. Zelfstandigen geven hier duidelijk het voorbeeld.

Sterke toename van aantal zelfstandigen in bijberoep

Het aantal zelfstandigen in bijberoep blijft zeer sterk stijgen. 6% van de werknemers en ambtenaren heeft nu een zelfstandige bij-activiteit. Terwijl er in 2009 206.057 zelfstandigen in bijberoep waren, zijn dat er in 2013 al 230.992. Bij de vrouwen valt de stijging nog meer op: er zijn 26,82% meer zelfstandigen in bijberoep dan in 2009.

De sterke toename van het aantal zelfstandigen in bijberoep is geen recent fenomeen. Volgens Unizo liggen het willen bijverdienen, de toename van de deeltijdse arbeid, de vroege pensionering en de opmars van e-commerce aan de basis van de toename. Sommigen maken echter misbruik van het systeem van bijberoep en daar moeten we paal en perk aan stellen. Zo betaalt meer dan drie op vijf zelfstandigen in bijberoep geen sociale bijdragen omdat ze onder de toegelaten inkomensgrens blijven. Tegelijk halen ze wel voordelen uit het statuut van bijberoeper door bijvoorbeeld fiscale kosten in te brengen. UNIZO noemt dit “deloyale concurrentie” ten opzichte van zelfstandigen in hoofdberoep en “misbruik van het statuut van bijberoeper" aldus UNIZO-topman Karel Van Eetvelt.

De organisatie ontvangt hierover ook veel klachten, onder andere vanuit de bouwsector. "Om het misbruik van het statuut van bijberoep tegen te gaan, formuleert UNIZO concrete voorstellen". Zo pleit ze voor een minimumbijdrage voor zelfstandigen in bijberoep, die kan stijgen naarmate de zelfstandige langer actief is in het bijberoep. Daarnaast moet er meer controle komen op het effectief uitoefenen van een bijberoep. Als men na drie jaar activiteit geen winst maakt en een inkomen van nul euro blijft aangeven, dan moet men ervan uitgaan dat er geen werkelijke beroepsactiviteit is. Ten slotte zouden kosten van een bijberoep niet langer afgetrokken mogen worden van inkomsten van een hoofdactiviteit.