UNIZO over studie detailhandel: IKEA-wet faalt compleet

Meer dan ooit nood aan doordacht winkelbeleid

"Het winkelaanbod in de kernen is gedaald en de leegstand in de centra neemt jaar na jaar toe. De fameuze IKEA-wet, waar we ons altijd tegen hebben verzet, heeft duidelijk compleet gefaald", reageert UNIZO op de studie van de detailhandel van IDEA-consult. Uit de studie blijkt dat het aanbod winkeloppervlakte in Vlaanderen is gestegen tot in totaal 12,6 miljoen vierkante meter. "Maar dat extra aanbod situeert zich voornamelijk in de periferie en niet in de centra", zegt UNIZO. Zo nam het aanbod in de periferie toe met 1,5 miljoen vierkante meter, in tegenstelling tot een afname van maar liefst 114.000 vierkante meter in de kernen. Daarbij komt nog dat het effectieve gebruik van de panden daalde met 6,8 procent en dat de winkelleegstand steeg van 4,9 tot 7,2 procent. Ten slotte was de toename van het aantal online bestedingen groter dan de toename van de totale detailhandelsomzet. UNIZO maakt zich zorgen. "Vlaanderen heeft meer dan ooit nood aan een kernversterkend beleid.

De Vlaamse Winkelnota's zijn een stap in de goede richting", aldus UNIZO. De ondernemersorganisatie pleit voor een effectieve omzetting van het Vlaams ontwerpdecreet handelsvestigingsbeleid door de huidige én volgende regering. Aan de steden en gemeenten vraagt UNIZO om maximaal in te zetten op kernversterkende initiatieven zoals het opmaken van strategisch-commerciële plannen, het afbakenen en concentreren van winkels in kerngebieden, het faciliteren een aanmoedigen van ontwikkelingen in de kern en een consequent vergunningsbeleid voor ontwikkeling buiten de kern. "We moeten een verder uitbreiding van baanwinkels in de periferie een halt toeroepen", besluit UNIZO. Op de meeste plaatsen moet er zelfs een moratorium op baanwinkels komen. 

Dat winkelcentra en baanwinkels een steeds groter aandeel innemen in het winkellandschap bewijst de top 10 van de meest grote winkelgebieden. De helft wordt ingenomen door baanwinkelcomplexen. De A12 staat zelfs op de 2e plaats. Het centrum van Sint-Niklaas, niet toevallig de stad waar in de rand het Waasland shoppingcentrum ligt, staat op nummer 1 wat betreft leegstand. "Shoppingcentra buiten de steden en baanwinkels maken het winkellandschap in de kernen kapot", zegt UNIZO.

Vlaams Winkelbeleid stap in goede richting
Met de recente goedkeuring van het ontwerpdecreet geïntegreerd handelsvestigingsbeleid door de Vlaamse regering kunnen gemeenten en provincies vanaf nu winkelgebieden afbakenen en invullen aan de hand van stedenbouwkundige voorschriften. Dat kan volgens UNIZO het einde zijn voor nieuwe baanwinkels en shoppingcentra op ongewenste locaties. Winkelbeleid wordt een zaak van ruimtelijke ordening.  Het decreet is de verdere uitvoering van de winkelnota’s die de Vlaamse regering al eerder goedkeurde. Volgens UNIZO werkt het decreet niet alleen kernversterkend, maar het betekent ook een belangrijke administratieve vereenvoudiging voor zowel zelfstandige winkels als voor de winkelketens. Het decreet integreert namelijk de nu nog aparte socio-economische vergunning in de toekomstige omgevingsvergunning. De goedkeuring en uitvoering van deze regeling is een taak voor de volgende regering. UNIZO dringt erop aan dat deze die ook uitvoert. “De huidige coalitiepartners bekennen alvast kleur”, aldus UNIZO.