Limburgse bedrijven gaan opnieuw aanwerven

De Limburgse arbeidsmarktvraag groeit in de komende 12 maanden fors. De bedrijven verwachten dat ze zoals de zaken nu staan heel wat extra jobs zullen creëren. Maar dat zouden er nog veel méér kunnen zijn. Onze bedrijven botsen immers voortdurend op obstakels die hen er heel concreet van weerhouden om nog meer mensen aan te werven of te groeien. Niet alleen de nog altijd hoge loonlasten, maar ook de dure ontslagkosten, de afschaffing van de proefperiode, het gebrek aan soepelheid om arbeidstijden vlot aan te passen en het veel te strikte kader rond nachtarbeid met het oog op e-commerce kosten Limburg handenvol jobs. Dat is de conclusie van een onderzoek van UNIZO Limburg en VKW Limburg bij 450 Limburgse werkgevers.

 

Jos Stalmans, gedelegeerd bestuurder VKW Limburg: “Wat opvalt is dat grootste struikelblokken waar onze Limburgse bedrijven tegenaan botsen om meer te groeien en meer jobs te creëren vooral arbeidsmarktgerelateerd zijn. Dat wil zeggen dat een spoedige aanpassing en modernisering van onze veel te starre arbeidsregels een enorm potentieel aanboort aan bijkomende jobs. Het regeerakkoord beloofde de loonkostenhandicap terug te dringen en werk te maken van een flexibelere arbeidsorganisatie en soepeler arbeidstijden. Wat het eerste betreft zijn al een aantal belangrijke stappen gezet, die nu effectieve uitvoering moeten krijgen. Maar de modernisering van de arbeidsmarkt blijft vooralsnog dode letter. Daar moet zo snel mogelijk verandering in komen!”

 

Bart Lodewyckx, directeur UNIZO Limburg: “Het positivisme van de Limburgse ondernemers op het vlak van geplande aanwervingen in het komende jaar is aan de andere kant een belangrijke vaststelling. In vergelijking met een jaar geleden willen onze ondernemers duidelijk meer aanwerven, en de tax shift geeft hen daarbij een zetje in de goede richting. De vrijstelling van de werkgeversbijdrage op de eerste aanwerving en de verminderde bijdrage op de 2e tot 6e werknemer zijn in elk geval een goede zaak en een sterk signaal vanuit het beleid. Dat kunnen we alleen maar toejuichen. De torenhoge loonkost in ons land verder laten zakken, is de beste garantie om er voor te zorgen dat onze ondernemers, klein en groot, nog durven aanwerven.

En ja, er blijven nog veel andere obstakels. Maar het is aan ons als ondernemersorganisaties om onze overheden daar dag in dag uit aan te helpen herinneren. Ondernemers willen aanwerven, dus laten we het pad dan ook effenen zodat ze daadwerkelijk durven en kunnen aanwerven.”

 

Bijna 1 op de 2 Limburgse ondernemingen heeft vandaag één of meerdere vacatures open staan, zo blijkt uit het onderzoek van VKW Limburg en UNIZO Limburg. Dat zijn er heel wat meer dan een jaar geleden (39%). In de productiesector zijn relatief de meeste bedrijven op zoek naar nieuwe mensen: meer dan 6 op 10. Bij de bedrijven met meer dan 50 werknemers heeft 8 op 10 minstens één openstaande vacature. 

 

 

 

Bovendien verwacht 1 op de 3 Limburgse bedrijven verwacht in de komende 12 maanden een stijging van het personeelsaantal. Daarentegen verwacht slechts 14% in het komende jaar een daling. Per saldo is de tewerkstellingsverwachting met +17% een duidelijke en sterke verbetering t.o.v. vorig jaar toen dit slechts +7% bedroeg. 

 

 

 

De eerste serieuze toename van de vraag op de Limburgse arbeidsmarkt laat zich echter ook onmiddellijk voelen in een sterk stijgende moeilijkheidsgraad om die openstaande vacatures ook ingevuld te krijgen. Bijna 7 op 10 Limburgse bedrijven ondervinden vandaag moeilijkheden om vacatures ingevuld te krijgen met geschikt personeel. Dat is een gevoelige toename ten opzichte van eind 2014 (57%). Een schrikbarend cijfer ook, dat de mismatch op de arbeidsmarkt eens te meer onderstreept. Gekeken naar sector ligt de moeilijkheidsgraad voor het invullen van vacatures het hoogst in de bouwsector met 84%. 

 

Voor het komende jaar verwachten de Limburgse bedrijven bovendien absoluut  geen verbetering in de moeilijke invulling van vacatures. Integendeel: 4 op 10 ondernemers verwacht dat de invulling er nog moeilijker op zal worden (41%). Slechts 3% verwacht op dat vlak verbetering. Een jaar geleden lagen deze cijfers nog op respectievelijk 25% en 14%.

 

Ondanks de sluiting van Ford Genk en een aantal van betrokken toeleveranciers lag de Limburgse werkloosheid (niet-werkende werkzoekenden) eind september al opnieuw lager dan een jaar geleden (-0,84%). Weinigen zouden dit begin dit jaar hebben durven voorspellen. Gekeken over alle  Limburgse bedrijven heen nam iets meer dan 1 op 10 sinds de sluiting van Ford een of meerdere ex-Fordwerknemers in dienst. Bij de productiebedrijven is dat zelfs 1 op 4. 

 

VKW Limburg en UNIZO Limburg vroegen de Limburgse bedrijven in het kader van dit onderzoek ook naar wat hen vandaag tegenhoudt om meer of harder te groeien en/of meer personeel aan te werven.  

 

1. Loonkosten

Ondanks de gewaardeerde en zeer nodige loonmatigingsinspanningen van de regering blijven de loonkosten veruit het grootste obstakel voor groei en meer jobs. Zelfs na uitvoering zullen onze bedrijven nog steeds een loonkostenhandicap van 10% meezeulen in vergelijking met de ons omringende landen. Niet verwonderlijk dan ook dat bijna 6 op 10 van de Limburgse bedrijven de loonkosten in de absolute top zet van de belemmeringen die hun bedrijf ervan weerhoudt meer of sneller te groeien en meer personeel aan te werven. 

 

54% ziet positief effect loonlastverminderingen op tewerkstelling in het bedrijf

 

 

Gevraagd naar het verwachte effect van de aangekondigde loonlastverminderingen ziet meer dan de helft van de bedrijfsleiders (54%) een positief effect op de tewerkstelling in het eigen bedrijf. Bij de bedrijven met meer dan 50 werknemers en in de productiesector is dit zelfs meer dan 2 op 3. Concreet: door de lastenverlaging zal 1 op 3 Limburgse bedrijven extra jobs creëren, voornamelijk op middellange (17%) en lange termijn (13%). Daarnaast zal 1 op 5 meer tewerkstelling kunnen behouden. Van alle Limburgse bedrijven denkt 46% dat de loonkostmaatregelen geen effect qua tewerkstelling zal hebben binnen het eigen bedrijf. Bij de kleinste bedrijven is dit 62%, bij de bedrijven met meer dan 50 werknemers is dat slechts zo’n 30%. Waarom? 20% van de Limburgse bedrijven zegt dat de maatregelen daarvoor niet ver genoeg gaan. Voor telkens 13% heeft loonkostvermindering geen impact op het personeelsaantal of zijn er andere redenen waarom een groei in of behoud van aantal werknemers niet mogelijk is.

 

2. Dure ontslagkosten

Werknemers ontslaan blijft in ons land erg duur in vergelijking met andere Europese landen. Dat vormt de tweede grootste rem op meer aanwervingen. De door stevige ontslagbescherming gebarricadeerde uitgang, weerhoudt werkgevers er dus van om vlot de ingang te openen voor nieuwe werknemers. En zorgt ervoor dat bedrijven wel twee (of meer) keer nadenken alvorens ze iemand extra in dienst nemen. 4 op 5 Limburgse bedrijven (81%) stelt expliciet dat de al te dure ontslagkost hen er in belangrijke mate van weerhoudt om bijkomend personeel aan te werven. 

 

91% vraagt herinvoering proeftijd

Sinds 1 januari 2014 bouwen arbeiders en bedienden dezelfde ontslagrechten op. Op dat moment werd ook de proeftijd afgeschaft. Dat laat zich voelen in de aanwervingspolitiek van niet minder dan 2 op de 3 bedrijven. In plaats van contracten van onbeperkte duur mits proeftijd wordt veel meer met uitzendarbeid (39% van de bedrijven) en/of met tijdelijke contracten (15%) gewerkt. Nog belangrijker is dat meer dan 1 op 4 bedrijven (27%) aangeeft minder aanwervingen te doen. De afschaffing van de proeftijd heeft dus ook een belangrijk jobvernietigend effect.  

 

3. Gebrek aan flexibiliteit rond arbeidstijden

Het gebrek aan flexibiliteit om met medewerkers vlotte afspraken te maken om per dag of per week meer of minder te werken is een derde hoofdreden waarom bedrijven niet of niet meer mensen aanwerven.  Onze bedrijven moeten wendbaarder zijn dan ooit om te kunnen inspelen op de vragen van hun klanten. Maar ons verstard arbeidsrecht geeft daartoe nauwelijks mogelijkheden. De systemen dié bestaan om van het vast aantal uren per dag of per week af te wijken zijn ofwel zeer complex of worden door onze bedrijven gigantisch duur betaald. Het regeerakkoord belooft werk te maken van een flexibelere arbeidsorganisatie en soepeler arbeidstijden. Daar is tot hiertoe echter nog bitter weinig van in huis gekomen. Het aantal werkuren moet zo snel mogelijk (binnen bepaalde grenzen) op jaarbasis bekeken worden en niet langer per dag of per week. Niet minder dan 93% van de Limburgse bedrijven geeft aan hier dringend nood aan te hebben

 

83% vraagt versoepeling wet op nachtarbeid

Ons land verliest momenteel de wedren die woedt op het vlak van e-commerce en de rigide wet op de nachtarbeid is daar een belangrijk element in. Toch wordt er heel weinig haast gemaakt om hieraan iets te doen. De regering vroeg de sociale partners wel om hierrond afspraken te maken in vijf specifieke sectoren, voornamelijk in de distributie. Ook andere sectoren kunnen dit op eigen initiatief doen, maar zo’n werkwijze is alles behalve in het voordeel van innovatieve bedrijven die de meer traditionele spelers in een markt of sector challengen. Veel eenvoudiger, sneller en effectiever zou zijn om de algemene regels rond nachtarbeid voor iedereen aan te passen aan de moderne noden, via een aanpassing van de wet op de nachtarbeid! 83% van de Limburgse bedrijven dringt hier op aan. 

 

4. Overreglementering

De enorme reglementitis en overreglementering die onze bedrijven teistert, wordt naar voor geschoven als een vierde hoofdreden die de Limburgse bedrijven belemmert in hun groeiambities. 

 

5. Gebrek aan geschikt personeel

Het feit dat Limburgse bedrijven zo moeizaam geschikt personeel vinden (zie hoger) werd spontaan als 5de groot struikelblok naar voor geschoven die de groei van bedrijven en dus ook de (verdere) jobgroei zelf in die bedrijven in belangrijke mate hypothekeert. 

 

61% van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders wil hierop aansluitend asielzoekers zo vlug mogelijk inschakelen op arbeidsmarkt voor de invulling van knelpuntberoepen, waarvoor onze bedrijven vandaag zeer moeilijk personeel vinden.