AtelierO HIB'er van het jaar: Scoren met handgemaakt voetenwerk

“Miljoenen Belgen lopen met steunzolen rond, maar die zijn daar niet allemaal even tevreden over, en dan komen ze bij ons Steunzoolpunt terecht, voor het betere maatwerk. En voor ouders met een kind, getroffen door CP (hersenverlamming) maken wij met de hand orthesen op maat om ze te ondersteunen bij het staan en lopen.” De familie Claes tekent in een heel specifieke niche voor honderd procent handwerk, made in Belgium, en kreeg daarvoor van UNIZO terecht de nationale titel HIB'er van het jaar.  

TEKST: Herman Van Waes - Foto's: Studio Dann

Het ruikt naar gips, gelooid leer, polyethyleen, polypropyleen, silicone, glasvezel, carbon… en vooral veel passie, in de nieuwe productieruimte met heldere lichtinval die AtelierO betrekt op de kmo-zone van Tienen. Twee generaties, vader Jan (59) en zoon Rogier (28) staan er in voor de volledig handmatige productie van steunzolen en orthesen, hulpmiddelen die het bewegingsstelsel beschermen en ondersteunen, samen met hun enige medewerker Jef. Dochter Laure (25) houdt zich dezer dagen veeleer met de administratie bezig, want het is fysiek bij haar nu wel heel duidelijk dat er een volgende generatie Claes in aantocht is. 

“Het maakproces is gelijklopend voor zowel steunzolen als orthesen”, legt Rogier uit. “Eerst doen we een heel nauwkeurige maatname. Voor de steunzolen gebeurt er ook een bijkomende ganganalyse. In gips of was maken we een negatief van de voet van de patiënt. Doordat dit volledig handmatig gebeurt, voelen we precies aan waar en in welke mate we de patiënt kunnen corrigeren. In dit negatief gieten we gips, wat een exacte 3D-kopie van de voet oplevert. Vooral bij orthesen gebeurt dan nog een nacorrectie. Alles om te komen tot een perfecte pasvorm. We maken unieke stukken, hier kan niets geautomatiseerd worden. Mocht er al eens iets fout lopen, dan kunnen wij ons niet verstoppen achter ‘processen’. Wij zijn zelf verantwoordelijk voor wat we maken. Patiënten die bij ons over de vloer komen, kunnen dus rekenen op een heel persoonlijke service en opvolging. ”  

Kinderen kunnen hier zelfs kiezen uit tientallen vrolijke kleuren en motieven voor hun orthese. Wat AtelierO uniek maakt, is de manier waarop ze omgaan met hun klanten-patiënten. Kwaliteit betekent hier meteen levenskwaliteit. “De hersenaandoening CP, in de meeste gevallen door een zuurstoftekort bij de geboorte, leidt tot onevenwicht tussen spieren en botten. Dit werkt een verkeerde groei in de hand, en dat kan erg uiteenlopende gevolgen hebben. Daarom is elke patiënt uniek, en een uniek probleem vraagt om een individuele benadering. Het komt er op aan voor elk kind de best mogelijke oplossing te ontwikkelen in functie van zijn of haar specifieke noden, voor het gebruik van spieren of van handen, om het lengteverschil tussen beide benen op te vangen... Dat gebeurt in samenspraak met dokters, kinesisten, de ouders en de begeleiders in de instelling waar ze verblijven en waar wij ze ook gaan opzoeken. Dat is een relatie voor jaren die je aangaat. Deze nauwe samenwerking is voor ons erg belangrijk om de best mogelijke oplossing voor de patiënt te ontwerpen.” 

Vader Jan Claes: “Dat gevoel van ‘ik wil het beter doen, ik wil geen radertje meer zijn in een massaproductie waar ik ongelukkig van word’, heeft me zo’n twintig jaar geleden doen besluiten om mijn job als ‘orthopedisch technoloog’ in diverse multinationals achter me te laten en in de kelder thuis met een eigen atelier van start te gaan. Ik had het bekeken, ik wilde voor mezelf kunnen beslissen en niet telkens aan tien mensen moeten gaan vragen wat me te doen stond. Niet meer alleen werken voor die ‘mainstream’ van 80 procent van de patiënten en de anderen aan hun lot overlaten, want dat is de policy in zo’n groot bedrijf. Geen makkelijke beslissing met drie kinderen en mijn vrouw Lieve, die zich verplicht zag te gaan werken om toch voor een inkomen te zorgen. Ik had een hele goeie reputatie bij de dokters in het ziekenhuis in Pellenberg, die graag met mij verder wilden werken. Maar die hebben allemaal afgehaakt onder de lobby van grotere bedrijven, hun hoofdleveranciers. Die leveren immers niet alleen orthesen, maar ook allerlei andere hulpmiddelen voor deze patiëntjes. Het was dus geduldig opbouwen, me gaan voorstellen in elke instelling voor meervoudig gehandicapte kinderen om aan omzet te geraken. Maar na een jaar kon Lieve al mee in de zaak komen om de administratie op te volgen, we verhuisden naar een ruimer atelier in Lubbeek, en er kwamen mensen in dienst.” 

Zo’n acht jaar geleden vervoegde Rogier, ook orthopedisch technoloog,  het bedrijf en werd Orthopedie Jan Claes omgedoopt tot Atelier O. En ook dochter Laure stapte na haar studies als handelsingenieur in de zaak. Jan: “Dat zij zich daartoe aangetrokken voelden heeft het bedrijf opnieuw zuurstof gegeven, want ik kon moeilijk voortdoen zoals ik bezig was. Ik had wel medewerkers, maar alles wat te technisch of te complex was, kwam op mij terecht, terwijl we nu een complementair team vormen. Vroeger was er ook geen tijd voor een echt bedrijfsbeleid, vandaag loopt de administratie en facturatie een stuk vlotter.” 

Benieuwd naar het vervolg? 

Lees verder in het juni-nummer van ZO Magazine