Het paradijs voor zelfstandigen is nog veraf

'België een loonparadijs voor zelfstandigen’ beweert adviesbureau Deloitte in De Standaard. Juist of een sterk staaltje misleidende informatie? Onze topman Karel Van Eetvelt laat u in een opiniestuk zelf oordelen op basis van de realiteit.

Zelfstandigen betalen op de eerste inkomensschijf tot 55.579 euro 22% sociale bijdragen. Voor werknemers is dat 13,07%. Het gros van de zelfstandigen heeft trouwens een jaarinkomen van minder dan 55.000 euro bruto. Wat leert ons de praktijk? Een zelfstandige die 20.000 euro bruto verdient per jaar, houdt 13.545 euro netto over. Een werknemer met hetzelfde inkomen krijgt 16.550 euro. Dat komt omdat werknemers met een laag loon een sociale en fiscale bonus krijgen. Is het bruto jaarinkomen 35.000 euro, dan mag de werknemer 22.633 euro in zijn portefeuille plooien, terwijl de zelfstandige maar 20.892 euro. Bij een jaarinkomen van 55.000 euro is het verschil nog steeds 1.500 euro netto in het voordeel van de werknemer. Ik hoor de palmbomen niet echt boven de hoofden van de zelfstandigen waaien.

Het voorbeeld dat Deloitte aanhaalt om haar stelling te bewijzen, is allesbehalve dat van een modale zelfstandige. Want die verdient minder dan 55.000 euro, herinner u. Deloitte gebruikt het voorbeeld van iemand die via een managementvennootschap werkt, 125.000 euro per jaar opstrijkt en nog eens een dure bedrijfswagen inbrengt. Het klopt dat er in deze gevallen een wezenlijk verschil is in globale belastingdruk is tussen een zelfstandige en een werknemer. Maar zelfs in dit geval worden appelen met peren vergeleken. Want de sociale rechten waarop werknemers en zelfstandigen een beroep kunnen doen zijn niet gelijk. Gaan we er vanuit dat die zelfstandige hetzelfde pensioen wil als de vergelijkbare werknemer en een gelijkaardige dekking bij arbeidsongeschiktheid,  dan zal die zich voor een aanzienlijk bijkomend bedrag moeten verzekeren. Voor het vrij aanvullend pensioen alleen al 8,17% van zijn inkomen (het wettelijk maximum).

Deloitte is met zijn conclusie meer dan te snel uit de bocht gegaan. De enige juiste conclusie die je uit deze cijferoefening kunt trekken, is dat de overgrote meerderheid van de zelfstandigen, met name diegene met een lager of gemiddeld inkomen, een veel te lage sociale dekking krijgen voor de bijdragen die ze betalen. En dan zwijgen we nog van het feit dat zelfstandigen niet van een werkloosheidsuitkering, van tijdskrediet of van een ouderschapsverlofuitkering kunnen genieten. Niet dat ze dat vragen. Zelfstandigen hebben een andere levensstijl en willen een ander soort sociale zekerheid. In het belastingparadijs zijn ze echter nog lang niet.

(Verschenen in De Standaard op 8 december 2015)

Meer over: Internationaal, Fiscaal, Pensioenen, Loon en -voordelen, Pensioen zelfstandige, Vrij aanvullend pensioen