Laat u niet vangen aan betalingsfraude

De kans dat u als Belgische onderneming geld verliest aan internationaal georganiseerde betalingsfraude wordt steeds groter. Let dus goed op en laat u niet vangen! UNIZO, UCM, het VBO, de federaties van de economische beroepen (IBR, IAB en BIBF), Febelfin en de gerechtelijke politie van Brussel lanceren een sensibiliseringscampagne.

Hoe belangrijk deze preventiecampagne is, bewijzen de tot nog toe gekende cijfer. Sinds september 2010 opende de federale gerechtelijke politie van Brussel 32 onderzoeken naar betalingsfraude voor een bedrag van ruim 37 miljoen euro. Daarvan werd meer dan 13 miljoen euro daadwerkelijk overgeschreven naar buitenlandse bankrekeningen van oplichters. In dezelfde periode werden in Wallonië 31 dossiers geopend, voor een totaalbedrag van 24 miljoen euro. Daarvan werd meer dan 4 miljoen euro overgeschreven naar de rekeningen van de fraudeurs. In Vlaanderen tonen de onvolledige cijfers 8 geopende onderzoeken waarbij geprobeerd werd 3,5 miljoen euro over te schrijven.

Deze cijfers vormen slechts het topje van de ijsberg omdat vele ondernemingen de fraude liever niet onthullen uit vrees voor imagoschade. In deze cijfers zijn bovendien ook enkel de betalingsfraude door identiteitsmisbruik en manipulatie van medewerkers opgenomen. Van andere oplichtingsvormen zoals vervalsing van facturen, zijn er geen nauwkeurige statistieken bekend, ook al werden er bij de politie al duizenden gevallen gemeld.

De gevolgen kunnen dramatisch zijn. Enerzijds is er een aanzienlijke financiële impact op de ondernemingen die slachtoffer zijn, omdat deze weinig kans zien om de naar het buitenland overgedragen bedragen terug te vorderen. Anderzijds is er de menselijke impact op de werknemer, die de fraude niet meteen door heeft. Bij betalingsfraude kunnen drie types onderscheiden worden:

  1. Oplichting door identiteitsmisbruik. Hierbij neemt de fraudeur contact op via telefoon of e-mail waarbij hij zich voordoet als (overheids)instelling of auditor aangesteld om de interne betaalprocessen uit te schrijven of als informaticus die de betalingen moet beveiligen. Op die manier tracht hij waardevolle informatie te verkrijgen zoals de identiteit van de medewerkers die gemachtigd zijn om betalingen uit te voeren. In andere gevallen kan het ook dat de fraudeur misbruik maakt van de naam van de bedrijfsleiding of een andere vertrouwenspersoon en daarbij de grootst mogelijke discretie eist.
  2. Oplichting gebaseerd op het onderscheppen van documenten, meer in het bijzonder facturen. Hierbij wordt, na het onderscheppen van de facturen, het rekeningnummer van de begunstigde gewijzigd. In sommige gevallen worden zelfs de contactgegevens van de opsteller van de factuur zo aangepast dat eventuele informatieaanvragen bij de oplichters zelf terechtkomen.
  3. Oplichting gebaseerd op “malware”, schadelijke software die zich ongevraagd en onopgemerkt installeert op de computer, meestal tijdens het openen van verdachte bijlages of hyperlinks. De “malware” manipuleert de normale computerprocessen om onder meer informatie te stelen of frauduleuze betalingsopdrachten te genereren tijdens het internetbankieren.

Deze fraudevorm gebeurt vaak onder de dekmantel van een professioneel bedrijfsmodel en wordt voorbereid op basis van op het internet of social media opgedane voorkennis van de geviseerde ondernemingen. Om deze betalingsfraude doeltreffender te bestrijden, hebben UNIZO, het Verbond van Belgische Ondernemingen, de economische beroepen (bedrijfsrevisoren, accountants en boekhouders), Febelfin, UCM en de gerechtelijke politie van Brussel (National and International Fraud Office) de krachten gebundeld. Via een brochure met praktische preventieadviezen willen ze de medewerkers van de Belgische ondernemingen bewuster maken van de problematiek.

Om zich tegen deze oplichtingspraktijken te wapenen is het van essentieel belang dat er gesensibiliseerd wordt op diverse niveaus van de ondernemingen. Vooral de medewerkers die betalingsopdrachten invoeren en/of ondertekenen moeten daarbij prioritair worden aangesproken. Zij moeten een verhoogde waakzaamheid en een kritische attitude aan de dag leggen om in staat te zijn tijdig de knipperlichten op te merken. Het is van fundamenteel belang dat ondernemingen procedures uitschrijven die gericht zijn op het verlagen van het risico van onverschuldigde betalingen, bvb. door de controle en de goedkeuring van de facturen en door een strikte naleving van de ondertekeningsbevoegdheid voor betalingen. Het opvolgen van enkele elementaire tips en praktische preventieadviezen is een eerste stap in de goede richting.

Download hier de brochure met preventietips om u tegen betalingsfraude te wapenen.