Liever een bijklusser dan een professional? Organiseer geen oneerlijke concurrentie!

De federale regering werkt aan een systeem waarbij iedereen 6000 euro per jaar kan verdienen zonder daarop sociale bijdragen en belastingen te betalen. Politiek wordt dit verkocht als 500 euro per maand “bijverdienen”. Het zou gaan om kleine activiteiten, uit de hand gelopen vriendendiensten eigenlijk. Wie kan daar tegen zijn?

Gaandeweg wordt echter duidelijk dat dit een ontwrichtend model dreigt te worden, waarbij de overheid een fiscaal en parafiscaal gunstregime invoert voor platformen en ondernemingen die hun reële activiteit verpakken als die van een loutere “tussenpersoon”. Zij zullen zich zo organiseren dat zij maximaal gebruik kunnen maken van de sociale en fiscale vrijstelling. Op die manier kunnen ze veel lagere tarieven hanteren dan gewone zelfstandigen en reguliere ondernemingen die wel sociale bijdragen en belastingen betalen en die wel BTW aanrekenen. Er zijn grondige aanpassingen nodig om dit scenario te vermijden. Voor de goede orde: We zijn niet tegen een systeem waarbij verenigingen de mogelijkheid hebben om hun actieve vrijwilligers beter te vergoeden of waarbij vriendendiensten uit het zwarte circuit worden gehaald. Als de maatregelen daartoe beperkt blijven, willen we dit zelfs steunen. Dit lijkt ook de bedoeling van de regering te zijn geweest aangezien ze – na aandringen van UNIZO – een lijst met “occasionele diensten” heeft opgesteld waartoe de sociale en fiscale vrijstelling beperkt had moeten blijven. Het probleem is echter dat de lijst allesbehalve sluitend is. Door vage en brede begrippen (vb. “kleine” onderhoudswerken, “transport van personen”, “zorg”, enz.) staat de deur naar concurrentie met zelfstandige activiteiten wijd open. Bovendien valt de beperking tot deze lijst van activiteiten weg zodra iemand via een erkend digitaal platform werkt. De fiscus gaat bij het toestaan van de erkenning immers niet na of het platform commerciële activiteiten ontwikkelt of laat ontwikkelen door de dienstverleners die via deze digitale weg reclame maken.

En het wordt nog erger. De bedoeling van het systeem is om “burgers” te laten “bijverdienen”. Er zijn echter geen garanties ingebouwd dat het effectief om “burgers” en niet om professionelen gaat. Zo is het perfect mogelijk voor een werknemer om zijn eigen werkgever via een erkend elektronisch platform te beconcurreren. Het idee van een vriendendienst is hier ver af. Dit is waarom wij er op aandringen dat de activiteiten die via deze systemen worden ontwikkeld niet in het verlengde mogen liggen van de hoofdjob als werknemer of als zelfstandige.

We vragen ook dat de betaling van een eventuele vergoeding rechtstreeks verloopt van de burger-opdrachtgever naar de burger-dienstverlener. Zoniet zet men de deur open voor platformen en ondernemingen om hun eigen activiteit geheel of gedeeltelijk via deze systemen te organiseren. Iedereen is momenteel verontwaardigd dat de koeriers van Deliveroo als zelfstandige werken. Wanneer Deliveroo zich als platform laat erkennen, zijn de fietskoeriers echter zelfstandige af en vallen ze buiten elke vorm van sociale bescherming. Een regulier bedrijf dat op een serieuze manier met werknemers of zelfstandigen werkt, kan daar dan onmogelijk mee concurreren. Dit is niet het arbeidsmodel dat wij willen.

Volgens de regering is dit ook niet de bedoeling. Laten we dan ook samen kijken hoe we dit scenario kunnen vermijden.

Johan Bortier, waarnemend gedelegeerd bestuurder UNIZO

Caroline Deiteren, coördinator van de sociale cel binnen de UNIZO-studiedienst

Meer over: Sociale bijdragen