Nieuwe wet tegen oneerlijke marktpraktijken in de voedselvoorzieningsketen

Ben jij actief in de landbouwsector of voedingsindustrie? Dan hebben we goed nieuws! Want een nieuwe wet om landbouwers en kmo's in de voedselvoorzieningsketen te beschermen tegen oneerlijke praktijken werd op vrijdag 11 juni goedgekeurd in de Ministerraad. Momenteel is de wet voor advies naar de Raad van State en moet ze daarna nog worden goedgekeurd door het federaal parlement. De Wet moet in werking treden op 1 november 2021. 

Deze wet is de omzetting van een Europese richtlijn die de B2B-verhoudingen in de voedselvoorzieningsketen reguleert.

Over welke oneerlijke marktpraktijken gaat het precies? 

De zwarte lijst van onder alle omstandigheden verboden oneerlijke marktpraktijken omvat de volgende elementen:

  • betalingstermijn van maximaal dertig dagen voor zowel bederfelijke als niet-bederfelijke landbouw- en voedingsproducten
  • annuleringstermijn korter dan dertig dagen voor landbouw- en voedingsproducten
  • eenzijdige wijziging van essentiële voorwaarden van de leveringsovereenkomst
  • betalingsverzoeken die geen verband houden met de verkoop van landbouw- en voedingsproducten van de leverancier
  • de afwenteling van kosten van verlies of bederf van landbouw- en voedingsproducten bij afnemer op de leverancier
  • de weigering van de schriftelijke bevestiging van de voorwaarden van de leveringsovereenkomst
  • het onrechtmatig verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van bedrijfsgeheimen
  • het dreigen met vergeldingsmaatregelen
  • een vergoeding eisen voor de kosten voor het onderzoeken van klachten van klanten aan de afnemer, niet toerekenbaar aan leverancier

De grijze lijst van verboden handelspraktijken, behoudens duidelijk overeengekomen, omvat het volgende:

  • het retourneren van onverkochte producten zonder enige vergoeding
  • een vergoeding voor opslag, uitstalling, opname of aanbieding
  • het (mede)financieren van kosten van promotieacties op producten
  • het vragen dat leverancier betaalt voor reclamekosten en/of marketingkosten voor de landbouw- en voedingsproducten
  • het vragen om betaling van personeel dat voor de inrichting van ruimten bestemd voor verkoop van producten van de leverancier wordt gebruikt

Wat vinden wij hiervan? 

  • Gezien UNIZO tal van sectoren actief in de voedselvoorzieningsketen telt, zijn wij tevreden met dit voorontwerp van wet. Deze wetgeving, samen met de eerder gestemde B2B-wetgeving op nationaal niveau, moet de ondernemers in de voedselvoorzieningsketen verder beschermen tegen misbruiken van een economische machtspositie.
  • Hoewel een bepaalde verhoging van de omzettingsdrempel een mogelijkheid voor UNIZO was om nog meer kmo’s van deze bescherming te laten genieten, is UNIZO tevreden dat de wetgever via deze omzetting (en het gekozen toepassingsgebied) specifiek de kaart trekt van de landbouwers en en kmo’s. Zij zijn degene die de bescherming het meeste verdienen en ook effectief nodig hebben;
  • Hoewel deze wetgeving een extra beschermingsmiddel uitmaakt, blijft wel het gegeven dat vele ondernemers die een machtsmisbruik ervaren vaak niet durven optreden, uit angst odat anonimiteit niet kan worden gegarandeerd en ze zo een contract zal kwijtspelen (fear factor). Daarom is het voor ons belangrijk dat de economische inspectie niet alleen de anonimiteit kan garanderen bij klachten, maar ook zelf ambtshalve onderzoek doet om misbruik van bepaalde grote spelers op de vingers te tikken
  • Deze nieuwe wetgeving is een belangrijke stok achter de deur in de strijd tegen oneerlijke marktpraktijken door een machtsonevenwicht tussen partijen. Dat neemt niet weg dat UNIZO ook nog steeds voorstander is van het Ketenoverleg en de bemiddelingsrol die dit overleg kan spelen, in geval van ter discussie staande praktijken in de voedselsector.