OPINIE: Met z'n allen richting grondige hervorming van de personenbelasting

UNIZO dringt aan op een globale fiscale hervorming die ervoor zorgt dat werken loont. Hieronder legt Danny Van Assche messcherp uit waarom. "De lasten op arbeid moeten omlaag. Dat komt de werknemer ten goede, want hij houdt netto meer over. Maar ook veel werkgevers willen hun werknemers motiveren door extra loon, zonder dat de loonlast verhoogt."

Minister van Financiën Vincent Van Peteghem trekt op 5 juli met een studiedag het debat over de fiscale hervorming op gang.  Noodzakelijk, want als het gaat om de belastingdruk op arbeid scoort België steeds de gouden medaille, en alle politieke partijen zijn het erover eens dat er iets dient te gebeuren. Werken moet meer lonen en we moeten competitief blijven tegenover onze buurlanden. Hopelijk brengt deze studiedag met de voorstellen van de verschillende expertengroepen zoden aan de dijk, want  wanneer er de voorbije maanden een zwijm van concrete voorstellen naar boven kwam, stond iedereen klaar met het kanon.

Ondernemers vragen al langer een vereenvoudiging van het huidig systeem en een daadwerkelijke lastenverlaging. Het belangrijkste strijdpunt van deze hervorming is daarom de progressiviteit van de personenbelasting. De Belg betaalt reeds 50% belastingen op het gedeelte van zijn loon/winst boven 42.000 euro. In Nederland wordt op een zelfde inkomen slechts 38% belasting geheven en in Frankrijk 30%. Duitsland en Finland doen het met nog een lager tarief, respectievelijk 14% en 17%.

"Ondanks het hoge overheidsbeslag blijkt uit cijfers van de wereldbank dat de overheid als zeer ineffectief wordt beschouwd. Weinig waar voor ons geld, dus. En mogelijkheden tot besparen."

Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder UNIZO

Niet alleen de progressiviteit is in België uitzonderlijk hoog, we hebben ook het hoogste tarief.  Een hervorming van de tarieven en schalen zal geld kosten en hiervoor moeten compensaties gevonden worden. De meest logische keuze zou zijn om minstens een deel van deze kost te compenseren door te besparen. Ondanks het hoge overheidsbeslag blijkt uit cijfers van de wereldbank dat de overheid als zeer ineffectief wordt beschouwd, zowel op het gebied van de kwaliteit van de wetgeving als van de publieke dienstverlening. Weinig waar voor ons geld met andere woorden, en mogelijkheden tot besparen. Daarnaast zijn ook moedige keuzes nodig in de fiscale regels zoals ze vandaag bestaan. Willen we een zo groot mogelijke taart bakken, moeten er eieren gebroken worden.

Het grote probleem met hervormingen, zeker als ze vakoverschrijdend zijn, is dat men het overzicht kwijtraakt en lukraak gaat focussen op bepaalde maatregelen. Een verhoging van de btw is als losstaande maatregel uiteraard imbuvable, net als elke andere vorm van belastingverhogingen. Maar als al deze maatregelen deel uitmaken van een algemene verlaging van de tarieven en een vereenvoudiging van het fiscale systeem, dan moet er op zijn minst over worden nagedacht. Staat UNIZO te springen voor bepaalde van deze maatregelen? Neen. Maar wat voorop moet staan, voor alle symbolen, is een verlaging van de lasten op arbeid. Die komt in eerste instantie de werknemer ten goede, want hij houdt netto meer over. Maar ook veel werkgevers willen hun werknemers netto meer vergoeden om ze extra te motiveren zonder dat de loonlast verhoogt. Laat ons niet polariseren maar werken aan oplossingen.

We staan voor een kantelpunt in de organisatie van onze arbeidsmarkt. Een grondige fiscale hervorming kan zorgen voor een hoger nettoloon, wat de werkbereidheid doet stijgen en de werkzaamheidsgraad kan verhogen naar 80%. Deze kans kunnen we niet onbenut laten.

"De lasten op arbeid moeten omlaag. Dat komt de werknemer ten goede, want hij houdt netto meer over. Maar ook veel werkgevers willen hun werknemers motiveren door extra loon, zonder dat de loonlast verhoogt."

Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder UNIZO

Om een grote hervorming succesvol door te voeren, is er naast een sterk inhoudelijk plan, ook nood aan duidelijke communicatie, met concrete cijfers en berekeningsmodellen.  De minister en zijn adviseurs moeten er daarom voor zorgen dat een hervorming inhoudelijk overzichtelijk is voor iedereen.  Daarmee komen we bij het grootste pijnpunt van deze hervorming: de afwezigheid of onbeschikbaarheid van kwalitatieve fiscale gegevens. Er worden onnoemelijk veel gegevens verzameld bij de aangifte van de personenbelasting, maar die worden niet publiek beschikbaar gesteld. Er moet dus altijd vertrokken worden van assumpties en afgeleide gegevens. We kunnen wel inschatten wat de belastingdruk van een ondernemer is, maar een concreet cijfer is niet voor handen. Dit zijn echter cruciale gegevens om in te schatten welk effect deze hervorming zal hebben op de lasten op arbeid en de algemene belastingdruk van de Belg. Zonder degelijke berekeningen op microniveau kan een hervorming nooit volledig politiek gesteund worden. De mogelijkheid om een hervorming door te voeren zal staan of vallen met de fundamenten die de minister en administratie samen leggen. Een hervormingsplan zonder ondersteunende berekeningen dreigt immers omvergeblazen te worden als een kaartenhuisje, zoals reeds blijkt uit de heftige reacties in de pers.

Er is duidelijk nog veel werk aan de winkel en op politiek vlak zal het een hindernissenparcours worden. Maar de uitdagende omstandigheden mogen er niet voor zorgen dat het werk op tafel blijft liggen. We moeten met z’n allen werken richting een grondige hervorming van de personenbelasting. Het idee moet zijn om een systeem te bekomen dat eenvoudig en performant is, en tegelijk de lasten op arbeid verlaagt. Op die manier zorgen we ervoor dat werken meer loont.

Danny Van Assche
Gedelegeerd Bestuurder UNIZO