UNIZO: Bij 16,3% van de KMO’s branden knipperlichten

Bij ruim 1 op 6 KMO’s in ons land, ofwel 16,3%, branden een of meerdere knipperlichten. Die KMO’s hebben een groot risico op een faillissement, een beperkt groeipotentieel en moeten worstelen om te overleven. Tegelijk vertoont ruim 7 op 10 bedrijven geen problemen en is er voor hen een ruim groeipotentieel. Dat blijkt uit het KMO-rapport België dat UNIZO opmaakte in samenwerking met onderzoeksbureau Graydon en de Waalse ondernemersorganisatie UCM.

Het KMO-rapport heeft als doel een beeld te geven van de financiële gezondheid van de KMO’s. UNIZO en Graydon maken het rapport al sinds 2008 voor wat Vlaanderen betreft, maar door de samenwerking met UCM komt er dit jaar voor het eerst een KMO-rapport België. Het rapport focust op de periode 2003 tot en met 2012. De verschillende financiële indicatoren geven voor 2012 een gemengd beeld. De productiviteit en solvabiliteit evolueren negatief, terwijl de graad van financiële onafhankelijkheid, dekking van het vreemd vermogen door cashflow en de liquiditeit positief evolueren. De rendabiliteit van het eigen vermogen blijft status quo ten opzichte van het voorgaande jaar. Sectoren die het traditioneel goed doen zijn maatschappelijke dienstverlening, financiële diensten en juridische beroepen. De detailhandel, immobiliën en eet- en drinkgelegenheden zijn dan weer sectoren die het traditioneel niet goed doen. Opvallend blijft dus dat 16,3% van de KMO’s in ons land in de risicozone zitten. Dat aandeel is wel beduidend lager ten opzichte van 2003 toen nog 23,3% van de Belgische KMO’s zich binnen deze risicogroep bevonden. Ten opzichte van vorig jaar blijft het nagenoeg stabiel. In Brussel ligt het aandeel wel nog een pak hoger met 26%. In Vlaanderen zit 15% van de KMO’s in de groep met een hoog risicoprofiel. In Wallonië is dit 16,7%. “De crisis is nog niet voorbij. De komende regeringen moeten blijven inspanningen leveren om het tij te keren”, besluit UNIZO-topman Karel Van Eetvelt. De ondernemersorganisatie denkt daarbij onder meer aan een loonlastenverlaging, een harde aanpak van betalingsachterstand en een innovatiebeleid dat gericht is op KMO’s.
 
De cijfers zijn in eerste instantie interessant voor de ondernemer zelf, die zich kan positioneren ten opzichte van andere KMO’s en dit zowel binnen een specifieke sector alsook de totale KMO-populatie in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. UNIZO en Graydon bieden ook een online tool aan die het mogelijk maakt om op eenvoudig verzoek een individueel financieel rapport op te vragen. Dat kan via https://www.unizo.be/tools/bekijk-je-eigen-financiele-situatie.  
 
Aantal KMO’s
In 2012 waren in België in totaal 990.374 KMO’s actief, waarvan 519.275 KMO-vennootschappen en 471.099 eenmanszaken. Vlaanderen telt 571.839 KMO’s, Brussel 116.014 en Wallonië 268.918. In 2012 is bijna de helft van de KMO’s in België jonger dan 10 jaar. Over de periode 2003 tot 2012 blijkt dat het aandeel van de KMO-vennootschappen in elk gewest aan belang wint en dat het aandeel van de eenmanszaken overal structureel daalt. 
 
Productiviteit – solvabiliteit en rendabiliteit
De Belgische productiviteit daalt dit jaar naar 164,4%. In Vlaanderen naar 170% en in Wallonië naar 159%. De daling is slecht nieuws omdat het betekent dat bedrijven hun personeelskosten relatief zien stijgen ten opzichte van de toegevoegde waarde die wordt gegenereerd. Wel moeten we er rekening mee houden dat er grote sectorale verschillen zijn. Mogelijk heeft de dienstenchequesector eveneens een grote impact op de evolutie van de productiviteit.
De rendabiliteit blijft met 8,8% ook in 2012 onder het niveau van 2007.
De solvabiliteit geeft het vermogen van een onderneming weer om zowel kortlopende als langlopende schulden af te lossen via het eigen vermogen. Of: in welke mate doet ze een beroep op extern vermogen. In 2012 zakt de mediaanwaarde voor een Belgische KMO naar 66,4%. In Vlaanderen daalt het cijfer naar 64,8% en in Wallonië naar 69,2%. Een dalende solvabiliteit geeft aan dat de crisis weegt op de financiële gezondheid van de KMO’s. Hoe langer de crisis duurt, hoe hoger het aandeel van bedrijven die het moeilijker zullen krijgen en dit verklaart ook een daling van het algemene solvabiliteitscijfer. 
 
Financiële onafhankelijkheid – dekkingsraad vreemd vermogen door cash flow en liquiditeitspositie
De graad van financiële onafhankelijkheid stijgt voor wat België betreft naar 34,1%. In Vlaanderen is dat 35,6% en in Wallonië 31,2%. De stijging geeft weer dat ondernemingen zich meer met eigen vermogen financieren en dus hun balans proberen te versterken. Het is op zich goed dat bedrijven hun balans versterken, aan de andere kant is het natuurlijk ook zo dat de verstrengde financieringsvoorwaarden van banken er automatisch toe gaan leiden dat de financiële onafhankelijkheid stijgt.
Zeer positief is de stijging van de dekkingsgraad van het vreemd vermogen (België: 15%, Vlaanderen: 15,8% en Wallonië: 14,8%). Het komt er op neer dat de bedrijven, met de cash die ze genereren, meer en beter in staat zijn om hun schulden af te lossen. Een versterking dus van de financiële positie.
Ook de liquiditeitspositie gaat erop vooruit (België: 1,30, Vlaanderen: 1,34 en Wallonië: 1,25). De stijging geeft aan dat KMO’s meer en beter in staat zijn om hun schulden op korte termijn te vereffenen en wijst dus op een verbetering van de kaspositie van bedrijven. 
 
Andere financieel-economische gegevens
Het aantal dagen leveranciers- en klantenkrediet daalt gedurende de voorbije 10 jaar en geeft aan dat leveranciers van KMO’s sneller betaald willen worden en daarom op hun beurt ook hun klanten sneller laten betalen. Het bedrijfsresultaat van de KMO-vennootschappen evolueert algemeen positief gedurende de periode 2003-2012, met 2011 als positieve uitschieter. In 2009 en 2010 is er een zeer sterke terugval van de bedrijfsresultaten. De horeca telt het grootste aandeel verlieslatende bedrijven in België met 47,1%. De detailhandel volgt op de tweede plaatst met een aandeel van 39,3% van de bedrijven in de sector die verlieslatend zijn. De toename van het eigen vermogen wijst op de versterking van de balans van de bedrijven. Op die manier verstevigen KMO’s hun financiële basis en bouwen ze aan een buffer voor moeilijkere periodes. 
 
Lastenverlaging – strijd tegen betalingsachterstand – innovatiebeleid gericht op KMO’s
UNIZO blijft daarom pleiten voor een algemene loonlastenverlaging van 5 procent, ofwel 7 miljard euro, die over een langere periode wordt gespreid. Daarnaast herhaalt de ondernemersorganisatie dat ook de wet van 1996  ter bevordering van de werkgelegenheid en competitiviteit moet worden aangepast om te vermijden dat “lonen nog verder ontsporen”. 1 op 4 faillissementen is te wijten is aan laattijdige betalingen. UNIZO vraagt om de strijd tegen betalingsachterstand zeker op te voeren. De nieuwe betalingsbevelprocedure is een stap in de goede richting, maar volgens UNIZO heeft de regering een belangrijke kans laten liggen om de betalingsproblematiek ten gronde aan te pakken. Ze verwijst naar de wet die Europese richtlijn over betalingsachterstand in Belgisch recht moest omzetten. KMO’s hebben zelden voldoende budget om te innoveren. KMO’s hebben er alle belang bij dat het innovatiebeleid maximaal op KMO’s is gericht om ze meer kansen te geven om te innoveren.  Ten slotte dringt UNIZO aan op administratieve vereenvoudiging en digitalisering om de kosten voor KMO’s zo veel mogelijk te drukken. 
 
Tussenstap en Ondernemershorizon voor ondernemers in moeilijkheden
Ondernemers in moeilijkheden kunnen terecht bij UNIZO Ondernemershorizon, met de steun van de Vlaamse Overheid. Ze kunnen er instappen in een individueel begeleidingstraject dat leidt tot een herstelplan voor het bedrijf. Maar ook wie geen individueel traject wil volgen, kan bij UNIZO terecht voor heel wat praktische tips en adviezen om op eigen houtje het bedrijf stap voor stap weer op de juiste koers te krijgen. Het belangrijkste doel van Ondernemershorizon is om een faillissement te vermijden. Ook Tussenstap begeleidt ondernemers in moeilijkheden. Daarnaast ondersteunen zij ook ondernemers na een faillissement. www.ondernemershorizon.be en www.tussenstap.be