UNIZO-enquête, één jaar voor de Brexit: Onzekerheid bij bedrijven troef

 

Danny Van Assche: “Sluitende regeling over invoerrechten, meer ICT-investeringen en extra aanwervingen douane-ambtenaren hoogdringend.”

Vandaag, 29 maart, staan we op exact 1 jaar van de formele Brexit-einddatum, waarop de Britten de EU verlaten (29 maart 2019). Een snel naderende deadline, waarbij er nog heel veel concrete afspraken en formaliteiten moeten worden uitgeklaard. Uit een zopas afgeronde UNIZO-enquête, blijkt dat vooral de vele onzekerheden knagen bij onze ondernemers. Ook bij de groep ondernemers die veronderstelt min of meer voorbereid te zijn of weinig impact te zullen voelen, blijft het giswerk. Want er is nog (te) veel onduidelijkheid. En dat terwijl blijkt uit analyse van o.m. de Regional Science Association International blijkt dat Vlaanderen en België tot de regio’s behoren die het meest door de Brexit geïmpacteerd zullen worden.

UNIZO vindt het alvast goed dat er onlangs een ‘transitieakkoord’ met de UK werd gesloten, waardoor de momenteel geldende regels voor ondernemers in principe dezelfde blijven tot 1 januari 2021. “Maar ook die datum ligt minder dan 2 jaar van ons”, waarschuwt Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van UNIZO, “Het lijkt bijzonder onwaarschijnlijk, om niet van een fictie te spreken, dat Europa en de UK in deze korte termijn nog tot een compleet uitgewerkt nieuw handelsakkoord kunnen komen. Het is daarom essentieel dat er op zijn minst over de meest fundamentele aandachtspunten zo snel mogelijk sluitende overeenkomsten worden gesloten. Over de invoerrechten, bijvoorbeeld, waar onze ondernemers zich terecht heel veel zorgen over maken. Want stel – al willen we daar voorlopig niet van uitgaan – dat hierover geen akkoord wordt bereikt tegen Nieuwjaar 2021, dan treden in principe automatisch de WTO-handelsregelingen in werking, met hoge invoerrechten aan beide zijden van het kanaal. Voor onze bedrijven, net als voor de Britse, zou dat natuurlijk nefast zijn. Dit probleem moet zo snel mogelijk opgelost worden. Desnoods moet de afgesproken transitieperiode worden verlengd.”

UNIZO blijft intussen hameren op het belang van zo eenvoudig mogelijke handelsregels voor zaken doen tussen Europa en de UK. Daarbij dringt UNIZO ook aan op zo weinig mogelijk douaneformaliteiten. “We maken ons overigens grote zorgen over de achterstand die ons land heeft op vlak van aanwerving van extra douane-ambtenaren”, zegt Danny Van Assche van UNIZO. “We verwelkomen de inspanningen die de regering nu al in de begroting heeft voorzien, voor de aanwerving van 300 extra douaniers. Maar aan dit tempo gaan er nog altijd niet genoeg douaniers zijn om een vlotte controle, administratieve opvolging en doorstroming van de goederen te garanderen. In functie hiervan moet ook veel meer en veel sneller worden geïnvesteerd in krachtige ICT-infrastructuur. Naast een hoop rompslomp en problemen bij een onvoldoende vlotte douane-afhandeling valt ook te vrezen voor immense files en verkeersopstoppingen aan de grenzen van en naar de UK.” Hoe terecht die vrees wel is, blijkt uit een UNIZO-enquête van 2017, waarin – nu al! - 38 % van internationaal actieve KMO’s aangaf problemen en vertragingen te ondervinden bij hun douane-aangifte. En dat nog vóór de Brexit, waarna ons land de facto aan een buitengrens van Europa zal liggen. Onze nieuwe enquête van afgelopen maand toont aan dat de situatie intussen niet is verbeterd. “We moeten in dit verband ook goed opletten dat onze havens hun aantrekkelijkheid niet verliezen ten opzichte van concurrerende havens die beter zijn voorbereid op de goederenafhandeling na de Brexit”, waarschuwt Danny Van Assche nog.

Geruststellend voor UNIZO is dan weer de aangekondigde intentie van de Britten om met hun normalisatie-instelling (BSI) aangesloten te blijven bij de Europese standaardisatie-organisaties, waardoor dezelfde productnormeringen voor Europa en de UK van toepassing zouden blijven.

Uit een zopas afgerond UNIZO-enquête (details zie hieronder) blijkt intussen dat wel 15 % van alle KMO’s een impact van de Brexit verwachten, ongeacht of ze nu exporteren naar of importeren vanuit de UK. Danny Van Assche: “Wanneer we over  de gevolgen van de Brexit voor ondernemingen spreken, staan we er vaak te weinig bij stil dat, bijvoorbeeld, ook onze lokale diensten-KMO’s getroffen zullen worden. 22 % van de ondernemingen die een impact verwachten, bevindt zich in die dienstensectoren. De verklaring hiervoor ligt onder meer in de verwachte terugloop van het aantal Britse toeristen in ons land. Voor hen wordt het wellicht een stuk duurder om naar het continent te komen, en eenmaal hier zullen ze daardoor ook minder uitgeven. Dat zullen onze handels- en horecazaken, onze taxibedrijven… voelen.”

In de nieuwe UNIZO-enquête zegt 51 % van de bedrijven die een impact verwachten de nodige voorbereidingen te hebben getroffen. 11 % noemt zicht ‘niet voorbereid’. De overige 38 % trof al wel maatregelen maar leeft nog in grote onzekerheid over de beslissingen op vlak van invoerrechten, wisselkoersen, douaneformaliteiten, productnormeringen… “Onzekerheden die zo snel mogelijk moeten worden weggewerkt”, herhaalt UNIZO.

Opmerkelijk: Hoewel ‘wisselkoersrisico’s’ op de tweede plaats staan in onze enquête als ‘grote onzekerheid voor KMO’s’, blijkt dat amper 12 % van de KMO’s die handel drijven met Britse spelers, zich hiertegen heeft verzekerd. 18 % is van plan om dit alsnog te doen. Maar 70 % overweegt dit voorlopig niet.

UNIZO wil samen met de Vlaamse Overheid en Flanders Investment & Trade (FIT) alles in het werk stellen om de impact van de Brexit op onze KMO’s in kaart te brengen, om onze KMO’s maximaal voor te bereiden, te informeren en te ondersteunen.

UNIZO-enquêteresultaten

Afgelopen maand maart polste UNIZO bij haar leden naar de Brexit-temperatuur, één jaar voor de Brexit. Dit zijn de resultaten.

 

-        6 % van alle bevraagde ondernemingen, ongeacht of ze zaken doen met Britse spelers, voelt nu al en (vooral negatieve) impact sinds de aankondiging van de Brexit.

-        15 % (van alle bevraagde KMO’s!) verwacht een impact eenmaal de Brexit voltooid is.

Tabel1

Stellen we exact dezelfde vraag aan die ondernemingen die wél zaken doen met de UK, dan blijkt dat 13 % nu al een impact voelt. Daar bovenop verwacht nog eens 34 % een impact wanneer de Brexit eenmaal voltooid is. De helft (53 %) maakt zich, althans voorlopig, weinig zorgen.

Van deze bedrijven die zaken doen met de UK, exporteert 13 % naar het land. 21 % importeert vanuit het land en 1 % heeft één of meer filialen in de UK, al dan niet met detachering van werknemers.

Tabel2

 

Van de ondernemingen die een impact voelen of verwachten, zegt de helft (51 %) al de nodige maatregelen te hebben getroffen en dus ook voorbereid te zijn op ‘wat komen gaat’.

Bij de andere helft respondenten vinden we 11 % ondernemers die rechtuit zeggen niet voldoende of helemaal niet voorbereid te zijn op de Brexit. De resterende 38 % antwoordt in de zeer voorwaardelijke wijs:

-        23 % zegt: Dat hangt voor mij in de eerste plaats (= meest determinerende factor) af van de uiteindelijke regelingen op vlak van invoerrechten.

-        11 % wacht in de eerste plaats de regelingen omtrent douanerechten af.

-        1 % kijkt afwachtend naar de uiteindelijk regelingen op vlak van (product)normen  en verpakkingsvoorschriften.

-        2 % zegt: Dat zal in de eerste plaats afhangen van de regelingen op vlak van tewerkstelling en detachering.

Tabel3
 

Bij de vraag welke moeilijkheden men ondervindt of zal ondervinden vanwege de brexit, staat op plaats 1 de betaling van invoerrechten (43%) en op plaats 2 de volatiliteit en verslechtering van de wisselkoers van de Britse pond op een gedeelde eerste plaats (42%). De top 3 wordt vervolledigd door wachttijden bij de douane (30%). Ook de bezorgdheid over de stijging van de productiekosten is groot (21 %), evenals de vrees dat de export- en/of importvolumes gaan dalen (18 %).

Tabel4

Amper 9 % is verzekerd tegen wisselkoersrisico’s Britse Pond

Nog een belangrijk element: amper 9 % van alle ondernemingen die zaken doen met de UK heeft zich ingedekt tegen het wisselkoersrisico van het Britse pond. Nog eens 18 % is het van plan. 70 % is het niet van plan. En dat terwijl niemand precies kan voorspellen welke impact de effectieve uitstap van de UK uit de EU zal hebben op de wisselkoers van het Britse Pond, afhankelijk van de gemaakte uitstapregelingen tegen dan.

Tabel5

Heel wat sectoren geïmpacteerd

Tabel6

Meer weten? Contacteer UNIZO-woordvoerder Filip Horemans
M 0478/22.37.51 - E filip.horemans@unizo.be