UNIZO, KULeuven en BrandNewHealth doen onderzoek naar gezondheid ondernemers

Onderzoek naar eet- slaap- en beweeggewoonten
 
“Een gezonde geest in een gezond lichaam, zegt het spreekwoord. Dat geldt zeker ook voor ondernemers. Gezond ondernemen begint bij een gezonde ondernemer. Als ondernemer kan je veel minder terugvallen op steunmaatregelen bij ziekte. Het is des te belangrijk om gezond te blijven”, zegt UNIZO-topman Karel Van Eetvelt.  Daarom voerde UNIZO i.s.m. de KULeuven en BrandNewHealth een onderzoek uit bij 954 ondernemers over hun slaap-, eet- en beweeggewoonten. Conclusie? Ondernemers besteden meer aandacht dan werknemers aan gezonde voeding en bewegen. Ook voelen ze zich meer energiek dan uitgeput op hun werk. De werkdruk en stress die ze ervaren, ligt dan wel weer hoger bij ondernemers in vergelijking met werknemers. Zo beïnvloedt de gemoedstoestand bij 1 op 3 ondernemers hun functioneren op een negatieve manier. “Ondernemers werken met hun eigen middelen. Gaat het goed met de zaak, dan heeft dat een positief effect op hun inkomen. Maar ook andersom. Elke dag risico’s nemen, weegt soms door”.
 
Vrouwelijke ondernemers eten gezonder dan mannelijke ondernemers (14% vaker evenwichtig ontbijten, 10% meer groenten en fruit, 30% minder ongezonde tussendoortjes), hebben minder overgewicht (BMI >25), drinken minder vaak dagelijks alcohol - en kleinere hoeveelheden – en roken minder. Vrouwelijke ondernemers doen daarentegen minder aan lichaamsbeweging, ervaren 30% meer stressklachten en rapporteren 15% slechtere nachtrust dan hun mannelijke collega’s. Voor mannelijke ondernemers is er een duidelijk verband tussen (meer) lichaamsbeweging en (minder) stressklachten. Dat verband is er niet voor vrouwelijke ondernemers.
 
Hoe ouder, hoe gezonder
Leeftijd speelt een belangrijke rol: naarmate ondernemers ouder worden, gaan ze gezonder leven. Ze eten gezonder, doen meer aan sport én rapporteren minder stressklachten. Ze slapen ook beter dan jongere ondernemers, behalve als er kinderen jonger dan 18 jaar in het gezin zijn. Anderzijds drinken oudere ondernemers vaker en meer alcohol en hebben ze (mogelijk deels daardoor) vaker overgewicht.
We zien maar een klein aantal verschillen tussen de verschillende sectoren. Vrije en intellectuele beroepen doen 20% minder (dan het gemiddelde) aan lichaamsbeweging, maar deze groep telt opvallend minder rokers. In de bouwsector noteren we - niet verrassend - dat rugklachten frequenter voorkomen. Enkel de horeca scoort op bijna alle vlakken van levensstijl, alsook op de indicatoren van mentale gezondheid, slechter.
 
Ondernemers fysiek gezonder dan werknemers
Wanneer we de resultaten van ondernemers vergelijken met gegevens van eerder onderzoek van werknemers, leren we dat de ondernemer meer aandacht besteedt aan gezonde voeding. Ondernemers doen ook tot 50% meer aan intensieve lichaamsbeweging (sport) en heeft hieraan gerelateerd tot 25% minder stressklachten. De meest voorkomende stressklachten zijn vermoeidheid en rug- en nekklachten. De werknemer daarentegen heeft een lager BMI (vooral vrouwelijke werknemers), drinkt minder alcohol en heeft een betere nachtrust. Opmerkelijk (en misschien ook wel verontrustend) is het grote verschil betreffende de gemoedstoestand: Maar liefst 29% van de ondernemers - versus (maar) 9% van de werknemers - rapporteert een negatieve stemming die hun functioneren, zowel op het vlak van hun relatie, werk, slaap, eetlust als in hun vrije tijd, negatief beïnvloedt. Dat is één op drie ondernemers.
 
Onzeker over toekomst
Onderzoek naar de mate waarin ondernemers zich onzeker voelen, en naar de eventuele gevolgen die dit kan hebben voor hun welzijn en werkprestaties is opvallend genoeg schaars. Daarom werden in deze studie enkele vragen gesteld over de mate waarin ze zich onzeker voelen over de toekomst van hun bedrijf en over de kans dat ze binnenkort failliet zullen gaan. Ook dit vormt een aspect van de ‘kwaliteit van de arbeid’. De overgrote meerderheid van de ondernemers voelt zich zeker. Ongeveer 20% geeft aan dat ze zich onzeker voelen over de toekomst van hun bedrijf. 7% geeft aan te denken dat ze hun bedrijf gaan verliezen in de nabije toekomst en ongeveer 6% vindt dat er een kans is dat ze binnenkort failliet zullen gaan. Onzekerheid vormt voor ondernemers een belastend probleem: het verlaagt hun gezondheid en welzijn en tast hun werkinzet aan. Het is dus een ‘stressor’ op het werk (een belastend werkkenmerk), zoals dat ook het geval is bij werkenden.
 
Meer energiek dan uitgeput

Ondernemers voelen zich eerder energiek op hun werk dan uitgeput. De scores voor vitaliteit (‘energie’) zijn immers hoger dan deze voor uitputting. Wat deze verhouding betreft sluiten ondernemers aan bij werkenden in het algemeen. Ook bij werkenden zijn de gevoelens van vitaliteit immers meer uitgesproken dan deze van uitputting. Uitputting wordt bij ondernemers vooral veroorzaakt door werkdruk, en in tweede instantie door onzekerheid. Vitaliteit wordt in eerste instantie veroorzaakt door vaardigheidsbenutting, een aspect van het werk waar ondernemers opvallend goed op scoren. Onzekerheid tast dan weer de vitaliteit van ondernemers aan. Wat de oorzaken van uitputting en vitaliteit betreft sluiten ondernemers opnieuw goed aan bij werknemers in het algemeen: ook bij deze laatsten liggen de oorzaken van uitputting en vitaliteit bij dezelfde werkkenmerken.

PDF iconStudie gezondheid ondernemers

Contactpersonen:

- Voor de KULeuven: prof. Hans De Witte van de Onderzoeksgroep Arbeids-, Organisatie- en Personeelspsychologie, 016 32 60 60 of hans.dewitte@ppw.kuleuven.be
- Voor BrandNewHealth: Claudia Put, Founder and Managing Director, 016 22 88 93, of claudia@brandnewhealth.com

Meer over: Gezondheid-Welzijn-HRM