UNIZO tegen statiegeld op drankblikjes

Betaalt de consument voortaan ook statiegeld betalen voor drankblikjes en plastic flessen en wordt op die manier het zwerfvuilprobleem aangepakt? Volgens het voorlopige rapport van een studie in opdracht van minister van Leefmilieu Joke Schauvliege wel. Organisaties UNIZO, Fevia, Comeos en Fostplus noemen die conclusie echter voorbarig.

Het statiegeld, het kleine bedrag dat je als consument extra betaalt bij de aankoop van een product en terugwint wanneer je de verpakking na gebruik weer inlevert, zou mogelijk ook ingevoerd worden op drankblikjes en plastic flessen. Het bedrijfsleven vindt dat echter geen goed idee. De zes onderstaande bemerkingen verklaren waarom.

Duur systeem
Eerst en vooral is het statiegeldsysteem een erg duur systeem en zullen die kosten finaal terechtkomen bij de consument. Het ontwerprapport veronderstelt een jaarlijkse kost van 45 tot 90 miljoen euro, in vergelijking met het huidige PMD-verzamelsysteem minstens een verdubbeling van de kosten. Omdat ze verrekend zullen worden in de prijs van de producten en op die manier terechtkomen bij de consument zelf, zullen die extra kosten resulteren in een koopkrachtvermindering.

Veel rompslomp
Volgens het ontwerprapport zou 50 tot 80 miljoen euro per jaar niet terugvloeien naar de consument. Naast de hoge kostenplaatje, betekent het systeem van terugname een hele reorganisatie voor de producenten en de handel, met hoge investeringen en onderhoudskosten tot gevolg. Het dure systeem, dat omwille van de hoogte van het statiegeld gevoelig is voor fraude, zal de consument bovendien aansporen nog meer dranken over de grens aan te kopen en dat komt de Belgische handel allesbehalve ten goede.

Geen oplossing
Ten derde is het nog maar de vraag of het statiegeldsysteem als duurzame oplossing gezien kan worden voor het hele zwerfvuilprobleem. Enkel de drankverpakkingen uit het zwerfvuil weren zal het probleem niet veranderen. Er is daarentegen een fundamentele mentaliteitswijziging om het onaanvaardbare gedrag om afval zomaar in onze leefomgeving achter te laten, aan te pakken. Sensibilisering en handhaving zijn daarbij cruciaal.

Omslachtig
Ten vierde betekent de invoering van het statiegeldsysteem voor de consument een vermindering van zijn comfort. De PMD-zak gewoon op de stoep zetten is immers veel makkelijker dan de verpakkingen telkens terug te brengen naar de winkel en ze daar één voor één te deponeren in de terugnamemachines.

Houden wat goed is
Een vijfde bemerking is dat op die manier het meest performante systeem van Europa, de bestaande inzameling van verpakkingen, ondergraven wordt. Waarom een alternatief zoeken als het huidige systeem werkt? Ten slotte houdt de studie in deze fase nog onvoldoende rekening met alle mogelijke gevolgen die het statiegeldsysteem met zich brengt. Daarnaast hanteert de studie meerdere hypothesen die voor kritiek vatbaar zijn. De conclusies van het rapport zijn met andere woorden nog voorbarig. Het bedrijfsleven blijft in elk geval overtuigd dat statiegeld een duur systeem is dat het zwerfvuilprobleem niet zal oplossen.

Lees meer op onze themapagina over statiegeld