Vlaamse KMO's op laagspanning betalen bijna kwart meer voor stroom dan hun buren, berekende UNIZO. Budgettaire impact invoeren beloofde energienorm voor kleine ondernemingen zou maximum 428 miljoen euro op jaarbasis bedragen.

Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van UNIZO: "Toen we vernamen dat een door de energieregulatoren aangestelde consultant pas tegen de lente van 2020 klaar zou zijn met het in kaart brengen van onze stroomkostenhandicap, was ons geduld op en zijn we maar zelf aan het rekenen gegaan."

Vlaamse KMO's op laagspanning betalen aanzienlijk meer voor hun elektriciteit dan hun collega's in de buurlanden en zelfs die in de andere gewesten. Daarom pleit UNIZO al geruime tijd voor een zogenaamde energie/elektriciteitsnorm, naar analogie met de loonnorm, waarbij het kostprijsverschil met de buurlanden niet boven een bepaald niveau mag uitstijgen. Om die energienorm te berekenen, moeten de verschillende energiecomponenten in kaart gebracht en vergeleken worden. Een externe consultant zou (pas) tegen de lente van 2020 de eerste resultaten opleveren. Maar UNIZO wou zo lang niet wachten en maakte intussen al zelf de gedetailleerde rekening voor KMO's. Daaruit blijkt dat de gewogen Vlaamse elektriciteitsfactuur, na inachtname van alle correcties, op een handicap van 23,9 % uitkomt. "Een gigantisch cijfer", aldus Danny Van Assche, gedelegeerd bestuurder van UNIZO. "Het komt er dus op neer dat onze Vlaamse kleine KMO's gemiddeld zo maar even een kwart méér betalen voor hun elektriciteit dan hun buren. Onaanvaardbaar. Er moet dan ook dringend gewerkt worden aan het wegwerken van die handicap, binnen het kader van een 'energienorm'." Afhankelijk van de elementen die daarbij in aanmerking worden genomen zou de budgettaire impact 362,7 miljoen tot 428 miljoen euro op jaarbasis bedragen (voor de groep van kleine ondernemingen), berekende UNIZO.

UNIZO maakte haar berekeningen op basis van EUROSTAT-databanken, CREG-data en een PwC-studie in opdracht van de VREG. Analyse van de beschikbare data toont aan dat de handicap voor Vlaamse KMO’s zich vooral situeert bij de kleine professionele gebruikers op laagspanning.  Die groep is in Vlaanderen verantwoordelijk voor circa 15% van het elektriciteitsverbruik. UNIZO berekende de ongewogen handicap, deze bedraagt 28,2%.  Als we corrigeren voor Bruto Binnenlands Product (BBP) dat is de handicap iets minder groot omwille van het grote gewicht van het Duitse BBP.  De gewogen handicap van de Vlaamse elektriciteitsfactuur is dan 23,9%.

Niet de stroomprijs, as such, maar de heffingen en openbaredienstverplichtingen wegen door
De stroomprijsverschillen met buurlanden of andere gewesten zijn meestal niet te wijten aan de elektriciteitsprijs “as such”, maar aan het amalgaam aan heffingen, bijdragen en toeslagen dat doorgerekend wordt in de elektriciteitsfactuur.  Sommige van die bijdragen/toeslagen worden doorgerekend in de distributienettarieven, sommige worden gecatalogeerd als “heffingen”. Die doorgerekende “openbaredienstverplichtingen” betreffen vooral ondersteuningsmechanismen voor hernieuwbare energie, energiepremies, maar ook andere zaken zoals openbare verlichting, enzomeer

Om ontsporingen tegen te gaan moet de energienorm dringend uitgewerkt en in praktijk gebracht worden. Als vastgesteld wordt dat de stroomfactuur hier hoger is en/of sneller stijgt, dan zijn er twee opties voor concrete energienormering:

  • Activatie van een automatisch plafond waardoor bepaalde bijdragen, heffingen en taksen niet mogen stijgen of waarbij ze naar beneden bijgesteld worden;
  • Ingrijpen in de toeslagen voor ecologische en sociale openbaredienstverplichtingen die verrekend worden in de nettarieven.

"De Vlaamse overheid zou de handicap kunnen oplossen door een groot deel van de sociale en ecologische openbaredienstverplichtingen uit de distributienettarieven te halen en deze te financieren met algemene middelen", stelt UNIZO-topman Danny Van Assche voor. "Eventueel kan ze ook de Vlaamse energieheffing naar beneden bijstellen voor onze KMO's."

"Het uitzuiveren van de elektriciteitsfactuur van allerhanden toeslagen is al herhaaldelijk naar voor geschoven door verschillende partijen. Wij stellen voor om er nu ook eens echt werk van te maken", benadrukt Danny Van Assche van UNIZO. "Als we uitgaan van de ongewogen berekening van de handicap dan bedraagt de budgettaire impact van deze operatie ongeveer 428 miljoen euro op jaarbasis. Als we werken met de gewogen handicap met de buurlanden, dan blijft de budgettaire impact beperkt tot 362,7 miljoen euro op jaarbasis." 

Ter illustratie: jaarfactuur elektriciteit 2019 kleine KMO met verbruik 50 MWh/jaar: vergelijking met de andere gewesten en buurlanden, met opsplitsing in energiekost, nettarieven en heffingen (Bron: CREG)

Tabel energienorm

Info: BestandU kan hier de gedetailleerde berekeningsnota van UNIZO downloaden...

Meer weten: Contacteer UNIZO-woordvoerder Filip Horemans
M 0478/22.37.51 - E filip.horemans@unizo.be