Werk/privé in balans: gedeelde verantwoordelijkheid

Dat blijkt uit het doctoraat van Sara De Hauw, onderzoekster aan Vlerick Business School.

"Onder balans tussen werk en privé verstaan we de algemene beoordeling van iemand over hoe succesvol hij is binnen de verschillende rollen thuis en op het werk, en hoe tevreden hij daarover is. Het ervaren van een goede of slechte balans wordt bepaald door de combinatie van werkomgeving binnen het bedrijf en wat je zelf denkt en doet als werknemer."

Werkvereisten en steun vanuit het bedrijf

Wat van medewerkers wordt verwacht en de steun die zij krijgen bepalen de werkomgeving of het werkklimaat.

Er zijn 3 soorten vereisten:

Dat blijkt uit het doctoraat van Sara De Hauw, onderzoekster aan Vlerick Business School.

"Onder balans tussen werk en privé verstaan we de algemene beoordeling van iemand over hoe succesvol hij is binnen de verschillende rollen thuis en op het werk, en hoe tevreden hij daarover is. Het ervaren van een goede of slechte balans wordt bepaald door de combinatie van werkomgeving binnen het bedrijf en wat je zelf denkt en doet als werknemer."

Werkvereisten en steun vanuit het bedrijf

Wat van medewerkers wordt verwacht en de steun die zij krijgen bepalen de werkomgeving of het werkklimaat.

Er zijn 3 soorten vereisten:

  • Emotionele vereisten: omgaan met conflicten en klachten Dit heeft onder alle omstandigheden een negatieve impact op het welzijn van de medewerkers.
  • Werkbelasting: hoe druk heb je het, wat moet je klaarspelen binnen een bepaalde tijd.
  • Cognitieve vereisten: de focus, aandacht en mentale energie die nodig is voor de uitvoering van een functie.

“Anders dan verwacht hebben werkbelasting en cognitieve vereisten inherent geen impact op het welzijn van de werknemer. Wel is er voor iedereen afzonderlijk een optimaal niveau. Wanneer de vereisten hoger zijn dan dat niveau, ervaren mensen dat als niet meer te overzien en is er een negatieve impact op welzijn. Wanneer de vereisten omgekeerd te laag zijn, is er onvoldoende uitdaging. Het is dus zeer belangrijk dat bedrijf en werknemer samen via functioneringsgesprekken werken aan het juiste spanningsveld”, aldus Sara De Hauw.

Steun geeft boost

Daarnaast zorgt steun vanuit de organisatie en van de collega’s voor een directe boost van je welzijn, met dus een positief effect op de balans tussen werk en privé.

Of je steun krijgt van je baas, heeft een meer indirecte werking. De leidinggevende kan positief bijdragen door een veilige werkomgeving te creëren waarin werknemers zelf meer initiatief nemen om hun balans en welzijn te verbeteren; door te zorgen voor een coöperatieve en leuke werkomgeving die het positief denken van de werknemer stimuleert en door energie te geven.

Aanval is de beste verdediging

Toch ligt de bal ook in het kamp van de werknemer. Twee types strategieën blijken zeer efficiënt:

  • perceptie: hoe kijk je zelf naar je werkvereisten en welke gevoelens roept dat op? Positief denken en optimisme rond geloof in verandering is daarbij een zeer krachtig wapen dat een directe boost aan je balans geeft. Daarnaast kan ook het gebruik van humor helpen om zaken te relativeren.
  • verandering van de situatie: zelf initiatief nemen en concrete voorstellen doen. Sara De Hauw: "Communicatie is als werknemer het eerste en beste wapen. Natuurlijk kan je niet zomaar je bedrijf gaan veranderen, maar alles begint bij communicatie en openheid. Denk bijvoorbeeld zelf eens kritisch na over je werkverdeling. Waar zitten de hindernissen? Dat kan gaan over competenties die je nog niet hebt en graag wil ontwikkelen. Maar ook vooruit kijken, is belangrijk. Wanneer verschillende projecten allemaal gaan samenkomen in een bepaalde maand, kan je best zelf ruim op voorhand dat probleem aankaarten bij je baas om zo samen tijdig naar een oplossing te zoeken. Dat heeft een veel positiever effect op je balans dan wachten tot het vat overloopt en dan pas aan de alarmbel trekken."

Ten slotte kan het ook helpen om even stil te staan en na te denken over wat je echt wil, zowel qua werk als privé. Wat zijn je doelen? Wat wil je bereiken? En welke keuzes ga je daarvoor maken.

Bron: HRMagazine, 27 augustus /2014