Kmo's mogen niet de dupe worden van de waterschaarste

Vlaanderen kampt met aanhoudende droogte en dat wekt heel wat bezorgdheid op bij Oost-Vlaamse kmo’s waar water een belangrijke rol speelt. Uit een bevraging blijkt namelijk dat 2 op 3 watergevoelige bedrijven geen noodplan heeft om eventuele watertekorten op te vangen. UNIZO Oost-Vlaanderen roept daarom de Oost-Vlaamse steden en gemeenten, de provincie Oost-Vlaanderen en de intercommunales op om kmo's prioriteit te geven in het waterafschakelplan. Daarnaast moeten ze circulair watergebruik en innovatieve oplossingen ondersteunen 

UNIZO deed een bevraging bij 256 bedrijven. Van die bedrijven gebruikt 65% (drink)water omwille van hygiënevereisten, voor 37% is water noodzakelijk in het productieproces of de dienstverlening, 24% gebruikt (drink)water omwille van voedselveiligheid en bij 8% is water nodig voor koeling of koelinstallaties. Opvallend is dat 65% van die watergevoelige bedrijven geen alternatief heeft om eventuele watertekorten op te vangen. 10% kan preventieve maatregelen nemen en 25% kan deels of helemaal overschakelen op alternatieve waterbronnen. De gevolgen van watertekort zijn voor deze bedrijven niet min. 24% zou de bedrijfsactiviteiten moeten stopzeten en nog eens 8% zou heel nadelige gevolgen ondervinden, met omzetverlies van meer dan 50%. 

Circulair watergebruik  
Uit de bevraging blijkt dus dat veel watergevoelige bedrijven zich niet of onvoldoende kunnen voorbereiden op een mogelijk watertekort. Slechts een minderheid kan preventieve maatregelen nemen. Als er drinkwatertekort dreigt in periodes van extreme droogte, dan zullen kmo’s meestal niet kunnen overschakelen op alternatieve waterbronnen, door een verbod van oppompen uit kanalen en rivieren of een lege regenwaterput. 

Het is daarom cruciaal dat watergevoelige kmo's prioriteit krijgen in het afwegingskader voor watergebruik. Als de oproep om minder water te gebruiken onvoldoende resultaat biedt en er geen regenwater valt, dan zal de overheid ingrijpende maatregelen opleggen. Er wordt volop gewerkt aan een 'afwegingskader' om droogteperiodes aan te pakken, daarbij zullen bepaalde groepen beperkt of geen toegang meer hebben tot bepaalde waterbronnen, terwijl anderen voorrang krijgen om water te gebruiken. Watergevoelige kmo's moeten hier absoluut prioriteit krijgen. 

Maar er zullen ook alternatieve oplossingen moeten komen, en daarvoor zal iedereen zijn steentje moeten bijdragen. De Vlaamse overheid moet structurele oplossingen bieden, zoals het stoppen van de toenemende verharding, de Provincie Oost-Vlaanderen, Oost-Vlaamse steden en gemeenten en VLAIO zullen innovatief, en in het bijzonder circulair watergebruik, moeten aanmoedigenZo kunnen kmo’s een deel van de oplossing zijn om waterschaarste te vermijden 

Jos Vermeiren, directeur UNIZO Oost-Vlaanderen: “We willen absoluut vermijden dat watergevoelige bedrijven die net uit de corona-lockdown komen, nu op een lager toerental zouden moeten draaien door ingrijpende waterbeperkende maatregelen. Daarom moet zij nu prioriteit krijgen bij het afwegen van het prioritair watergebruik, het zogenaamde afschakelplan. Op lange termijn moeten ze de nodige steun krijgen om meer in hun eigen waterbehoefte te kunnen voorzien. Lange periodes van droogtzullen namelijk wel vaker voorkomen de komende jaren. Drinkbaar water is misschien wel de kostbaarste grondstof die we hebben op onze planeet. We moeten samen met de overheid een masterplan uitdenken hoe we ons ook in de toekomst verzekeren van dat ‘blauwe goud’.” 

 
Toenemende interesse bij kmo's
UNIZO-leden Allgro en Bosaq, zijn al jaren voorlopers in verstandig watergebruik. 

Bij groothandel en versnijderij van groenten en fruit Allgro in Sint-Lievens-Houtem hebben ze hun eigen waterzuiveringssysteem. 
Marleen De Tant, gedelegeerd bestuurder Allgro: Wij gebruiken zo’n 130 000 liter water per dag. Omdat we schrik hadden dat het water te duur zou worden of dat het in de toekomst gelimiteerd zou worden, hebben we een waterzuiveringsinstallatie geplaatst. Nu hergebruiken we tussen de 70 en 80% van het water waarmee de groenten gewassen worden. Met dat gezuiverde water spoelen en reinigen we onze machines. 
Allgro was het eerste bedrijf in de sector dat haar water hergebruikt. 

Bosaq uit Gent geeft advies aan kmo’s op het vlak van circulair watergebruik. Zij merken een toenemende interesse bij ondernemingen om voor een deel zelf in water te voorzien.  
Jacob Bossaer, oprichter en CEO bij Bosaq: “Circulair watergebruik verschijnt steeds meer op de agenda van kmo’s. Jaar na jaar treedt de uitdaging van waterschaarste terug op de voorgrondBedrijven merken dat het belangrijk is om daarop in te zetten én dat het bovendien economisch haalbaar wordt. Tot voor enkele jaren was zoiets enkel mogelijk voor grotere spelers, nu is het ook voor kmo’s relevant om in te zetten inzetten op waterbesparing en -recuperatie. Al is het nu natuurlijk even afwachten hoe de economie zal evolueren na de coronacrisis en of er budgetten zullen zijn, of overheidssteun komt, om te investeren in duurzaamheid.”