Maak een omelet met de gebroken eieren.

Heb jij ooit al eens een zwarte zwaan gezien? De kans is klein. Zwarte zwanen zijn immers zeer zeldzaam. Tot voor de ontdekking van Australië, wat de natuurlijke habitat is van de zwarte zwaan, leek zo een dier alleen te bestaan in mythen en sagen. De Amerikaanse econoom Nassim Taleb, gebruikt de metafoor in zijn bestseller ‘The Black Swan’, waarin onvoorspelbare gebeurtenissen met een immense impact, achteraf toch logisch en  voorspelbaar blijken. Zo is het nadien relatief makkelijk om de aanslagen op de Twin Towers, het ontstaan van Wereldoorlog 1 of de nucleaire ramp van Tsjernobyl te voorspellen. Wat op dat ogenblik allemaal onmogelijk leek, wordt nadien door een heel leger aan wetenschappers, academici, politici en journalisten, als de logica zelve verklaard. Aan “het lot”, “geluk” of “toeval” wordt gemakshalve voorbijgegaan. Duitsers hebben daar een prachtige naam voor: hineininterpretierung. Oorzakelijke verbanden zoeken, met kennis die je pas nadien verwerft.

De laatste weken woedt een debat of COVID-19 ook zo een zwarte zwaan is. Hadden we de coronacrisis kunnen voorkomen? Hadden we de hoefijzerneusvleermuis uit het Chinese Wuhan, die op zijn eentje verantwoordelijk is voor 175.000 doden en een mondiale krimp van onze economie met 8 procent, kunnen tegenhouden. Volgens Taleb wel. De coronacrisis is dan ook geen zwarte zwaan, maar eerder een grote grijze neushoorn. In tegenstelling tot een zwarte zwaan is een grote grijze neushoorn een dier waar je moeilijk kan naast kijken. Iedereen ziet het van ver komen. Iedereen beseft dat de impact enorm zal zijn, tenzij je in de ontkenningsfase blijft zitten. Behalve misschien een aantal visionairs zoals Bill Gates, de oprichter van Microsoft in een TED Talk enkele jaren geleden, ontkende iedereen de grote grijze neushoorn. We waren nochtans verwittigd, met ebola en SARS, maar waanden onszelf onoverwinnelijk en superieur aan de natuur. Zolang dit alles zich in het verre Azië of Afrika afspeelde, was het voor vele westerlingen een ver-van-hun-bedshow. Het was dan ook een kwestie van tijd vooraleer een pandemie onze beschaving zou bedreigen.

Nassim Taleb beweert nochtans dat de samenleving zich had kunnen wapenen. Zo pleit hij onder meer voor een kapitalisme 2.0: een economisch leven dichter bij onze biologische omgeving, met kleinere en wendbare bedrijven, korte-keten-economie, een rijkere ecologie, een economie gebaseerd op groei in plaats van schulden. Een wereld waar de consument het gedachtengoed van ‘buy local’ of ‘winkelhieren’ hoog in het vaandel draagt. En laat dat nu net ook de boodschap vanuit UNIZO zijn, als antwoord op deze economische crisis. Bij velen is het besef de afgelopen weken sterk gegroeid dat we onze lokale ondernemers maar beter kunnen steunen als we nog lokale bedrijven, jobs, welvaart en welzijn willen overhouden in het post-coronatijdperk.

Wordt de wereld anders na corona? Ongetwijfeld! Het nieuwe normaal zal er mogelijks één zijn met mondkapjes, plexiplaten, witte bollen op de grond, skype-meetings,... In het begin wat onwennig, maar het fysieke leven zal zich herstellen. Het persoonlijk contact wordt schaarser. En net daarom ook waardevoller en kwalitatiever. Laat ons daar het nieuwe normaal van maken: een kwalitatief leven op mensenmaat. Laat ons met de gebroken eieren een nieuwe smakelijke omelet maken. Eentje die alvast meer resistent is tegen zwarte zwanen of grijze neushoorns.