OPINIE: Amazonschaamte

Ongeveer 2 jaar geleden sloot de iconische boekenwinkel ‘Paard van Troje’ aan de Kouter te Gent de deuren, althans voor een aantal uren. Het bleek een goed georkestreerde actie van UNIZO Oost-Vlaanderen samen met eigenaar Bart Van Aken om aandacht te vragen voor de lokale economie en de consument op te roepen meer te winkelhieren. De actie maakte een rollercoaster van emoties los bij boekminnend Vlaanderen. Van ongeloof over verdriet tot boosheid. Enkele dagen geleden overviel mij hetzelfde gevoel, toen eigenaar Bart (in 2013 nog boekenhandelaar van het jaar) op sociale media verkondigde dat hij zijn winkel heeft verkocht. Deze keer geen UNIZO-stunt, maar wel realiteit. Gelukkig komt de winkel in goede, nieuwe handen. Handen die net als Bart, de strijd tegen Amazon zullen moeten aangaan.

De vrees voor een boekhandel zonder mensen, waarbij de keuze wordt bepaald door een algoritme dreigt meer en meer werkelijkheid te worden. Ik citeer graag uit het interview dat Bart recent weggaf aan De Standaard: “De Amerikaanse boekhandelaar Danny Caine van Raven Books schreef het boek “How to resist Amazon, and why” . Klanten verontschuldigen zich bij deze boekhandelaar in Kansas dat ze wel eens een boek kopen bij de internetgigant. Er wordt zelfs gesproken van amazonschaamte – jongeren zouden er het meest vatbaar voor zijn. Amazon wordt maar niet aan banden gelegd, nee. Zoals iedereen ondertussen weet, betalen ze geen of nauwelijks belastingen en ze staan niet bepaald bekend als de beste werkgever op de planeet. Met opgejaagde en onderbetaalde chauffeurs, orderpikkers die in flessen plassen, verplichte antivakbondsbijeenkomsten en slimme camera's die doen denken aan dat visionaire boek van Orwell. In 2018 maakte Amazon 11 miljard dollar winst en betaalde het dankzij handig gebruik van de belastingwetgeving nul komma nul dollar inkomstenbelasting. Weerstaan aan Amazon, is nochtans gemakkelijk.

“Ga naar je lokale boekhandel en kijk je boekhandelaar in de ogen. Stel een vraag, stel er verschillende. Laat je overweldigen met tips – een algoritme is daar niks tegen. Deze remedie is ook toepasbaar op elke andere winkel.” Bart, ik had het niet beter kunnen zeggen. Bedankt voor de aangename samenwerking en tot gauw. Blijf vooral een winkelhier-ambassadeur. Ik wens je zon op al je wegen! En veel succes aan de nieuwe eigenaars, hopelijk kunnen ze bewijzen dat de boekhandel mét mensen nog lang niet dood is!