Waar ligt jouw flexibiliteit in elektriciteit?

We staan met zijn allen op ongeveer hetzelfde moment op. We douchen, steken lichten aan of zetten koffie. Winkels en bedrijven openen de deuren en zetten tal van machines in gang. Deze dagelijkse routines veroorzaken pieken in het elektriciteitsverbruik. Maar met peak shaving maken we hier komaf mee. 
 
Peak shaving betekent eigenlijk niets anders dan het afvlakken (shaving) van pieken in elektriciteitsverbruik, het regelen van vraag en aanbod. Dat kan door zelf energie op te wekken, het slim aansturen van toestellen en het opslaan van energie in batterijen om ze op een later tijdstip in te zetten.
 

Van energie besparen tot energie opslaan

Tot hiertoe waren we vooral bezig met het besparen van energie. Door het plaatsen van energiezuinige toestellen, door beter te isoleren, energie-efficiënt te verlichten, enzovoort.
Om aan Peak Shaving te kunnen doen, moeten we een stap verder gaan: zelf energie opwekken. Via bijvoorbeeld zonnepanelen, windmolens of een warmtekrachtkoppelingsinstallatie. Om de opbrengst af te stemmen op het verbruik, is een zogenaamd elektriciteitsprofiel van belang: wat is de elektriciteitsbehoefte van mijn bedrijf? Meten is hierbij weten. Zo weet je perfect welke installatie het meest aan je behoefte voldoet. Heb je bijvoorbeeld veel koelinstallaties, dan ga je snel in de richting van zonnepanelen. Want is er veel zon, dan is er veel opbrengst uit de panelen. Tegelijk ga je op dat moment het meest moeten koelen.

Een volgende stap is dan het slim aansturen van elektriciteit. Daarbij gaat het over de vraag welke installaties flexibel zijn en welke niet. Met andere woorden, welke installaties kunnen op variabele tijdstippen worden ingeschakeld? Niet-flexibele installaties zijn bijvoorbeeld een kassa, een snijmachine of een mengmachine. Flexibele machines zijn dan weer bijvoorbeeld warmtepompen of koelinstallaties. Het verbruik van flexibele machines kan uitgesteld of vervroegd worden. Natuurlijk met aandacht voor bijvoorbeeld (voedsel)veiligheid. Het project SAVE (zie kader) werkte per sector een aantal richtlijnen uit om slim te sturen. 

Een laatste stap is het opslaan van elektriciteit om ze op een later moment in te zetten of als noodstroom te gebruiken. Dat kan op twee manieren. In ‘natuurlijke’ batterijen (zoals in water of koeling) of in elektrische batterijen (de klassieke Tesla-batterij). Dat laatste is op dit moment voor de meeste bedrijven niet rendabel omwille van de lange terugverdientijd.
 

Waarom is dat allemaal nu zo belangrijk?

Vandaag betalen we netbeheerders maandelijks een forfaitair bedrag voor onze elektriciteit. Op het einde van het jaar volgt de eindafrekening waarbij we ofwel terugkrijgen, ofwel – in de meeste gevallen – moeten bijbetalen. De kans is groot dat in de toekomst betalen volgens vraag en aanbod, een zogenaamde slimme tarifering. Met andere woorden, niet langer de hoeveelheid elektriciteit, maar wel het moment waarop je verbruikt, bepaalt de kostprijs. En dat gaat veel verder dan bijvoorbeeld het dag- en nachttarief vandaag.
De invoering van de digitale meters in Vlaanderen vormen hiertoe een opstapje. Digitale meters meten niet alleen het verbruik, maar bevatten ook ingebouwde communicatietechnologie om gegevens te verzenden en te ontvangen. Naar de netbeheerder bijvoorbeeld of naar slimme toestellen. Vanaf 2019 doen de eerste digitale meters (verplicht) hun intrede. In eerste instantie bij (ver)bouwers, eigenaars van zonnepanelen en klanten met een budgetmeter. Later bij iedereen (www.digitalemeter.be). Het is dan een kwestie van tijd vooraleer slimme tarifering volgt. Dus wordt het belangrijk om pieken in je elektriciteitsverbruik zoveel mogelijk op te vangen.
 

Project SAVE 

De voorbije jaren onderzocht het project SAVE het elektriciteitsverbruik, de besparingsmogelijkheden en zogenaamde flexibiliteit in elektriciteit van ‘grootverbruikers’ zoals land-en tuinbouwbedrijven, supermarkten, slagerijen, bakkerijen en kantoorgebouwen. Het voornaamste doel van het project is om KMO’s te helpen hoe ze elektriciteit slim(mer) kunnen aansturen. Eind dit jaar loopt het project af. Dan presenteert SAVE alle bevindingen in een handboek. Ook brengt het per sector folders uit met tips over slimmer omgaan met elektriciteit. Op 19 september 2018 volgt in Leuven het slotevent “flexibiliteit en batterijopslag”.