UNIZO Standpunt: Geen invoering van statiegeld op petflesjes en blikjes

invoering statiegeld petflesjes blikjes De regeringspartijen geraken er niet aan uit of ze al of niet statiegeld op petflesjes en blikjes zullen invoeren. Het standpunt van UNIZO en Buurtsuper.be is al jaar en dag duidelijk. Statiegeld is niet de zaligmakende oplossing voor zwerfvuil. Bovendien leidt zo’n systeem tot extra kosten en rompslomp voor zowel ondernemers, drankenhandelaars als de gebruiker.

 

Wie verliest bij een invoering van statiegeld?

De individuele ondernemer

Vandaag betalen ondernemingen al een federale verpakkingsheffing, jaarlijks zo’n 320.000.000 euro. De federale verpakkingsheffing is veel hoger voor wegwerpdrankverpakkingen dan die voor herbruikbare. Bij de invoering van een statiegeldsysteem moeten winkelpunten heel wat investeren om die terugname te organiseren. Het terugnemen van blikjes en PET-flessen kost de winkelier tot 40.000 euro per jaar.  Denk daarbij  aan de aankoop van een terugnametoestel aan gemiddeld zo'n 23.000 euro.  Winkeliers kunnen dit bedrag weliswaar afschrijven waardoor de kost per jaar op 3.826 euro komt.  Maar dan is er nog die andere, grootste kostenpost: het personeel. Iemand zal immers moeten instaan voor het sorteren, het onderhoud en de interventies aan en rondom de machine. Loonkosten dus, à rato van 18.000 euro per jaar. Nog een vaak miskende kost is de 'verloren verkoop'.  Kleinere supermarkten kunnen niet anders dan verkoopruimte opofferen met minder omzet tot gevolg. 12 vierkante meter opofferen kost de winkelier jaarlijks 17.500 euro.

Arthur De Greef van Spar Wespelaer over invoering statiegeld petflesjes en blikjes

Arthur De Greef van Spar Wespelaar testte zo'n terugnamemachine al eens uit. Zijn ervaring is minder positief. 

Bekijk hier zijn ervaring 

De sector
De supermarktprijzen in Duitsland liggen nu al gemiddeld 11,82 % lager dan in ons land, in Nederland 11,42% en in Frankrijk 8,34% (bron: Prijzenobservatorium). Bovendien blijven de prijsverschillen toenemen, zo’n 3% in vergelijking met 2013. Dit is het gevolg van een combinatie van factoren zoals btw, accijnzen, strikte reglementering van de Belgische retailsector en de kleine Belgische markt waardoor Belgische retailers minder goede aankoopvoorwaarden krijgen. Met een statiegeldsysteem krijgt de consument nog een bijkomende incentive om zijn blikjes of flesjes goedkoper in het buitenland te halen. Met nefaste gevolgen voor de sector.

De producenten en invoerders
Het statiegeldsysteem zou enkel gelden voor Vlaanderen. Enkel voor deze (beperkte) markt moeten producenten en invoerders dus aparte merktekens of chips op de verpakkingen aanbrengen. Dit levert een hoop extra rompslomp en kosten op, wat uiteraard ook zal doorgerekend worden in de winkelprijs.

De gebruiker
Vandaag gooien we onze petflesjes en blikjes netjes in de blauwe zak, die dan via huis-aan-huisinzameling wordt opgehaald. Met een statiegeldsysteem moeten we alle drankverpakkingen apart gaan bijhouden en naar een winkelpunt brengen. Daar moeten we de verpakkingen één voor één in de terugnamemachine droppen of aan de winkelier afgeven. Een extra rompslomp dus.

Ons bestaande inzamelsysteem
Elk van ons zet op geregelde tijdstippen zijn blauwe zak buiten. De huidige PMD-inzameling via Fost Plus (de blauwe zak) werkt uitstekend. Op Europees niveau zijn we zelfs kampioen. Het zou jammer zijn om dit systeem onderuit te halen. Mocht het huidige PMD-systeem toch blijven bestaan – naast het statiegeld – dan wordt het veel duurder. De blauwe zak zit dan namelijk vol materiaal van een lagere waarde, waardoor de verwerkingskosten in verhouding stijgen.

Wie zou moeten winnen bij de invoering van statiegeld?

Ons milieu
Op vijf jaar tijd daalde de hoeveelheid zwerfvuil langs Vlaamse gewest- en autosnelwegen met 34 %. In 2017 is 2.358 ton zwerfvuil opgeruimd langs Vlaamse gewest- en autosnelwegen, dat is ruim 20 procent minder dan in 2016. In 2013 ruimde men nog 3.572 ton op. De hoeveelheid daalt jaar na jaar. Maar natuurlijk is elke gram te veel. UNIZO en Buurtsuper.be vinden uiteraard dat we er alles aan moeten doen om het zwerfvuil te verminderen. Maar gelooft niet dat het statiegeldsysteem hiervoor dé oplossing is. Volgens UNIZO en Buurtsuper.be moet de mentaliteit wijzigen.  En dat doe je met een mix aan maatregelen. Zo moeten we inzetten op sensibiliseringsacties, strenger toezicht en effectieve sancties.
Sinds enkele jaren is er een extra wapen in de strijd tegen zwerfvuil en sluikstorten: “Mooimakers” of “Vlaanderen Mooi”, een initiatief van de OVAM, Fost Plus en de VVSG. Mooimakers heeft een team van 10 medewerkers en organiseert campagnes, voert onderzoek, stimuleert kennisuitwisseling, ondersteunt op een proactieve manier alle betrokken actoren en zet zelf aanstekelijke acties op. In vele gemeenten zijn ondertussen coachingstrajecten van start gegaan. Dankzij individuele en doorgedreven begeleiding versterkt Mooimakers de reeds bestaande lokale aanpak van zwerfvuil en sluikstorten.

Wie wint echt bij een invoering van statiegeld?

De leveranciers/producenten van terugnamemachines
Als het statiegeldsysteem er komt, dan leidt dat ongetwijfeld tot een stijging in het aantal aankopen van terugnamemachines. Daarnaast betekent elke wijziging aan een drankverpakking een verplichte update van de software in de machine (zodat de verpakking herkend wordt). Op die manier passeren de leveranciers/producenten meermaals langs de kassa.

 

Lees ons meest recente persbericht