Zwitserland lonkt! In economisch onzekere tijden en met een wereldorde die in verandering is, lijkt het West-Europese land nog aantrekkelijker dan voorheen. De strikte neutraliteit, welke het land al twee eeuwen aanhoudt, zorgt voor een minieme impact van oorlogen of internationale conflicten. Het wegblijven uit verdragsorganisaties maakt van Zwitserland een van de weinige landen dat op zichzelf kan teren. In combinatie met de lage belastingdruk, kijken steeds meer Belgische ondernemers richting de bakermat van de Matterhorn. Maar is ondernemen in Zwitserland even idyllisch als haar sneeuwlandschappen? 

Zwitserland en België, op het eerste zicht twee West-Europese landen die op een kleine zeven uur rijden van elkaar liggen. Maar we delen meer dan Fransen als buren. Chocolade, een voorliefde voor kaas, meerdere taalgrenzen, gevoel voor humor en een ondernemershart. De stap naar Zwitserland lijkt dus niet zo groot. En toch leert de ervaring dat een gezonde portie doorzettingsvermogen nodig is om voet aan wal te kunnen zetten. Wij spraken met Tom Van de Leest, een ondernemer die zijn vleugels probeerde spreiden in Zwitserland, en namen contact op met het lokale FIT-kantoor. Want voorbereiding is key om te kunnen afzakken naar het Alpenland! 

Tom Van de Leest startte zo’n vijftien jaar geleden een eigen renovatiebedrijf dat uitgroeide tot MundoAtelier. Die keuze is niet vreemd, want ook zijn ouders hadden een bouwbedrijf: “Ik ben in de sector opgegroeid. Het bloed kruipt dus waar het niet gaan kan.” Vandaag realiseert Tom met zijn bedrijf grootschalige totaalprojecten, van ruwbouw tot afwerking. 

En hoewel MundoAtelier een prachtige groeicurve kan voorleggen, staat de bouwsector in België al een tijdje onder hoogspanning. Stijgende kosten, een afnemende vraag, … Veel bouwbedrijven moeten zich blijven heruitvinden. Ook Tom bleef de voorbije jaren op zoek gaan naar nieuwe opportuniteiten. Dat bracht hem bij een opkomende markt: de modulebouw. 

Bij modulebouw denken we spontaan aan tiny houses, compacte woonunits die mee kunnen verhuizen met de eigenaar. “Maar er valt veel meer mee te doen”, benadrukt Tom. “Bij MundoAtelier kiezen we voor flexibele bouwmodules die ook als uitbreiding van bestaande woningen kunnen dienen. Daardoor kunnen ze op verschillende manieren gebruikt worden. Wij kiezen voor hout en isolatie op een metalen constructie. Die hele optelsom maakt onze eindproducten milieuvriendelijker een kostenefficiënter.” Net daar zit volgens Van de Leest toekomst in. Want voor jonge gezinnen is het steeds minder vanzelfsprekend om een eigendom aan te kopen. “Dankzij onze modules kan je op termijn je woning letterlijk verder uitbouwen. Dat is voor potentiële kopers veel interessanter.” Want ook dat tonen recente cijfers aan: een complete verbouwing is voor velen geen optie meer, het financiële plaatje en de wilskracht om jaren in het stof te leven ontbreken.

Chauvinisme

Maar als echte ondernemer bleef het voor Tom niet bij het uitwerken van de modulebouw. Hij stak zijn voelsprieten ook uit in het buitenland. Een van de eerste afzetmarkten die hij wilde aftoetsen: Zwitserland. “Het land heeft een sterke reputatie in de bouwsector. Materialen uit Zwitserland staan hier gekend als kwalitatief en goed doordacht. Het was dus een logische keuze.” De Zwitserse milieunormen zijn heel streng, vaak meer onderbouwd dan die van de Europese Unie, waardoor materialen aan hoge en unieke eisen voldoen. Maar ook qua veiligheid neemt de lokale bouwsector een voorsprong. Brandwerende voorzorgen werden al een tijdje genomen, en daar wordt sinds de brand in een nachtclub op nieuwjaarsnacht 2026 nog meer op ingezet. “We wilden onderzoeken wat de Zwitserse markt voor MundoAtelier kon betekenen. Ik bezocht enkele lokale bedrijven en legde contacten die tot vandaag standhouden.” 

En toch is het bedrijf van Tom tot op heden nog niet over de Zwitserse landsgrenzen kunnen trekken. “Net door de zeer hoog aangeschreven bouwkwaliteit, is het aartsmoeilijk om er door te breken. Bijna elke ondernemer binnen onze sector wil erheen trekken, en helaas lukt het maar enkelen.” Al heeft het volgens Van de Leest ook een onderliggende reden, die volgens hem harder meespeelt: “Met alle respect voor de Zwitsers, maar ze zijn enorm chauvinistisch. Alles wat niet ‘van hen’ is, wordt wantrouwig benaderd. Daardoor zijn ze heel gesloten en is het moeilijk om effectief een voet tussen de deur te krijgen.” Een nadeel voor MundoAtelier is dat het een Belgische lokale speler is, zonder grote bekendheid daarbuiten. “Als kleinere speler is het nog eens zo moeilijk, grote merken met een internationaal portfolio hebben misschien meer geluk.” Na enkele verkennende gesprekken heeft Tom beslist om voorlopig niet verder in te zetten op Zwitserland. Al is het idee nog niet helemaal ondergesneeuwd.

“Het wantrouwen bij Zwitsers is soms te groot”

Van Bern naar Lisboa

Van de Leest koos voor een andere aanpak, want het buitenland leek nog steeds een interessante piste. “Daarom investeerden we in een stuk grond in Portugal. Daar willen we een concreet modulair concept uitwerken. De markt daar is heel interessant: het is er beduidend goedkoper, je hebt er veel tweedeverblijvers, … De vraag naar bouwprojecten is dus groter dan in andere delen van Europa.” Voor MundoAtelier is Portugal een perfecte kans om te experimenteren. “We willen er een soort kijkwoning bouwen, met vallen en opstaan. Wanneer die op punt staat, hopen we met ons Portugese succesverhaal de rest van Europa warm te maken. En jawel, ook Zwitserland!” 

Volgens Tom maakt het bedrijf meer kans op ondernemerschap in Zwitserland als het met een foutloos product en een eerste internationale ervaring komt. “Nu kunnen we enkel Belgische verhalen voorleggen. Maar met onze Portugese bijdrage hopen we dat ze sneller en aandachtiger naar ons zullen luisteren.” MundoAtelier ambieert zelfs om de kijkmodule op termijn vanuit Portugal te verplaatsen naar Zwitserland.

Aangepaste werkcultuur

Spijt heeft Tom niet van zijn eerste Zwitserse poging. “Je bent en blijft ondernemer hé! Aan voorzichtig zijn, doen we nagenoeg niet mee. Risico’s nemen blijft essentieel voor de groei van een onderneming. En zo’n groei komt er enkel door vallen en opstaan.” Tom stak vooral ook heel wat zaken op. “Door mijn bezoek aan Zwitserland kreeg ik een volledig andere kijk op hoe een werkcultuur kan zijn. Toen we een houtbedrijf binnenstapten, merkten we op hoe graag iedereen zijn job daar deed. Er werd ook geen onderscheid gemaakt tussen arbeiders en leidinggevenden. De sfeer die er hing, had ik nog nooit ervaren.” Daarom streeft MundoAtelier nu ook naar die manier van werken. “En daar hadden we misschien nooit opgekomen als Zwitserland niet op onze radar stond.” 

Tot slot geeft Van de Leest ondernemers die over de grenzen heen willen trekken nog één tip mee: “Zorg dat je alles grondig onderzoekt. Leg een paar keer contact met lokale ondernemers en bedrijven. Lees je in over de branche waarin je actief bent en ga ter plaatse. Alleen zo kom je echt te weten hoe de vork in de steel zit.” Een ideale tip dus voor ondernemers die met vakantie gaan maar het werk niet helemaal willen of kunnen loslaten!

FIT Zürich wordt FIT Bern

In de zomer van 2026 verhuist het FIT-kantoor in Zwitserland van Zürich naar Bern. Flanders Investment & Trade (FIT) is het agentschap van de Vlaamse Overheid voor Internationaal Ondernemen, dat ondernemers helpt te internationaliseren via wereldwijd advies, netwerkevenementen en financiële steun. Wereldwijd telt FIT meer dan zeventig kantoren die de lokale afzetmarkten kennen en die ondernemers en bedrijven wegwijs maken en ondersteunen bij het zaken doen in de lokale afzetmarkt. 
 
“Zwitserland is geen lid van de Europese Unie. Bijgevolg geldt in het land het basisprincipe van vrij verkeer van personen, goederen en diensten niet. Wel werd destijds een vrijhandelsakkoord onderhandeld, al wordt het recht om de Zwitserse binnenmarkt af te schermen hierin beschreven. Het land maakt hier gebruik van, zowel voor goederen als diensten. Het uitvoeren van werken in Zwitserland, de dienstverlening, is onderhevig aan een zeer strenge regelgeving. FIT Zürich wijdde hier zelfs een hele marktstudie aan. De beperkingen zorgen namelijk voor veel onduidelijkheid en nog meer frustraties bij Vlaamse ondernemers. Al mag dit je niet tegenhouden, weet gewoon waaraan je begint.”

Wist je dat…
Flanders Investment and Trade (FIT) structureel partner is van UNIZO Internationaal? Je kan bij FIT terecht voor advies over export, subsidies, landendossiers en veel meer. Alle info vind je op hun website.
FIT Endorserlogo