“Onderbreek me wanneer je wil, stel mij gerust alle mogelijke vragen, het liefst zo kritisch mogelijk.” Dat waren de openingszinnen van Axel Ronse, volksvertegenwoordiger en N-VA-fractievoorzitter in het federaal parlement, tijdens een gesprek met ondernemers, op initiatief van UNIZO Vlaams-Brabant en Brussel. De kernthema’s aan de tafel: de noodzakelijke hervormingen om onze welvaartstaat overeind te houden en het vertrouwen in de politiek. Een verslag.

BELANGRIJK: De ontmoeting vond plaats op 30 oktober, in volle federale begrotingskoorts. De meest actuele stand van de begrotingsbesprekingen verneem je op onze digitale mediakanalen. 

Axel Ronse in gesprek met ondernemers over hervormingen en vertrouwen in de politiek

Axel Ronse, geboren in 1981 in Varsenare, zette meteen de toon van het gesprek door zich “de meest verwende hier aan tafel” te noemen. Daarmee doelde hij op wat hij van de samenleving kreeg: betaalbaar onderwijs, toegankelijke gezondheidszorg en een jeugd zonder oorlog. Die kansen doorgeven aan de volgende generatie is zijn politieke drijfveer. “Ervoor zorgen dat onze kinderen een even mooie toekomst kunnen hebben, of minstens zo mooi als degene die wij hier hebben gehad.”

Ondernemerschap loopt als een rode draad door zijn verhaal. Ronse werkte zelf ooit nog bij UNIZO en richtte in 2021, samen met collega-politici Pieter Marechal en Elisabeth Meuleman, het HR-bedrijf Sixie op, specifiek voor werklustige 60-plussers en hun (kandidaat-)werkgevers. “Het mooiste wat je in je leven kan verwezenlijken, is impact hebben. En ondernemerschap is volgens mij puur impact hebben.” Het verschil met de politiek kent hij ook: ondernemers voelen de gevolgen van hun beslissingen in hun eigen portemonnee. “Je doet het met je eigen middelen of met geleende middelen die je moet terugbetalen.”

Axel Ronse, volksvertegenwoordiger en N-VA-fractievoorzitter in het federaal parlement: “We moeten nu doorpakken om onze sociale welvaartsstaat te behouden.”

Onze welvaart staat op het spel

Die ondernemersblik kleurt ook zijn analyse van de situatie waarin onze economische ruimte, Europa, zich momenteel bevindt. Dure energie, hoge loonkosten en regelgeving zetten de concurrentiekracht onder druk. “Bij bedrijfsbezoeken hoor ik telkens opnieuw hoe innovatie vastloopt op tal van verplichtingen. België begint op Europees niveau bovendien met een extra handicap aan de wedstrijd. Als West-Vlaming hoef ik maar net over de grens te gaan kijken, in Noord-Frankrijk, waar personeel en energie aanzienlijk minder kosten dan hier. Kan het dan nog verbazen dat bedrijven, ook lokale kmo’s, verhuizen en wij ze hier kwijt zijn? Alleen de nabijheid van klanten en leveranciers kan een investering in eigen land dan nog verantwoorden.”

Axel Ronse maakte hier meteen de brug naar wat hij de bestaansreden noemde van de huidige federale coalitie. “Wat ons bindt, zijn twee zaken. Eén: wij willen die sociale welvaartsstaat behouden en om dat te doen, moeten we serieus hervormen. Op vlak van arbeidswetgeving hebben we in dat verband al grote stappen gezet. En twee: we zitten met een heel groot probleem van competitiviteit.” De facturen voor pensioenen, gezondheidszorg en defensie blijven komen. Meer mensen aan het werk en meer greep op de overheidsuitgaven zijn voor hem onvermijdelijk. 

Geef mensen een richting

Dat er iets moet veranderen, daarvan hoefde Axel Ronse de tafel niet te overtuigen. Wel over de manier waarop de politiek mensen meekrijgt. Ondernemers willen weten waar het land over vijf of tien jaar moet staan. Onderlinge ruzies, partijpolitieke veto’s en discussies over benoemingen, daar hebben ondernemers die willen investeren of medewerkers perspectief willen geven niets aan. “In plaats van dat soort spelletjes te spelen, zou de politiek beter duidelijk aan de bevolking uitleggen waarom bepaalde maatregelen worden genomen en wat daarvan de – op termijn – positieve uitkomst gaat zijn”, klonk het aan de tafel. “Wij als politiek geïnteresseerde ondernemers kunnen vaak al niet volgen. Maar voor onze mensen op de werkvloer, vaak arbeiders, is dat nog minder het geval. Hoe wil je nu een draagvlak creëren voor onpopulaire maatregelen zonder mensen op een heldere en eenvoudige manier de nodige context mee te geven? Wij moeten in onze bedrijven óók geregeld onpopulaire maatregelen nemen wanneer we door een moeilijke periode gaan. Maar als je dat goed aan je mensen uitlegt, zodat ze de noodzaak ervan inzien, zijn ze echt wel bereid om een extra inspanning te aanvaarden. Ze appreciëren het zelfs als ze zien dat de leiding daarin haar verantwoordelijkheid neemt, in het belang van het bedrijf en van hun tewerkstelling.”

Axel Ronse was meteen akkoord. “Als politici moeten we helder en zonder omwegen durven zeggen waar het op staat, eerlijk en onverbloemd”, beaamde hij. “Als ik hier zou zitten en zeggen dat het mijn rol is om mensen blij te maken, stem mij dan onmiddellijk weg. Hervormen raakt aan bestaande verwachtingen en rechten. Dat moeten we ook zo benoemen. Tegelijk moeten we uitzicht bieden op de positieve uitkomst als we nu doorbijten. Voor mij betekent dat in de huidige context minstens het behoud van onze sociale welvaartsstaat.”

Axel Ronse: “De controlerende rol van het parlement is cruciaal om een kwalitatief beleid te garanderen.”

Ook de overheid moet haar huiswerk maken

“Eerlijk communiceren is een goed begin om ondernemers en werknemers tot extra inspanningen te motiveren, maar daarnaast moet de overheid zelf ook het goede voorbeeld geven en de tering naar de nering zetten”, klonk de daaropvolgende ondernemersboodschap aan de politiek. “Je verliest aan overtuigingskracht wanneer je als overheid zelf geld verspilt. Wie in zijn eigen bedrijf elke uitgave moet verantwoorden, verwacht die discipline ook van de politiek. Mislukte overheidsprojecten, zoals het geldverslindende I-Police ondergraven het draagvlak voor nieuwe inspanningen bij de bevolking.”

“Net daarom is de controlerende rol van het parlement zo cruciaal”, pikte Axel Ronse daar meteen op in. “Een parlement heeft nood aan goede parlementsleden. Dossierkennis en expertise zijn cruciaal om wanbeleid bloot te leggen en bij te sturen.” Zelf neemt hij zijn werk als parlementslid naar eigen zeggen heel ernstig: “Kijk naar het dossier van de langdurig zieken in het buitenland, wiens aantal de afgelopen periode opvallend is gestegen – met de daarbij oplopende kosten – waarvan nu blijkt dat niemand die controleert. Niemand! Het heeft me heel veel opzoekingswerk en ettelijke parlementaire vragen gekost om dit dossier onder de aandacht te krijgen, zodat het verder kan worden uitgespit. Daar kruipt heel wat tijd in, maar dat is onze job en onze verdomde plicht.” Over de ‘waakhond’- en adviesrol van organisaties als UNIZO en experts uit het werkveld ten aanzien van het beleid, was Axel Ronse erg duidelijk: “Adviezen zijn nodig en welkom, maar de verantwoordelijkheid blijft bij de politiek. Het zijn wij uiteindelijk die moeten beslissen. Daarvoor zijn we verkozen.”

Een belastingvoordeel levert nog geen vergunning op

Een telkens weerkerend hoofdstuk bij zowat elke ontmoeting tussen ondernemers en de politiek, was dat van de vergunningen. “Een lager btw-tarief kan de bouw stimuleren, maar veel beweging komt er niet als projecten jarenlang op een vergunning wachten”, opperde één van de bedrijfsleiders aan de tafel. “Ondernemers willen investeren, maar dan moet de overheid ook de hindernissen wegnemen die hun plannen blokkeren.” Axel Ronse herkende die frustratie uit zijn parlementaire werk. Pogingen om procedures te vereenvoudigen botsen volgens hem geregeld op juridische grenzen, internationale afspraken en de bescherming van beroepsmogelijkheden. Volgens hem moet hier dringend, en waar dat enigszins mogelijk is, een opkuis in gebeuren, zodat de politiek beslissingen ook daadwerkelijk kan doen landen. “Ik besef dat het voor jullie moet vooruitgaan.”

De ondernemers rond de tafel
  • Iwein Meyskens, architectenbureau Archipelago
  • Gert Cooman, bouwbedrijf Cooman Construct
  • Eddy Hermans, stabiliteitsstudies Stabilogics
  • Ben Mijten, dierenvoeding Mijten
  • Rudi Jennes, vastgoedbedrijf RD Retail
  • Robin Houben, 3D-printbedrijf Formando
  • Hilde Derde, advocatenkantoor Aves Legal
  • Rudi Van den Bossche, softwarebedrijf Lezno
  • Danny Hendrickx, installatiebedrijf TMS
  • Mark Verhulst, ingenieursbedrijf Alfa Engineering Projects
  • Ruben Marck, traiteursbedrijf Convento Food
  • Nils Van Hoeydonck, beveiligingsfirma Cornelis Perimeter Solutions
  • Pieter Appelmans, Data-analyse en -integratiebedrijf Volve
  • Bernard Walravens, foodservicebedrijf Walravens
  • Philippe Haegeman, wasserij Sint-Roch
  • Anne Lenaerts, kantoorverhuisbedrijf Transmoove

Zaten aan de tafel namens UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel:

  • Elke Tielemans, directeur
  • Sara Van Acker, adviseur belangenbehartiging en kmo-werking
“Handen af van de managementvennootschap!”

In de federale begrotingsonderhandelingen liggen de zogenaamde managementvennootschappen onder vuur. Bij het in druk gaan van dit magazine was daarover nog geen akkoord. Aan tafel bij Axel Ronse klonk alvast een waarschuwing vanuit de ondernemers en vooral ook vanuit de vrije beroepen: “Een vennootschap dient ook om aansprakelijkheid te regelen en professionele risico’s op te vangen. Ook voor ondernemers zonder personeel blijft die bescherming belangrijk.” Instemmend geknik bij Axel Ronse.

De ondernemers verbonden het debat hierover ook met de hoge lasten op arbeid. Wie een medewerker extra wil belonen, ziet een grote kloof tussen de bijkomende werkgeverskost en wat op diens rekening verschijnt. Die kloof helpt verklaren waarom mensen andere manieren van samenwerken zoeken. Axel Ronse verwees naar fiscale ingrepen die werkenden netto meer moeten laten overhouden. De financiering daarvan maakt deel uit van de moeilijke begrotingsafweging.

Wel of geen ziektebriefje? “De werkgever moet zelf kunnen kiezen.”

De aanpak van langdurige ziekte mag geen steeds grotere factuur voor werkgevers worden. Die bezorgdheid legden de ondernemers voor aan Axel Ronse. Hij zocht de oplossing vooral in de organisatie van de controle en de begeleiding. “Ik vind niet dat er een probleem is met de ziekte-uitkering die iemand krijgt. Voor mij mag die zelfs iets hoger zijn.” Zijn kritiek richt zich op het systeem dat moet beoordelen of iemand arbeidsongeschikt is en hoe een terugkeer naar werk mogelijk wordt.

Axel Ronse wil de controle losmaken van het ziekenfonds waarbij iemand aangesloten is. “Het probleem voor mij is vooral dat het ziekenfonds iemand controleert die er lid is.” Persoonlijk denkt hij hierbij aan een rol voor het RIZIV, de Hulpkas of een gezamenlijke structuur die de beoordeling van het eigen lidmaatschap loskoppelt. Vooralsnog lukte het niet om die controlefunctie bij de ziekenfondsen weg te halen. Wel werd hun financiering sterker gekoppeld aan meetbare inspanningen om mensen opnieuw aan het werk te helpen. Meer financiële verantwoordelijkheid bij werkgevers leggen, vindt hij de verkeerde richting. 

Ook over het ziektebriefje wil Axel Ronse de werkgever meer beslissingsruimte geven. “Want wie betaalt, bepaalt.” In bedrijven met veel onderling vertrouwen kunnen andere afspraken passen dan elders. Rond de tafel liepen de meningen hierover nogal uiteen: sommige ondernemers hechtten veel belang aan het ziektebriefje als drempel om thuis te blijven, anderen wezen dan weer op de beperkingen ervan, zoals het verschil in voorschrijfgedrag tussen artsen onderling. “Hoe dan ook moet de werkgever die afweging zelf kunnen maken”, vindt Axel Ronse.

De ondernemersboodschap van de ondernemersgroep tijdens het gesprek met Axel Ronse klonk alvast verhelderend: “In tijden van crisis zijn we tot extra inspanningen te motiveren, maar eerst moet de overheid zelf het goede voorbeeld geven en de tering naar de nering zetten.”

Nuttig voor jou