Afval is voor een onderneming meer dan een restproduct, het is een strategische hefboom. Van verplichte bronsortering tot stijgende kosten voor restafval: wie zijn afvalstromen slim beheert, wint op vlak van duurzaamheid én efficiëntie. 

Jo Smolders, oprichter en CEO van Afval Alternatief, startte bijna veertien jaar geleden als ondernemer met een duidelijke visie: afvalbeheer moest anders, zeker voor kmo’s. Vandaag maakt zijn bedrijf samen met Bruco Containers deel uit van een groep met een uitgebreid aanbod over heel België. Al blijft de basis ongewijzigd: nabijheid, advies en maatwerk.

Service maakt het verschil

“Wij zijn met Afval Alternatief gestart vanuit het idee dat het afvalbeheer voor bedrijven persoonlijker kon”, vertelt Jo. “De sector evolueerde naar enkele grotere spelers die steeds meer de spelregels voor de klanten bepaalden. Wij wilden net dichter bij de ondernemer staan. En dus zijn we gestart met die nabijheid en focus op dienstverlening als differentiator.” Die keuze bleek de juiste. De klanten volgden snel en vandaag is Afval Alternatief een van de snelst groeiende afvalverwerkende bedrijven, met de ambitie om verder uit te breiden.

Voor ondernemers vertaalt afvalbeheer zich vaak in praktische vragen: waar plaats ik mijn containers, hoe vaak worden ze opgehaald, en wat kost dat? Net daar maakt een goede aanpak het verschil. Bij Afval Alternatief ligt de focus sterk op ontzorging. “Voor ons is niets te veel”, zegt Jo. “We halen containers op de meest onmogelijke plaatsen op, zelfs op de tiende verdieping of uit een kelder. We hebben zelfs een speciale vrachtwagen hiervoor met een winch. Het gaat erom dat de klant er zo weinig mogelijk last van heeft.”

Die service zit niet alleen in de logistiek, maar ook in de mensen. Hun chauffeurs spelen een sleutelrol in de relatie met de klant. “Zij zijn het gezicht van ons bedrijf. Sommige klanten zien hen elke week. Dan bouw je een band op, een beetje zoals vroeger met de melkboer.” Aan ondernemers geeft hij een duidelijk advies mee: afvalbeheer hoeft geen kopzorg te zijn, als het goed georganiseerd is. Iets waar ze met Afval Alternatief maar wat graag bij helpen.

“Onze focus ligt op ontzorging. Voor ons is niets te veel.” - Jo Smolders met medezaakvoerder Aart Van Oekelen

Eerst inzicht, dan actie

Een efficiënte aanpak van afvalbeheer in een bedrijf begint met inzicht. Welke afvalstromen zijn er? Hoeveel ruimte is beschikbaar? En hoe kan je alles zo slim mogelijk organiseren? “Wij vertrekken altijd vanuit een afvalscan en analyse”, legt Jo uit. “We gaan ter plaatse en bekijken welke afvalstromen er vrijkomen en hoe we die best kunnen scheiden aan de bron.”

Dat is geen overbodige luxe. De regelgeving voor bedrijven wordt steeds strenger en controles nemen toe. Ondernemers moeten kunnen aantonen dat ze correct sorteren en reglementair omgaan met hun afval. “Je moet er vandaag als bedrijf echt bewust mee bezig zijn en maken dat je volledig in orde bent”, zegt Jo. “Niet alleen om boetes te vermijden, maar ook omdat zowel je klanten als leveranciers er steeds meer belang aan hechten. Afvalbeheer is dus niet langer een bijzaak, maar een essentieel onderdeel van je bedrijfsvoering.”

Recyclage, complexer dan het lijkt

Achter de schermen blijkt afvalbeheer complexer dan het lijkt. Inzamelen is één zaak, maar wat er daarna gebeurt, is minstens even belangrijk. Afval Alternatief focust op inzameling, terwijl bij Bruco Containers ook sorteerinstallaties actief zijn. Daar worden gemengde afvalstromen mechanisch gescheiden tot bruikbare grondstoffen. “We kunnen tot 80 à 90 procent van bepaalde stromen opnieuw inzetten als grondstof”, zegt Jo. “Maar dat betekent niet dat het altijd eenvoudig is.”

De recyclagemarkt is sterk afhankelijk van vraag en aanbod. “Als de economie vertraagt, daalt de vraag naar gerecycleerde materialen zoals karton of kunststoffen. Dan komt die markt onder druk te staan. Er is dus nood aan regelgeving voor het gebruik van recyclaat in nieuwe producten.” Ook de beschikbaarheid van verwerkingscapaciteit speelt een rol. “Soms moet afval tijdelijk opgeslagen worden in afwachting van verwerking.” Voor ondernemers is dat een belangrijke realiteit: recyclage is essentieel, maar niet vanzelfsprekend. Afval als nieuwe grondstof inzetten vraagt een goed georganiseerde keten.

Slimmere oplossingen

De sector van de afvalbeheerders en recyclagebedrijven evolueert voortdurend, op zoek naar efficiëntere en duurzamere oplossingen. Daarbij speelt innovatie een belangrijke rol, vaak in kleine maar slimme toepassingen. Een goed voorbeeld bij Afval Alternatief is de aparte inzameling van hout bij kleine schrijnwerkers. “Grote bedrijven hebben plaats voor grote containers, maar kleine ondernemers niet”, zegt Jo. “Daar hebben wij een systeem met rolcontainers voor ontwikkeld. Dat werkt veel praktischer.”

Ook logistiek wordt steeds belangrijker. Minder transportbewegingen, efficiëntere routes en samenwerking tussen inzamelaars dragen bij aan een duurzamer model. Tegelijk blijven er grote uitdagingen, zoals de verwerking van voedingsafval. “Dat is voor de hele sector een moeilijk dossier”, geeft Jo toe. “We moeten steeds het evenwicht vinden tussen duurzaamheid en efficiëntie. De juiste oplossing hangt dus altijd af van de specifieke situatie.”

Tussen verplichting en overtuiging

De evolutie naar beter afvalbeheer wordt deels gestuurd door regelgeving, maar niet alleen daardoor. Ook het bewustzijn bij ondernemers groeit. “Er is zeker druk vanuit de wetgeving”, zegt Jo. “Maar we merken ook dat bedrijven meer en meer belang hechten aan duurzaamheid.” Dat vertaalt zich onder meer in rapportering en transparantie. Bedrijven willen aantonen dat ze hun afvalstromen onder controle hebben en hun restafval beperken.

Toch blijft het economische aspect cruciaal. “Op het einde van de rit moet het betaalbaar blijven”, zegt Jo. “Dat blijft een belangrijke factor. Afvalbeheer is dus een evenwichtsoefening tussen verplichtingen, kosten en overtuiging.”

Praktische tips rond afvalbeheer
  • Ga actief in gesprek met je afvalpartner
  • Breng al je afvalstromen goed in kaart 
  • Sorteer zoveel mogelijk aan de bron 
  • Beperk je restafval, dat is het duurst 
  • Combineer afvalstromen waar dat kan 
  • Optimaliseer je inzameling en transport 
  • Zorg voor duidelijke communicatie naar je medewerkers 
  • Gebruik pictogrammen en sorteerwijzers op de werkvloer 
  • Maak gebruik van beschikbare tools en ondersteuning  
  • Zie afvalbeheer als een kans om efficiënter en duurzamer te werken

Nuttig voor jou