De Europese Unie voert de grootste douanehervorming in decennia door. De nieuwe verordening verscheen op 19 september in het EU-Publicatieblad en wordt stap voor stap ingevoerd. Importeer of exporteer je? Dan is het goed om je nu al voor te bereiden op wat er aankomt. 

Waarom een hervorming? 

De onlinehandel groeit razendsnel en er komen dagelijks enorme aantallen kleine pakjes de EU binnen. Tegelijk nemen fraude en onveilige producten toe, en maken geopolitieke spanningen de handelsstromen complexer. Dit alles zorgt voor een toenemende druk voor de douaneautoriteiten. Vandaag werken 27 nationale douanediensten elk met hun eigen IT-systemen, deze versnippering zorgt voor moeilijkheden. De Europese Commissie stelde in 2023 daarom een grondige hervorming voor, met één Europese aanpak die sneller, slimmer en eerlijker moet werken.

Wat verandert er concreet?

Eén EU-douanedataplatform in plaats van 27. Er komt een centraal EU-douanedataplatform (de EU Customs Data Hub) dat de nationale systemen vervangt. Je gegevens dien je één keer in, via één toegangspunt, en je kunt ze hergebruiken. Dat moet tijd en papierwerk besparen. Het platform start in juli 2028 voor e-commerce en wordt daarna uitgerold voor alle goederen tegen uiterlijk 2034.

Een Europese douaneautoriteit. Deze instelling moet de huidige versnipperde werking van de 27 nationale douanediensten omvormen tot één coherent, datagedreven en slagkrachtig Europees douanesysteem. De nieuwe autoriteit (EUCA) zit in Rijsel en coördineert de nationale diensten en beheert het dataplatform (EU Customs Data Hub). EUCA werkt ook een risico gestuurd controlekader uit. Ze neemt de controles zelf niet over: die blijven bij de nationale douane.  

Voordelen voor betrouwbare ondernemingen. Bedrijven die hun hele toeleveringsketen transparant maken en voldoen aan strenge eisen rond naleving, controleerbaarheid en datadeling, kunnen “Trust & Check”-handelaar worden. Dat statuut geeft een aanzienlijk vereenvoudigd kader. Invoerders kunnen hun aangiften centraliseren in de lidstaat waar zij gevestigd zijn, ongeacht waar de goederen de EU binnenkomen. Ook procedures zoals tijdelijke opslag en doorvoer worden sterk gestroomlijnd, wat de administratieve lasten verder verlaagt. Onder bepaalde voorwaarden kunnen zij zelfs goederen in de EU in omloop brengen zonder actieve douane-interventie en zonder bijkomende administratieve handelingen.

Voor de andere ondernemingen blijft het bestaande AEO-statuut van kracht.

Kleine pakjes uit niet-EU-landen beheren Het akkoord introduceert een krachtig pakket maatregelen om de explosieve groei van e-commerce beter te beheren.  

  • Nieuwe handelingsvergoeding

Om de stijgende controlekosten voor douaneautoriteiten te dekken, voert de EU een handelingsvergoeding in voor kleine zendingen uit niet-EU landen die via afstandsverkoop worden verkocht. Vanaf november 2026 komt er een EU-brede afhandelingsvergoeding voor kleine pakketten, bovenop de pakjestaks van 3 euro.  

  • Meer verantwoordelijkheid bij niet EU-platformen en verkopers

E-commerceplatformen en verkopers worden verantwoordelijk voor correcte douaneaangifte en moeten verkoopgegevens onmiddellijk via de EU-douanedatahub doorgeven. Zo kunnen risico’s al vóór aankomst kunnen worden geanalyseerd. Tegelijk worden niet-EU platformen juridisch beschouwd als invoerder, met volledige verantwoordelijkheid voor de naleving van douane-, fiscale en andere EU-regels.

  • Strengere handhaving en sancties

Wie systematisch de regels niet naleeft, riskeert financiële sancties. Zo wordt de snelle en grootschalige e-commercemarkt beter afdwingbaar en ontstaat een gelijk speelveld voor alle spelers.

 

Wat kan je nu al doen?

  • Breng je douanegegevens en -processen in kaart. Controleer of tariefcodes, oorsprong, douanewaarde en leveranciersgegevens kloppen en vlot opvraagbaar zijn. Op één centraal platform vallen fouten sneller op.
     
  • Bekijk of een AEO-statuut interessant is. Het helpt je vandaag al en is een goede stap richting “Trust & Check”.
     
  • Verwerk de nieuwe kosten voor kleine pakjes. Importeer of verkoop je kleine zendingen uit derde landen? Reken met het tarief van 3 euro en de komende behandelingsvergoeding, en overleg met je transporteur of expediteur over de doorrekening.
     
  • Check je btw-afhandeling. Kijk of IOSS voor jou relevant is.
     
  • Praat met je douane-expediteur of IT-leverancier. Vraag hoe zij zich voorbereiden op het dataplatform. 
Standpunt van UNIZO

UNIZO pleit al lang voor een eerlijk speelveld: wie de Europese markt gebruikt, moet ook bijdragen aan de kosten, net zoals Europese ondernemers dat nu doen. UNIZO verwelkomt de hervorming, maar vraagt dat de nieuwe heffing in de praktijk een voelbaar verschil maakt voor ondernemers die oneerlijke concurrentie van goedkope import ondervinden. 

Nuttig voor jou