Tom De Waele, eerste auditeur bij de Raad van State, gaf een toelichting over impactvolle rechtspraak voor de ruimtelijk ordening in 2025. Een aantal snelle conclusie die interessant zijn:

Plannen moeten worden gevolgd
Gemeenten en provincies moeten zich strikt houden aan hun bestaande structuur- en beleidsplannen.
Je kan niet zomaar bestemmingen wijzigen. Ook thematische RUP’s (ruimtelijke uitvoeringsplannen) mogen alleen worden goedgekeurd als ze goed onderbouwd zijn. Beleidsnota’s op zich hebben geen wettelijke kracht bij het beoordelen van vergunningen.

Vergunningen: regels en betere motivatie

Rechters verwachten steeds vaker dat overheden hun procedures heel zorgvuldig volgen.
Dat betekent onder meer:

  • Adviezen van experten, zoals van het Agentschap Natuur en Bos (ANB), moeten correct toegepast worden.
  • Beslissingen moeten duidelijk gemotiveerd zijn.
  • Afwijken van regels kan nog, maar dit is geen automatisme meer.
  • Voor natuurtoetsen en stikstoftoetsen gelden strengere verplichtingen.

Handhaving en verantwoordelijkheid

Als een vergunning door de rechter wordt vernietigd, wordt verwacht dat de overheid daar ook echt naar handelt en consequent optreedt.
Wanneer een overheid foutieve of misleidende informatie geeft, kan ze sneller aansprakelijk worden gesteld.