Vorige week hadden we bij UNIZO Premier De Wever op bezoek, naar aanleiding van het UNIZO Momentum. Hij staat voor begrotingsgesprekken die stilaan verdacht veel weg hebben van huwelijkstherapie. Iedereen erkent dat er een probleem is, niemand wil de rekening betalen, oude ruzies komen weer boven en op het einde wordt er ’s nachts enkel nog over de vaatwasser onderhandeld. Een therapeut zou voor minder even diep ademhalen.

Om begrijpelijke redenen liet De Wever daarom nog niet in zijn kaarten kijken. Maar dat weerhield ons niet om de UNIZO-kaarten op tafel te leggen. Te beginnen met een efficiëntere overheid. België is de bestuurlijke versie van een voetbalploeg waarin elf spelers op het veld staan en iedereen contractueel heeft laten vastleggen dat hij niet verantwoordelijk is voor de tegengoal. Elk weldenkend mens weet dat een nieuwe staatshervorming nodig is. Niet om het land te splitsen, wel om het efficiënter te maken. Waarbij Vlaanderen gerust ook wat meer bescheidenheid mag tonen. Want wat Vlaanderen doet, doet het daarom niet per se beter.

En kunnen we ook eens zeer kritisch kijken naar het aantal ambtenaren?

Terwijl de overheid miljarden zoekt, blijft ze als werkgever uitdijen als een verschroeiende bosbrand. In amper vijf jaar kwamen er bijna 40.000 ambtenaren bij. De overheid groeit zelfs sneller dan de privésector. Tegen 2028 stevenen we af op de symbolische grens van één miljoen ambtenaren. Voor alle duidelijkheid: een rondje ‘ambtenaren bashen’ is te gemakkelijk én niet correct. Heel wat administraties werken vandaag minstens even efficiënt als de privésector. En veel aanwervingen zijn broodnodig, omdat we ook veel van de overheid verwachten: zorg, opvang, onderwijs, veiligheid…Maar kunnen we tegelijk eens wat functies en rollen in vraag stellen? En opnieuw een kerntakendebat voeren?

Want de overheid vist niet alleen de vijver van de private sector leeg. Ze zorgt er ook voor dat steeds meer mensen afhankelijk worden van de staat voor hun inkomen. En nog belangrijker: de groei van het aantal ambtenaren gaat hand in hand met de groei van het aantal regels en de administratieve rompslomp. Net zoals de overheid te weinig grip lijkt te krijgen op het aantal ambtenaren, lijkt ze ook geen grip meer te krijgen op het aantal regels (daarover in de volgende nieuwsbrief meer!).

Met één miljoen ambtenaren in zicht is één conclusie onvermijdelijk: we zijn al lang op een Ruben Van Gucht-punt beland. Te veel is te veel. 

En nee, daarvoor heb je geen interministeriële werkgroep nodig. 

Bart Lodewyckx
Gedelegeerd Bestuurder UNIZO Limburg