Stel je even het volgende voor: je gaat op date. Leuke babbel en vibe, het oogcontact verraadt dat er meer in zit. De lichaamstaal ook. Een tweede date wordt vastgelegd, de geslaagde avond wordt bezegeld met een kus. En dan bam: Proficiat, u bent getrouwd. Met huwelijkscontract. “Ja maar, zo goed kennen we elkaar nu ook nog niet.” Te laat. U had beter moeten kiezen. 

Klinkt absurd? Natuurlijk. En toch is dat exact wat we de voorbije jaren deden op de arbeidsmarkt. In 2014 werd de zogenaamde proefperiode afgeschaft. Vanaf toen moest je iemand aannemen alsof het een levenslange verbintenis was. De redenering was logisch: kortere opzegtermijnen zouden hetzelfde effect hebben. De praktijk wees anders uit. Voor grote bedrijven met assessment centers, persoonlijkheidstesten en rekruteringsbudgetten ter waarde van een kleine wagen is een mismatch vervelend. Voor kleinere ondernemingen is het existentiëel. Het betekent maanden loon, opleiding, tijd, energie — en soms ook een domper op de sfeer in een klein team. Dat maakt dat veel ondernemers twijfelen, uitstellen, of uiteindelijk beslissen: laat maar.

Maar kijk: de tijden veranderen. Na de retour van de platenspeler, de snor en de Nokia 3310 komt ook de proefperiode binnenkort terug: zes maanden instapfase, één week opzeg — voor beide partijen. In werkelijkheid betekent het opnieuw ruimte om kansen te geven. Aan iemand zonder perfect cv. Aan wie wil doorgroeien. Aan wie misschien nét niet in het klassieke hokje past. Ze geeft werkgevers opnieuw de moed om te zeggen: we proberen het. En werknemers de kans om te ontdekken: dit is het — of toch niet.

Eindelijk komt er dus een einde aan het gearrangeerd huwelijk en mogen werkgevers en werknemers dus opnieuw doen wat iedereen in het echte leven vanzelfsprekend vindt: eerst even daten. Even snuffelen. Even kijken of dit meer is dan een leuke eerste indruk. Want we weten allemaal: niet elke date wordt de liefde van je leven…

 

PS: De exacte uitwerking gebeurt via een wetswijziging in de arbeidsovereenkomstenwet en geldt alleen voor nieuwe contracten vanaf de inwerkingtredingsdatum die gepland is in de loop van 2026

 

 

Bart Lodewyckx
Gedelegeerd Bestuurder UNIZO Limburg