De Vlaamse kmo’s ziet de situatie van vandaag en morgen opmerkelijk pessimistisch in. Dat blijkt uit de nieuwste UNIZO KMO-Barometer voor het eerste kwartaal van 2026. Ondernemers kijken somber naar hun sector en de bredere economie, zien hun marges verder dalen en stellen investeringen uit. Eén op vijf geeft aan zijn financiële verplichtingen in de toekomst moeilijk tot zeer moeilijk na te kunnen komen. “Wanneer een indexsprong niet haalbaar blijkt, pleiten we voor een efficiëntere centenindex in combinatie met een duurzaamheidsindex.”

Marges onder druk, betalingsproblemen nemen toe

34 procent van de kmo’s voelt (zware) druk op hun winstgevendheid. Een steeds groter wordende groep geeft aan dat de marges kleiner worden. En dat heeft een zeer zorgwekkend effect:

“Eén op de vijf ondernemers vreest op korte termijn niet meer aan alle financiële verplichtingen te kunnen voldoen, zoals facturen van leveranciers, afbetalingen of energiekosten. De marges zijn nu al flinterdun. En daar dreigt de extra schok door het conflict in het Midden-Oosten nog bij te komen.”

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Vertrouwen weg, investeringen weg

Het vertrouwen in de economische situatie is bijzonder laag. Slechts één of vijf is te spreken over de situatie in zijn sector. Slechts 5 procent is optimistisch over de evolutie van het economische klimaat de komende maanden in België:

“2 op 3 kmo’s kijkt met (zeer) grote zorgen naar de Belgische economie van morgen. Ondernemers kijken niet vooruit naar groei, maar naar hoe zij kosten onder controle kunnen houden en het voortbestaan van hun bedrijf kunnen garanderen. Dat sijpelt door in de toekomstplannen. 4 op 10 kmo’s geven aan geen capaciteit te hebben om te investeren in de komende maanden. Dat moet met fluor in alle beleidsmapjes staan. Want als investeringen stilvallen, valt onze economie stil.”

-Bart Buysse

Nieuwe schok 

Die extra schok dreigt er snel te komen. De geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten zorgen nu al voor prijsstijgingen:

“Die prijsstijgingen zullen zich niet beperken tot de energiefactuur. Hogere energieprijzen werken door in de volledige bedrijfsvoering, van transport tot grondstoffen, en duwen ook inflatie en zo dus ook loonkosten opnieuw omhoog. En met de marges die vandaag al onder druk staan, is dat voor veel ondernemers een bijzonder verontrustend vooruitzicht.”

-Bart Buysse

Oproep aan beleid

Laat dit een absoluut alarmsignaal zijn.  UNIZO roept beleidsmakers dan ook op om snel en structureel in te grijpen met een duurzaamheidsindex en bijgestuurde, deuglijkere centenindex:

“Een echte indexsprong is wat nu soelaas zou kunnen brengen. Moest dit momenteel niet haalbaar zijn, is een aangepaste, sterke centenindex in combinatie met een duurzaamheidsindex een noodzaak.”

“Daarom pleiten we opnieuw voor een duurzaamheidsindex, waarbij fossiele brandstoffen uit de indexkorf worden gehaald. Zo vermijden we dat externe schokken, zoals stijgende energieprijzen, automatisch leiden tot nieuwe loonkostenstijgingen die voor veel kmo’s vandaag gewoon niet meer draagbaar zijn. We willen zo ook het scenario met een historische loonindexering en een loonkostenverhoging van bijna 20% op 3 jaar tijd vermijden die we enkele jaren geleden door de exploderende energieprijzen meemaakten.”

“Daarnaast moet de centenindex eenvoudiger en transparanter. Met een neutralisering in de berekening van de loonnorm zodat het voordeel van de centenindex voor werkgevers niet al snel terug verdwijnt en zich vertaalt in loonkostenverhogingen. Bovendien moet de loonmatigingsbijdrage in de tijd beperkt blijven en in verhouding staan tot het effectieve voordeel voor de werkgever. Bedoeling van de maatregel was immers dat zowel de werkgever als de overheid elk voor de helft van het voordeel zouden genieten.

-Bart Buysse

De elektriciteitsfactuur moet structureel goedkoper worden. Dat kan o.a. door lagere nettarieven (ook voor kmo’s), de accijnzen te verlagen tot het Europese minimum (zoals ook voorzien in het regeerakkoord) en de openbaredienstverplichtingen uit de factuur te halen. Ook moeten mogelijke steunmaatregelen eerlijk verdeeld worden. In tijden van crisissen denkt men vaak aan de factuur voor de huishoudens en er is de voorziene korting voor de grote energie-intensieve bedrijven, maar de kmo mag hier absoluut niet worden vergeten.

Over de Barometer

De UNIZO KMO-Barometer is gebaseerd op negen indicatoren en wordt elk kwartaal berekend op basis van een bevraging bij een representatief, vast panel van ondernemers. Dit zijn de resultaten voor het eerste kwartaal van 2026