Winkels en webshops moeten tegen 27 september hun commerciële communicatie, verpakkingen en productinformatie volledig tegen het licht houden door nieuwe Europese consumentenregels. Ze moeten onder meer een nieuwe verplichte garantiemelding voorzien, bijkomende informatie over commerciële garanties, software-updates en herstelbaarheid verwerken en hun duurzaamheidsclaims controleren. Wie woorden als “groen”, “eco”, “duurzaam” of “milieuvriendelijk” gebruikt, moet nagaan of die nog toegelaten zijn en verregaand onderbouwd zijn. De optelsom van nieuwe verplichtingen waar een ondernemer aan moet voldoen nemen dag per dag toe. Dit is onhoudbaar.

“Dit is exact het soort regeldruk waarvan al jaren wordt beloofd dat ze naar beneden gaat. Zowel vanuit Europa als op nationaal niveau heeft men de mond vol van administratieve vereenvoudiging en een daling van de regeldruk om ondernemerschap competitief en leefbaar te houden, maar in de praktijk blijven er maar zaken bijkomen. Handelaars moeten hun communicatie kanaal per kanaal en claim per claim nalopen, nagaan welk bewijs zij daarvoor hebben, informatie van leveranciers verwerken en nieuwe verplichte informatie tonen in winkel en webshop. Grote bedrijven kunnen daarvoor juristen, marketeers en duurzaamheidsexperts inschakelen. Bij een kmo of een zelfstandige komt die hele oefening bij dezelfde ondernemer of een klein team terecht. Dit moet stoppen. De bestaande Europese en nationale regelgeving moet drastisch worden vereenvoudigd, en nieuwe regels moeten vooraf worden afgetoetst op hun werkbaarheid voor kmo’s.”

“De strijd tegen greenwashing is terecht. Consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat duurzaamheidsclaims correct zijn en ondernemers moeten kunnen aantonen waarop feitelijke claims gebaseerd zijn. Maar we mogen niet te ver gaan. Van een kmo en een zelfstandige kan je niet verwachten dat achter elke groene formulering, elk logo of elke afbeelding een juridisch onderzoek schuilgaat. Als de regels zo complex en de bewijsvereisten zo zwaar worden dat ondernemers uit voorzorg helemaal niet meer communiceren over de duurzame inspanningen die ze wel leveren, schieten we ons doel voorbij. Dan bestrijden we greenwashing, maar creëren we greenhushing. De administratieve en juridische last moet daarom proportioneel en werkbaar blijven voor kleine ondernemingen.”

Europese EmpCo

De nieuwe verplichtingen komen voort uit de Europese EmpCo-richtlijn (empower consumers for the green transition), die consumenten beter moet informeren over de duurzaamheid, garantie en herstelbaarheid van producten en misleidende duurzaamheidsclaims moet tegengaan. De Belgische regels gelden vanaf 27 september 2026 voor alle ondernemingen die aan consumenten verkopen. 

Wat verandert er concreet? 

Een eerste zichtbare verandering is de wettelijke garantie. Winkels moeten vanaf 27 september een nieuwe geharmoniseerde Europese garantiemelding duidelijk zichtbaar ophangen. Webshops moeten die melding op hun website tonen. Voor commerciële garanties moet daarnaast het nieuwe Europese GARAN-label bij het product worden getoond. 

Ook de productinformatie breidt uit. Voor bepaalde producten moeten verkopers voor de aankoop informatie geven over software-updates, repareerbaarheid en reparatiemogelijkheden. De verkoper is daarvoor afhankelijk van de informatie die producenten en leveranciers ter beschikking stellen en hoeft ontbrekende informatie niet zelf te gaan zoeken. 

De grootste impact zit volgens UNIZO bij de duurzaamheidscommunicatie. Algemene claims als “groen”, “eco”, “duurzaam” of “milieuvriendelijk” worden sterk beperkt. Ondernemers moeten nagaan welke claims ze gebruiken en of ze die kunnen onderbouwen. Dat gaat niet alleen over teksten op websites of in advertenties: ook verpakkingen, logo’s, symbolen en afbeeldingen kunnen als milieuclaim worden beoordeeld. 

Ook klimaatclaims worden strenger. Een product als “klimaatneutraal” voorstellen op basis van CO₂-compensatie mag niet meer. Wie toekomstige doelstellingen communiceert moet daarvoor een duidelijk, meetbaar en verifieerbaar plan hebben dat onafhankelijk wordt gecontroleerd. 

Waarom weegt dit zo zwaar? 

De nieuwe regels komen allemaal bovenop elkaar. Een handelaar moet niet alleen een nieuwe garantiemelding voorzien, maar tegelijk zijn website, webshop, productfiches, verpakkingen, advertenties, sociale media en winkelcommunicatie controleren op duurzaamheidsclaims. Bij dergelijke claims moet de ondernemer de nodige onderbouwing bijhouden en voor productinformatie over onder meer software-updates, reparatie en garanties moet hij informatie van producenten en leveranciers ontvangen en correct verwerken. 

“Die optelsom maakt dit voor kmo’s en zelfstandigen zo zwaar. Het gaat niet om één nieuwe administratieve verplichting, maar om een hele reeks controles en aanpassingen doorheen de onderneming. Een kmo heeft daar geen aparte juridische, marketing- en duurzaamheidsdienst voor. Het is de ondernemer zelf of een klein team dat dit allemaal moet uitzoeken en uitvoeren, naast het dagelijkse werk. Dat is exact het soort regeldruk waarvan al jaren wordt beloofd dat ze naar beneden gaat.”

Wat vraagt UNIZO 

UNIZO vraagt dat de overheid bij de invoering en handhaving van de nieuwe regels altijd bij de fabrikanten gaat controleren, waar er mogelijke problemen van greenwashing gekend zijn. Eventuele controles bij kmo’s moeten vooral ondersteunend en informerend zijn, zodat de ondernemer de kans krijgt om zich in orde te stellen, zonder vooraf te worden gesanctioneerd. Het is niet realistisch om van kmo’s te verwachten dat ze alle duurzaamheidsclaims van hun leveranciers/fabrikanten zomaar in 1-2-3 kunnen controleren.

UNIZO heeft alvast de belangrijkste nieuwigheden op een rijtje gezet in haar snelwijzer.

Nuttig voor jou