Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest kende in 2024 een opvallende toename van het aantal startende ondernemingen, dat blijkt uit de nieuwste Startersatlas van UNIZO, UCM en GraydonCreditsafe. Met 15.697 nieuwe ondernemingen, goed voor een stijging van 31,47% ten opzichte van 2023, laat Brussel de andere gewesten achter zich. Ook op het vlak van nettogroei scoort het gewest het best, met een positief saldo van +3,0%.

“Deze cijfers onderstrepen het sterke ondernemerspotentieel van onze hoofdstad”, zegt Julie Huntz, adviseur Brussels beleid bij UNIZO. “Net daarom moeten we nu versneld inzetten op gerichte begeleiding, toegang tot financiering en administratieve vereenvoudiging.”

Sterke aantrekkingskracht van de hoofdstad

In 2024 startte gemiddeld één op de tachtig Brusselaars een eigen zaak. Brussel blijft, mede dankzij haar internationale uitstraling en de aanwezigheid van tal van instellingen, bijzonder aantrekkelijk als vestigingsplaats voor maatschappelijke zetels. Dat blijkt ook uit de cijfers: 14,07% van alle Belgische starters koos voor Brussel als uitvalsbasis, terwijl het gewest slechts een beperkt deel van de nationale bevolking vertegenwoordigt.

Duurzaam ondernemerschap vraagt blijvende ondersteuning

De hervorming van de wetgeving rond toegang tot het beroep en bedrijfsbeheer heeft bijgedragen tot een correctie in het aantal starters in Brussel ten opzichte van de twee andere gewesten. Tegelijk blijft duurzame ondersteuning cruciaal. Zo is 66,10% van de Brusselse starters vijf jaar na oprichting nog steeds actief – een overlevingsgraad die hoger ligt dan in Vlaanderen en Wallonië. UNIZO benadrukt het belang van intensieve startersbegeleiding in de eerste drie jaar van het ondernemerschap, om dit positieve resultaat te behouden of zelfs te verbeteren.

Kansen voor inclusiever ondernemerschap

Ondanks de positieve globale cijfers zijn er ook enkele aandachtspunten. Zo daalt het aandeel vrouwelijke oprichters in Brussel. UNIZO pleit daarom voor gerichte acties die vrouwelijk ondernemerschap versterken, onder meer via toegankelijke financiering, ondersteuning en netwerken op maat.

Daarnaast blijkt uit de cijfers dat Brusselse starters minder snel medewerkers aanwerven in het eerste jaar dan hun Waalse collega’s. In Wallonië bestaat hiervoor de SESAM-maatregel: een gestructureerde en succesvolle subsidie die kleine ondernemingen en

zelfstandigen ondersteunt bij het aanwerven van hun eerste medewerkers. Deze subsidie is forfaitair, degressief en gespreid over drie jaar, met als doel duurzame tewerkstelling te stimuleren en de loonkost te verlagen.

“Brussel mist vandaag een gelijkaardig instrument. Een Brusselse variant van SESAM zou een krachtige hefboom zijn voor jonge ondernemingen die willen groeien en medewerkers willen aanwerven”, aldus UNIZO.

Eerste helft van 2025 toont gematigde daling

De voorlopige cijfers voor 2025 tonen een lichte terugval in het aantal starters in Brussel, na het uitzonderlijk sterke jaar 2024. In het eerste kwartaal werden 3.942 nieuwe ondernemingen opgestart, een daling van 11,06% ten opzichte van het eerste kwartaal van 2024 (4.432 starters). In het tweede kwartaal kwamen er 3.375 starters bij, goed voor een daling van 5,59% tegenover het tweede kwartaal van 2024 (3.575 starters). Toch blijft het startersritme in Brussel opvallend hoog: met 7.317 nieuwe ondernemingen in de eerste jaarhelft zit het gewest al bijna aan de helft van het totaal van 2024. UNIZO volgt de evolutie nauwgezet op en benadrukt het belang van blijvende ondersteuning voor wie de stap naar ondernemerschap wil zetten.

UNIZO roept op tot ambitieus ondernemersplan voor Brussel

Daarom vraagt UNIZO de Brusselse beleidsmakers om het ondernemerspotentieel van de hoofdstad structureel te versterken via een ambitieus ondernemersplan. Dat plan moet inzetten op:

- Een stimulerend, economisch beleid. Wat je vandaag investeert in je economie, komt ook terug.

- Professionalisering van ondernemers via kwaliteitsvolle opleidingen en begeleiding.

- Een Brusselse aanwervingssubsidie naar het voorbeeld van de Waalse SESAM-maatregel.

Starters aantrekken én behouden

Uit de barometer van Brupartners Zelfstandige Ondernemers bleek in 2024 dat bijna de helft van de Brusselse ondernemers overweegt om de hoofdstad te verlaten. Dat is een verontrustend signaal. Het toont aan dat het niet volstaat om starters aan te trekken: Brussel moet ook werk maken van een beleid dat hen hier houdt. UNIZO pleit daarom voor een ondernemersvriendelijk klimaat waarin starters kunnen doorgroeien en zich duurzaam kunnen verankeren in de hoofdstad.

“Brussel heeft het potentieel om uit te groeien tot de ondernemershoofdstad van het land. Maar dat vraagt visie, samenwerking en daadkracht”, besluit Huntz.

Julie Huntz
Studiedienstexpert - Brussels Gewest
0477 95 26 70