Vandaag, 21 november, viert UNIZO voor de twaalfde keer de Dag van de Ondernemer. Een dag om stil te staan bij de mensen die elke dag risico nemen, kansen creëren en onze welvaart dragen. En dat wordt een groot feest, want nog nooit waren er in Vlaanderen zo veel zelfstandigen actief: 810.508 in totaal. Tien jaar geleden waren dat er nog 723.870. In West-Vlaanderen steeg het aantal van 133.191 in 2014 naar 161.084 in 2024. Een stijging van 27.893 of 20,9%, alsof er een hele stad bij kwam van ondernemers.

Van alle inwoners in Vlaanderen tussen 20 en 64 jaar is ongeveer 1 op 8 een ondernemer in hoofdberoep en werkt 1 op 6 als werknemer in een Kmo met minder dan 50 werknemers. 

“Ondernemers zijn onmisbaar in onze samenleving. Ze zorgen niet enkel voor jobs en vooruitgang, maar ook voor trots, sociale verbondenheid en zin. Vlaanderen ademt ondernemerschap, dat bewijzen de cijfers. We tellen vandaag bijna een miljoen zelfstandigen, mensen die niet wachten tot iemand hen kansen geeft, maar ze zelf creëren. Dat is onze echte rijkdom: geen goud in de grond, maar moed in de mensen. Het zijn zij die onze economie dragen, ondanks de vele drempels en het moeilijke ondernemerslandschap. Als we willen dat dit land vooruitgaat, moeten we opnieuw leren kijken door de ogen van wie onderneemt.” zegt Herman Hillaert, Directeur UNIZO West-Vlaanderen

Over de Dag van de Ondernemer

Op de Dag van de Ondernemer zet UNIZO het belang van ondernemers voor onze maatschappij en economie in de verf. We tonen dat we hun inzet, durf en doorzetting bewonderen en nodig hebben. Vandaag brengen 17 West-Vlaamse Kamerleden, Vlaams Volksvertegenwoordigers en Ministers een bezoek aan West-Vlaamse Kmo’s. Om te luisteren, te leren, en te beseffen dat onze welvaart niet in een begroting ontstaat, maar in een atelier, een praktijk, een winkel of achter een laptop.

Per twee starters één stopper

De ondernemersmicrobe blijft besmettelijk. In 2024 startten 11.351 West-Vlamingen een eigen zaak. Dat zijn elke dag zo’n 32 nieuwe dromen die werkelijkheid worden. 

Waar starters zijn, zijn ook stoppers. 4.559 mensen in West-Vlaanderen hebben hun ondernemersactiviteit stopgezet. Maar zelfs na die correctie stijgt het aantal zelfstandigen dus fors verder: West-Vlaanderen telt jaarlijks netto 4.559 nieuwe ondernemers.

Ondernemerschap is dus niet langer iets ‘voor later’, het is iets van nu.

Herman Hillaert, Directeur UNIZO West-Vlaanderen

De nieuwe generatie dient zich aan

Ook zeer opvallend: het zelfstandigenlandschap verjongt. 11% van alle zelfstandigen is vandaag jonger dan 30 jaar. Bij de starters is dat zelfs 36%.

“Ondernemerschap is dus niet langer iets ‘voor later’, het is iets van nu. Beste beleidsmakers, het ziet er gelukkig naar uit dat de jeugd durft springen. Dat ze willen kiezen voor de onzekerheid. Dat is het beste wat onze economie kan voorkomen. Stimuleer zij die de sprong durven wagen en zij die nog op de springplank staan. Het zijn de durvers van nu die de dragers van morgen zullen moeten worden.” Herman Hillaert

Tegelijk blijft de ervaring van de oudere generatie natuurlijk onmisbaar: 31% van de ondernemers is 55 jaar of ouder, 12% combineert zijn pensioen met een zelfstandige activiteit. Tien jaar geleden was dat nog 9%. Hun absolute aantal steeg met 74%, een stille maar indrukwekkende renaissance van de zelfstandige gepensioneerde. Populaire activiteiten binnen deze groep zijn vrije beroepen en uitbater van een winkel.

“Steeds meer gepensioneerden willen blijven ondernemen, omdat ze nog energie en kennis te geven hebben. Maar wie vandaag na zijn pensioen actief wil blijven, botst op een muur van regels en fiscale beperkingen. Dat is zonde, zowel voor de mensen zelf als voor onze economie. UNIZO pleit er al jaren voor om werken na pensioen eenvoudiger te maken, met minder fiscale afstraffing en meer stimulansen om ervaring door te geven. We hebben geen overschot aan kennis in dit land, laten we alles wat we hebben dan ook optimaal benutten.” aldus Herman Hillaert

Eén op acht Vlamingen is ondernemer

Van alle inwoners tussen 20 en 64 jaar in Vlaanderen is 12,8% zelfstandige. In West-Vlaanderen ligt die ondernemersgraad zelfs op 14,7%. 

“Dat betekent concreet dat in bijna elk gezin in Vlaanderen iemand ondernemer is of werkt bij een Kmo: een realiteit die zichtbaar maakt dat onze economie letterlijk op zelfstandige schouders rust. Politici spreken vaak over ‘de middenklasse’, maar eigenlijk bedoelen ze de ondernemersklasse. Zij dragen de helft van de private tewerkstelling en creëren toegevoegde waarde met elke beslissing die ze nemen.” zegt Herman Hillaert

Bouw, zorg en kennis: de drie pijlers van ons ondernemerschap

Vrije beroepers vormen de snelst groeiende groep. Ze symboliseren de verschuiving van een economie die niet alleen met handen werkt, maar ook met hoofd en hart.

  1. De bouwnijverheid – van loodgieters tot schrijnwerkers, de makers van morgen.
  2. De paramedische beroepen – van kinesisten tot psychologen, de helers van vandaag.
  3. De intellectuele beroepen – van consultants tot digitale freelancers, de denkers van de toekomst.

 

UNIZO vraagt: 

2025 is een jaar van contrasten. Nooit eerder telden we zoveel ondernemers, maar tegelijk ook een recordaantal faillissementen. Terwijl zelfstandigen hierdoor proberen ploeteren, ligt het land opnieuw stil door stakingen, wankelt de regering en blijven de broodnodige begrotingsafspraken en hervormingen uit. Daarbovenop zorgt elke stakingsdag opnieuw voor miljoenen euro’s onomkeerbaar omzetverlies, vooral bij Kmo’s die het al moeilijk hebben.

UNIZO roept daarom op tot leiderschap. Wij rekenen op een regering die de beloofde hervormingen eindelijk doorvoert en haar eigen regeerakkoord nakomt. Ga voor een realistische begroting die ondernemers helpt en niet verder belast. Want de goesting om te ondernemen is er duidelijk nog. Maar per twee starters één stopper is teveel. Zorg dan ook voor voedzame ondernemersgrond waarin starters zich diep kunnen wortelen en, ondanks de stormen van deze tijd, kunnen groeien. Beste beleidsmakers, bescherm onze ondernemers.