Vandaag, 21 november, viert UNIZO voor de twaalfde keer de Dag van de Ondernemer. Een dag om stil te staan bij de mensen die elke dag risico nemen, kansen creëren en onze welvaart dragen. En dat wordt een groot feest, want nog nooit waren er in Vlaanderen en Brussel zo veel zelfstandigen actief: 936.459 in totaal, waarvan 810.508 in Vlaanderen en 125.951 in Brussel. Tien jaar geleden waren dat er nog 723.870.
Een stijging van bijna 30% in een decennium, alsof bijna heel Gent erbij kwam als stad van ondernemers. 

Van alle inwoners in Vlaanderen tussen 20 en 64 jaar is ongeveer 1 op 8 een ondernemer in hoofdberoep en werkt 1 op 6 als werknemer in een kmo met minder dan 50 werknemers.  “Ondernemers zijn onmisbaar in onze samenleving. Ze zorgen niet enkel voor jobs en vooruitgang, maar ook voor trots, sociale verbondenheid en zin. Vlaanderen ademt ondernemerschap, dat bewijzen de cijfers. We tellen vandaag bijna een miljoen zelfstandigen, mensen die niet wachten tot iemand hen kansen geeft, maar ze zelf creëren. Dat is onze echte rijkdom: geen goud in de grond, maar moed in de mensen. Het zijn zij die onze economie dragen, welvaart, welzijn en werkgelegenheid scheppen, ondanks de vele drempels in het moeilijke ondernemerslandschap. Als we willen dat dit land vooruitgaat, moeten we opnieuw leren kijken door de ogen van wie onderneemt.

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Over de Dag van de Ondernemer

Op de Dag van de Ondernemer zet UNIZO het belang van ondernemers voor onze maatschappij en economie in de verf en de ondernemers zelf in de bloemetjes. We tonen dat we hun inzet, durf en doorzetting bewonderen en nodig hebben. Vandaag brengen meer dan honderd politici een bezoek aan Vlaamse en Brusselse kmo’s. Om te luisteren, te leren, en te beseffen dat onze welvaart niet in een begroting ontstaat, maar in een atelier, een praktijk, een winkel of achter een laptop.

Per twee starters één stopper

De ondernemersmicrobe blijft besmettelijk. In 2024 startten ongeveer 72.000 Vlamingen en 19.300 Brusselaars een eigen zaak. Dat zijn elke dag zo’n 250 nieuwe dromen die werkelijkheid worden. 

Waar starters zijn, zijn ook stoppers. Zo’n 39.300 mensen in Vlaanderen en 8.900 in Brussel hebben hun ondernemersactiviteit stopgezet. Maar zelfs na die correctie stijgt het aantal zelfstandigen dus fors verder: Vlaanderen telt jaarlijks netto ongeveer 33.000 nieuwe ondernemers, Brussel zo’n 10.000.

De nieuwe generatie dient zich aan

Ook zeer opvallend: het zelfstandigenlandschap verjongt. 11% van alle zelfstandigen is vandaag jonger dan 30 jaar. Bij de starters is dat zelfs 36%.

“Ondernemerschap is dus niet langer iets ‘voor later’, het is iets van nu. Beste beleidsmakers, het ziet er gelukkig naar uit dat de jeugd durft springen. Dat ze willen kiezen voor de onzekerheid maar ook de ruimte om de zaken zelf in handen te nemen en iets te creëren. Dat is het beste wat onze economie kan voorkomen. Stimuleer zij die de sprong durven wagen en zij die nog op de springplank staan. De durvers van nu zijn de dragers en gevers van morgen.”

-Bart Buysse 


Tegelijk blijft de ervaring van de oudere generatie natuurlijk onmisbaar: 31% van de ondernemers is 55 jaar of ouder, 12% combineert zijn pensioen met een zelfstandige activiteit. Tien jaar geleden was dat nog 9%. Hun absolute aantal steeg met 74%, een stille maar indrukwekkende renaissance van de zelfstandige gepensioneerde. Populaire activiteiten binnen deze groep zijn vrije beroepen en uitbater van een winkel.

“Steeds meer gepensioneerden willen blijven ondernemen, omdat ze nog energie en kennis te geven hebben. Maar wie vandaag na zijn pensioen actief wil blijven, botst op een muur van regels en fiscale beperkingen. Dat is zonde, zowel voor de mensen zelf als voor onze economie. UNIZO pleit er al jaren voor om werken na pensioen eenvoudiger te maken, met minder fiscale afstraffing en meer stimulansen om ervaring door te geven. We hebben geen overschot aan kennis in dit land, laten we alles wat we hebben dan ook optimaal benutten.”

-Bart Buysse

Eén op acht Vlamingen is ondernemer

Van alle inwoners tussen 20 en 64 jaar in Vlaanderen is 12,8% zelfstandige. In West-Vlaanderen ligt die ondernemersgraad zelfs op 14,7%. In Brussel bedraagt het 11,7%.


“Dat betekent concreet dat in bijna elk gezin in Vlaanderen iemand ondernemer is of werkt bij een kmo: een realiteit die zichtbaar maakt dat onze economie letterlijk op zelfstandige schouders rust. Politici spreken vaak over ‘de middenklasse’, maar eigenlijk bedoelen ze de ondernemersklasse. Zij dragen de helft van de private tewerkstelling en creëren toegevoegde waarde met elke beslissing die ze nemen.”

-Bart Buysse

 

Bouw, zorg en kennis: de drie pijlers van ons ondernemers(lands)chap

Vrije beroepers vormen de snelst groeiende groep. Ze symboliseren de verschuiving van een economie die niet alleen met handen werkt, maar ook met hoofd en hart.

  1. De bouwnijverheid – van loodgieters tot schrijnwerkers, architecten en ingenieurs, … de makers van morgen.
  2. De (para)medische beroepen – van kinesisten tot acupuncturisten en psychologen, dokters en tandartsen, … de helers van vandaag.
  3. De intellectuele beroepen – van consultants tot digitale freelancers, in juridische maar zovele andere beroepen en sectoren, … de denkers van de toekomst.

 

UNIZO vraagt: 

2025 is een jaar van contrasten. Nooit eerder telden we zoveel ondernemers, maar tegelijk ook een recordaantal faillissementen. Terwijl zelfstandig ondernemers dapper verder werken, ondanks alle uitdagingen, ligt het land na het weekend opnieuw stil door vakbondsacties, wankelt de regering en blijven de broodnodige begrotingsafspraken en hervormingen uit. Het gebrek aan duidelijkheid en vooruitzicht weegt op onze ondernemers. En elke stakingsdag zorgt opnieuw voor miljoenen euro’s onomkeerbaar omzetverlies, vooral bij kmo’s die het al moeilijk hebben.

UNIZO roept daarom op tot leiderschap. Wij rekenen op een regering die de beloofde hervormingen doorvoert en haar eigen regeerakkoord nakomt. Ga voor een begroting die ondernemers helpt en niet verder belast. Ondernemerschap en groei zijn wat we nodig hebben! Die zorgen voor werkgelegenheid, koopkracht en sociale bescherming, minder uitgaven en meer inkomsten voor de begroting. 

Want de goesting om te ondernemen is er duidelijk nog. Maar per twee starters één stopper is te veel. Zorg dan ook voor voedzame ondernemersgrond waarin starters zich diep kunnen wortelen en, ondanks de stormen van deze tijd, kunnen groeien. Beste beleidsmakers, bescherm onze ondernemers. 

Hoe staat het ondernemerschap er voor in Vlaanderen en Brussel?

Ontdek hier alles in onze handige infographic

Infographic bekijken

BEDANKT ONDERNEMERS!

Geen draaiende economie, geen welvaart, geen producten en diensten, geen werk in eigen streek, geen innovatie, geen levende steden en gemeenten… Laat ons eerlijk zijn: zonder jou stonden we nergens.

Deze ode is voor jou!