Eén jaar na “Liberation Day”, de dag waarop de VS invoertarieven aankondigde, blijft de impact op Vlaamse kmo’s zwaar doorwegen. Vlaamse bedrijven zagen hun export naar de VS met 21,6% terugvallen, goed voor een verlies van €5,7 miljard. Die klap treft in de eerste plaats kmo’s. Want van de 5.617 Belgische bedrijven die naar de VS exporteren, is 92% een kmo.

“De VS is voor duizenden Vlaamse bedrijven één van hun belangrijkste afzetmarkten. Zodra die plots duurder wordt of deels wegvalt, voelen ze dat keihard. En dat schemert door in de cijfers: een stevige terugval en miljardenverlies. Heel wat kmo’s rapporteren over klanten die afhaken, contracten die onder druk komen en marges die wegsmelten. Grote multinationals vangen dat nog op met hun schaal en spreiding. Voor kmo’s ligt dat anders. Daar hangt vaak een groot stuk van de omzet af van een beperkt aantal klanten. Als daar iets misloopt, komt alles tegelijk binnen. Omzetverlies, onzekerheid en stijgende kosten.”

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Kosten stijgen, marges krimpen

Die druk vertaalt zich rechtstreeks in keuzes op het terrein. Bedrijven zetten niet in op groei, maar proberen hun positie te houden.

 “15% van bedrijven die exporteren, ging sinds de invoertarieven besparen op kosten, 14% zocht actief naar nieuwe markten en ongeveer 11% probeerde prijzen te heronderhandelen. Het meest zorgwekkende cijfer gaat over investeringen: 40% van alle kmo’s geeft aan de komende maanden geen ruimte te hebben om te investeren. En ook daarin spelen de invoertarieven een rol.”

“Die invoerheffingen blijven natuurlijk niet hangen aan de Amerikaanse kant. Ze werken door in de hele keten. Amerikaanse importeurs betaalden na één jaar al €2,9 miljard aan invoerrechten op Vlaamse goederen, terwijl dat voordien €376 miljoen was. Dat verschil moet ergens naartoe. Die kosten kruipen in prijzen, in marges en in onderhandelingen. Uiteindelijk komen ze altijd terug bij onze ondernemers, en dus ook bij hun klanten. Dat maakt de impact veel breder dan alleen export.”

-Bart Buysse

 

 

 

Wat vraagt UNIZO?

Een jaar na Liberation Day is het extra duidelijk hoe belangrijk internationale handel blijft voor Vlaamse kmo’s, maar ook hoe snel bedrijven in de knel komen door plotse politieke beslissingen. Daarom schuift UNIZO 5 concrete zaken naar voren:

  1. Blijf inzetten op dialoog, oplossing en vermijd escalatie

Handelsspanningen los je niet op door elkaar te blijven overtroeven met nieuwe maatregelen. Bedrijven moeten gewoon blijven leveren, produceren en verkopen. Hoe meer onzekerheid en extra drempels, hoe moeilijker dat wordt. Daarom ligt de oplossing in overleg en afspraken, niet in krachtmetingen.

Het EU-VS-akkoord heeft erger vermeden, maar vandaag betalen bedrijven nog altijd 10 tot 15% extra op export naar de VS. Voor materialen zoals staal en aluminium ligt dat nog hoger. Het doel moet absoluut zijn om terug te keren naar het tariefniveau van vóór april 2025.”

  1. Help kmo’s actief diversifiëren

Te sterk leunen op één markt maakt bedrijven kwetsbaar. Nieuwe markten zoeken vraagt tijd, kennis en begeleiding. Daarom moet er meer ondersteuning komen: gerichte begeleiding, handelsmissies en snellere vooruitgang in nieuwe handelsakkoorden. Wie bedrijven wil versterken, moet hen helpen om nieuwe klanten te vinden.

  1. Bescherm onze bedrijven tegen oneerlijke concurrentie

Onze ondernemers vragen geen bescherming tegen concurrentie, maar wel een gelijk speelveld. Vandaag zien ze zich geconfronteerd met spelers die onder andere voorwaarden werken of goedkoper kunnen opereren door regels te omzeilen. Daarom moeten dumping en oneerlijke e-commercepraktijken strenger aangepakt worden. Europa heeft daar instrumenten voor, maar die moeten ook effectief gebruikt worden.

  1. Werk een noodplan uit voor handelscalamiteiten

Wanneer internationale schokken zich voordoen, hebben ondernemers nood aan snelle en duidelijke informatie. Vandaag komt die informatie vaak te traag of te versnipperd. Daarom is er nood aan een duidelijk plan: monitoring, heldere communicatie en gerichte steun voor sectoren die zwaar getroffen worden. Zodat ondernemers niet telkens opnieuw zelf moeten uitzoeken hoe ze overeind blijven.

  1. Blijf inzetten op handelsrelaties met andere partners

Blijf inzetten op het onderhouden van bestaande handelsrelaties en het afsluiten van nieuwe strategische samenwerkingen via vrijhandelsakkoorden. We denken dan aan het definitief afronden van het handelsakkoord met India of verder onderhandelen met landen zoals Maleisië en de Filipijnen. Daarbij is het belangrijk dat België en Vlaanderen zich blijven profileren als betrouwbare en stabiele handelspartners.