Download hier alle belangrijke info

Een koelkast die na drie jaar stopt met koelen of een smartphone die buiten garantie stopt met werken. Tot voor kort gingen deze toestellen vaak richting containerpark door de kost en moeilijkheidsgraad om ze te laten herstellen. Dat verandert. De kamer keurde zonet de omzetting van de Europese richtlijn “right to repair” goed die fabrikanten verplichten ook na de wettelijke garantie herstellingen aan te bieden, tegen een redelijke prijs en binnen een redelijke termijn. Een goede zaak voor consumenten en zelfstandige reparateurs, maar UNIZO staat erop dat lokale handelaars de rekening van die bijkomende garantiebescherming niet moet betalen. De kosten van defecten waarvoor fabrikanten verantwoordelijk zijn, moeten ook door hen betaald worden. 

“Dat we herstellen aantrekkelijker en makkelijker maken, kunnen we alleen maar toejuichen. Maar de rekening mag niet bij de lokale handelaar belanden. De verkoper van een toestel is niet de maker van het toestel. Daarom vragen we dat handelaars de kosten van herstellingen onder garantie ook daadwerkelijk kunnen terugvorderen van de fabrikant wanneer die verantwoordelijk is. Daarnaast moet herstellen goedkoper worden. Verlaag daarom de btw op herstellingen van elektronische toestellen en huishoudapparaten van 21 naar 6 procent. Het is goed dat we herstellen willen stimuleren. Maar daarvoor moeten we de factuur voor de consument verlagen, niet die voor de handelaar verhogen.” 

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Fabrikant moet herstellen, ook na de garantie

De belangrijkste verandering is dat fabrikanten van bepaalde toestellen voortaan ook na het verstrijken van de wettelijke garantie verplicht zijn om herstellingen aan te bieden. Het gaat onder meer om wasmachines, droogkasten, vaatwassers, koelkasten, stofzuigers, televisies, smartphones en tablets.

Concreet: een consument koopt een wasmachine bij een lokale elektrohandelaar. Na drie jaar begeeft de motor het. De wettelijke garantie van twee jaar is verstreken, waardoor de verkoper niet langer verplicht is om het toestel kosteloos te herstellen of te vervangen. Onder de nieuwe regels kan de consument rechtstreeks bij de fabrikant aankloppen voor een herstelling. Die moet het toestel herstellen als dat technisch mogelijk is en de Europese reparatieverplichting voor dat product nog geldt. De fabrikant mag daarvoor een vergoeding vragen, maar die moet redelijk zijn. Ook de herstelling moet binnen een redelijke termijn gebeuren.

Die verplichting geldt niet onbeperkt. Hoelang fabrikanten herstellingen moeten aanbieden, verschilt per productcategorie. Voor bepaalde huishoudtoestellen kan die periode oplopen tot tien jaar nadat het laatste exemplaar van een model op de markt werd gebracht.

Meer kansen voor zelfstandige reparateurs

Ook voor zelfstandige reparateurs verandert er heel wat. Fabrikanten mogen herstellingen niet zomaar verhinderen met technische blokkeringen of contractuele beperkingen. Ze moeten bovendien reserveonderdelen en gereedschap tegen redelijke prijzen beschikbaar stellen.

Een zelfstandige hersteller die bijvoorbeeld een smartphone wil repareren, mag dus niet zonder geldige reden worden uitgesloten omdat hij geen erkende reparateur van het merk is. Ook mag een fabrikant een herstelling niet weigeren louter omdat een onafhankelijke reparateur eerder aan het toestel heeft gewerkt.

Voor UNIZO is dat een positieve evolutie. Zelfstandige reparateurs krijgen meer mogelijkheden om toestellen te herstellen en hun activiteiten verder uit te bouwen. Bovendien kunnen consumenten gemakkelijker terecht bij een hersteller naar keuze.

Wie betaalt de rekening?

Voor handelaars is er een belangrijk aandachtspunt. Sinds31 juli 2026 geldt       volgens diezelfde richtlijn dat consumenten die tijdens de wettelijke garantie van twee jaar voor een herstelling kiezen, eenmalig twaalf maanden extra garantie krijgen. 

Neem een consument die een vaatwasser koopt bij een lokale elektrozaak. Na anderhalf jaar gaat het toestel stuk. De klant kiest voor een kosteloze herstelling onder garantie. Daardoor wordt de oorspronkelijke garantietermijn van twee naar drie jaar verlengd. De verkoper kan dus een jaar langer worden aangesproken wanneer het toestel opnieuw defect raakt en dat defect onder de wettelijke garantie valt.

Voor een lokale elektrohandelaar kan dat bijkomende kosten betekenen. Hij is immers het aanspreekpunt van de consument, ook wanneer de oorzaak van het defect bij de fabrikant ligt. Bovendien is de handelaar voor de uitvoering van herstellingen vaak afhankelijk van die fabrikant of zijn leverancier.

UNIZO vraagt daarom een versterking van het verhaalsrecht van eindverkopers. Dat moet ervoor zorgen dat een handelaar de kosten van een herstelling onder garantie daadwerkelijk kan terugvorderen van de fabrikant of leverancier wanneer die verantwoordelijk is voor het defect.

UNIZO vraagt 6 procent btw op herstellingen

UNIZO wil daarnaast dat de overheid herstellingen ook financieel aantrekkelijker maakt. Op betalende herstellingen van elektronische toestellen en huishoudapparaten geldt doorgaans 21 procent btw. Voor bepaalde herstellingen van schoenen en kleding bestaat al een verlaagd tarief van 6 procent. UNIZO vraagt om datzelfde tarief ook toe te passen op herstellingen van elektronische toestellen en huishoudapparaten.