Na aankondigingen Amazon: “Opletten voor de totaalprijs”
UNIZO herhaalt haar kritische maar genuanceerde visie op de groeiende aanwezigheid van internationale platformspelers zoals Amazon op onze markt. Volgens UNIZO verdienen de positieve verhalen over exportkansen en digitale ondersteuning een nodige, realistische kanttekening. “Op korte termijn kan de groeiende aanwezigheid van Amazon zeker een bepaald segment van onze kmo’s helpen, maar we moeten ook naar de langere termijn kijken. Dan dreigen we onze ondernemersstructuur, onze concurrentiekracht en zelfs de veerkracht van onze lokale economie te verzwakken. Elke euro die naar die buitenlandse reuzen stroomt, circuleert niet in onze lokale winkels. Kapitaalvlucht is reëel, en Amazon versnelt dat. Daarom roepen we onze kmo’s op om voorzichtig te zijn en de risico’s af te wegen.”
“Amazon bracht zonet mooie verhalen over export, vrouwelijk ondernemerschap en werkbalans en belooft de Belgische kmo’s een stap vooruit te helpen zetten. We erkennen dat Amazon een sterke speler is en kmo’s die zich specifiek richten op verkoop via dergelijke platformen ook kunnen profiteren van de internationale groeimogelijkheden, digitale tools en opleidingen van Amazon. Maar we roepen onze kmo’s toch op om heel voorzichtig te zijn en net alleen de opportuniteiten, maar ook de risico’s af te wegen in je beslissing om er al dan niet mee te werken. Er zijn namelijk wel wat beperkingen en risico’s voor lokale zelfstandige ondernemers en kmo’s. En veel hangt af van de voorwaarden waaronder je met Amazon contracteert, nu en in de toekomst.”
-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO
Amazon investeert in Amazon
Amazon is geen liefdadigheidsinstelling die hier investeert om Belgische kmo’s vooruit te helpen. Amazon investeert in Amazon, zo simpel is dat en wie kan hen dat kwalijk nemen. Maar het is voor kmo’s dus belangrijk om de kortetermijnwinst af te wegen tegen de langetermijnimpact en -kost. Want die kan hoog zijn.
“Elke ondernemer die via zo’n platform verkoopt, legt zijn eieren in een buitenlands mandje. Je betaalt commissie, je onderwerpt je aan hun review- en rankingregels, je marge komt onder zware druk en je deelt je verkoopdata met je grootste concurrent. Dat zijn stuk voor stuk aanzienlijke risico’s die we bij UNIZO toch luid en duidelijk willen benoemen.”
-Bart Buysse
Structurele risico’s
UNIZO wijst op drie mogelijke structurele risico’s voor Belgische handelaars:
1. Platformafhankelijkheid
Wanneer kmo’s een groot deel van hun omzet via één platform halen, lopen ze een reëel risico: één aanpassing in voorwaarden, algoritmes of logistieke eisen en hun hele business wankelt. Denk aan nieuwe verplichte leveringsstandaarden zoals same-day delivery, strengere retourregels of een plotse wijziging in zichtbaarheid. Een ondernemer heeft daar geen vat op en ziet de impact vaak meteen in zijn verkoopcijfers.
2. Druk op prijzen en marges
Zware concurrentie en internationale prijszetting duwen Belgische winkeliers in een neerwaartse prijsspiraal. Wat start als een poging om competitief te blijven, eindigt vaak in een systematische uitholling van de marge. Je past je prijzen aan omdat anderen dat ook doen, en voor je het weet zit je in een permanente kortingsmodus. “Die race to the bottom is onhoudbaar voor ondernemers die werken binnen ons Belgische kostenkader. Het vreet aan hun rendabiliteit, hun buffers en uiteindelijk aan hun toekomstperspectief.”
3. Machtspositie en datavoordeel
Amazon gebruikte in het verleden verkoopgegevens van onafhankelijke verkopers om eigen producten te optimaliseren. Dat betekent dat een kmo niet alleen verkoopt via een platform, maar tegelijk zijn meest waardevolle inzichten over klanten, prijzen en trends rechtstreeks deelt met een gigant die diezelfde markt domineert. Voor een kleine ondernemer is dat een ongelijke strijd: je geeft munitie aan de partij die veel groter, sneller en datagedreven werkt.
Dankzij druk van UNIZO en Europese partners (zoals SMEunited) heeft de Europese Commissie Amazon verplicht om af te zien van het gebruik van niet-openbare verkopersgegevens voor eigen verkoopactiviteiten. UNIZO ziet dit als een eerste stap naar een gelijker speelveld voor handelaars.
Wat vraagt UNIZO?
UNIZO vraagt aan de overheid één duidelijke prioriteit: zorg voor een level playing field. Concreet zien we daarin drie prioriteiten:
- Striktere controles op het datagebruik en de marktmacht van grote platformen, zodat ondernemers niet langer tegen een onzichtbare algoritmische muur lopen.
- Eerlijke concurrentieregels, met aandacht voor prijzen, leveringsvoorwaarden, duurzaamheidseisen en productveiligheid. Wat offline geldt, moet online net zo goed gelden.
- Gerichte versterking van lokale handelaars, via digitale ondersteuning, logistieke samenwerking en onafhankelijke opleidingen die niet worden gedicteerd door één dominante marktpartij.
UNIZO wil hiermee één doel bereiken: een markt waarin elke ondernemer, groot of klein, op eigen kracht vooruit kan.
Bart Buysse besluit
“Wij zijn niet tegen Amazon. Wij zijn voor eerlijke concurrentie en een gezonde lokale economie. De komst van grote internationale platformspelers biedt kansen, maar verandert tegelijk de spelregels voor duizenden Belgische ondernemers. Zonder duidelijke grenzen, eerlijke concurrentie en een strikte opvolging van de machtspositie van zulke spelers dreigt onze lokale economie steeds meer afhankelijk te worden van één dominante marktplaats.
We vragen daarom dat overheid en beleidsmakers werk maken van een gelijk speelveld waarin kmo’s niet worden meegesleurd in een race naar steeds lagere marges of groeiende dataverliezen. Ondernemers moeten in alle vrijheid kunnen groeien, zonder hun strategische autonomie uit handen te geven. Alleen dan blijft onze lokale economie sterk, toekomstgericht en weerbaar.”