In de Kamercommissie Sociale Zaken werden zonet opnieuw parlementaire vragen gesteld over het gebruik van niet-afwervingsbedingen in de uitzendsector. Aanleiding zijn de aanhoudende signalen over hoge afkoopvergoedingen en onduidelijke clausules die vaste aanwerving van uitzendkrachten blokkeren. “Dit is een rem op jobs en dat kan in de huidige economische context absoluut niet de bedoeling zijn. De tijd is rijp voor een wetgevend besluit, dat vragen werkgevers en werknemers. 

“Niet-afwerving zorgt voor niet-aanwerving, zo simpel is het. Een ondernemer ziet een uitzendkracht goed draaien en wil die persoon een vaste job geven. Een win voor de ondernemer, een win voor de werknemer en een win voor onze economie. Toch wordt dat tegengehouden door onduidelijke clausules, (vaak) hoge afkoopvergoedingen en een gebrek aan transparantie. Dat houdt enorm veel kmo’s tegen om die persoon in dienst te nemen. Wij vragen één helder wettelijk kader dat zorgt voor transparantie en eerlijke vergoedingen. Het federale regeerakkoord stelt expliciet dat er een duidelijk kader moet komen. Vooruit, CD&V en Les Engagés dienden al zo’n voorstel in. De bal ligt nu in het kamp van minister van Werk, David Clarinval. Het is belangrijk dat er een politiek voorstel komt, zodat we daarover in overleg kunnen gaan met de betrokken partners.”

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Geen doorstroming, maar blokkade

Niet-afwervingsbedingen staan in veel contracten tussen uitzendkantoor en gebruiker. In de praktijk gaat het vaak om clausules die bepalen dat een kmo een afkoopvergoeding moet betalen wanneer ze een uitzendkracht binnen een bepaalde periode vast in dienst neemt. Ondernemers zijn zich niet altijd bewust van deze voorwaarden  en bedragen lopen snel heel erg hoog op. Dit belemmert de aanwerving van uitzendkrachten in kmo’s. Dit hindert hun vrijheid van ondernemerschap en de mobiliteit op de arbeidsmarkt. Ook in de zorg stelt zich een groot probleem.

Gezien het zeer nijpende personeelstekort in onze sectoren, hebben de meeste gebruikers in de praktijk geen andere keuze dan contractuele bedingen te aanvaarden die zeer ongunstig voor hen zijn. 

Wat UNIZO vraagt

UNIZO benadrukt dat uitzendkantoren correct vergoed moeten worden voor hun werk. Daarover bestaat geen discussie. Maar wat vandaag gebeurt, verstoort de markt en creëert onzekerheid bij kmo’s.

UNIZO vraagt daarom om misbruik aan te pakken en een specifieke wettelijke regeling voor uitzendwerk en project sourcing uit te werken. Die wet moet zorgen  voor:

  • Transparantie: duidelijke informatie vooraf, in de commerciële overeenkomst, zodat ondernemers weten waar ze aan toe zijn en niet achteraf geconfronteerd worden met onverwachte kosten.
  • Een eerlijke, maximale vergoeding: geen exuberante afkoopvergoedingen die vaste aanwerving financieel onhaalbaar maken UNIZO vraagt een maximum van 2 maanden (waarop een pro rata berekening van toepassing is, zodat de vergoeding wordt verminderd in functie van reeds gepresteerde dagen).
  • Rechtszekerheid: één helder kader, zonder grijze zones of uiteenlopende praktijken. Zo moet verduidelijkt worden dat geen vergoeding gevraagd kan worden indien de uitzendkracht door de gebruiker zelf was voorgesteld.
  • De oprichting van een neutraal meldpunt binnen de FOD Economie voor eventuele klachten. 

UNIZO pleit voor de snelle uitwerking van een wettelijk kader op basis van deze verschillende parameters om een einde te maken aan buitensporige bedingen en te komen tot meer transparantie. UNIZO herinnert aan het standpunt in het advies nr. 2.378 van 26 september 2023 van de Nationale Arbeidsraad dat ook gesteund werd door de werkgeversorganisaties: UCM, Unisoc en Boerenbond. 

Regeerakkoord belooft kader, nu uitvoeren

Vandaag ligt het dossier opnieuw op tafel in het parlement. Voor UNIZO is dit moment om door te pakken.

“Dit dossier staat zwart op wit in het regeerakkoord. Werkgevers en werknemers verwachten nu uitvoering. Kmo’s wachten hier al jaren op. Dit is een rem op jobs en dat kan in de huidige economische context absoluut niet de bedoeling zijn.”

-Bart Buysse

Ter info: in het regeerakkoord staat: “In overleg met de sociale partners creëren we een raamwerk voor het gebruik van niet-aanwervingsclausules in de uitzendsector, waarbij we de levensvatbaarheid en eerlijke vergoeding voor uitzendbedrijven behouden en manifest misbruik aanpakken. Het gebruik van project sourcing in de zorg ontmoedigen we.”