Rode cijfers maar toch een oranjegroene score, het kan. Het ondernemersvertrouwen in Vlaanderen zat in 2025 stevig onder het tienjarig gemiddelde, maar bereikt wel het beste niveau van de voorbije jaren. Dat blijkt uit de UNIZO KMO-Barometer voor het vierde kwartaal van 2025. Met een score van -8,9 blijft de barometer weliswaar voor het zeventiende kwartaal op rij onder nul: “Kmo’s blijven in zwaar weer, vooral door druk op de rendabiliteit, uitblijvende betalingen en somberheid over het economisch klimaat. Die onzekerheid weerspiegelt zich ook in de investeringsplannen voor 2026.”

“Het is paradoxaal om te spreken over een oké jaar 2025 wanneer het ondernemersklimaat in woelig weer blijft zitten. Dat deze cijfers als ‘de beste van de voorbije jaren’ geldt, zegt eigenlijk alles. De lat ligt laag: kmo’s houden stand, maar ze doen dat nog steeds met krappe marges en kopzorgen. Laat me het zo verwoorden: Onze kmo’s waren in 2025 een beetje minder pessimistisch dan de jaren voordien. Maar het woord optimisme kunnen we niet gebruiken.”

-Bart Buysse

Iets minder slecht, maar structureel onder nul

De UNIZO KMO-Barometer wordt al sinds 1987 opgemaakt en geldt als de thermometer van het ondernemersvertrouwen. Dat vertrouwen blijft vandaag duidelijk negatief. De score van -8,9 voor Q4 2025 ligt weliswaar in lijn met de voorbije kwartalen en het jaargemiddelde van -8,2 in 2025 is beter dan 2023 en 2024, maar het contrast met de positieve cijfers in de periode voor corona blijft groot.

“Ondernemers blijven vandaag vastzitten in een moeilijke realiteit: hun rendabiliteit staat onder druk, betalingen blijven uit, het macro/micro- economisch klimaat straalt pure onzekerheid uit en er blijven maar drempels en transities bijkomen. Tegelijk zagen we in 2025 een verbetering, vooral omdat er opnieuw politieke stabiliteit is en de regering erin slaagt om enkele ondernemersvriendelijke maatregelen te treffen. De impact daarvan zal zich uitwijzen in 2026, wanneer het beleid effectief wordt uitgerold. Maar voorlopig blijven kmo’s voorzichtig.”

 

Rendabiliteit onder druk door economie en laattijdige betalingen

Wat ondernemers vandaag vooral bezighoudt, is hun rendabiliteit. De algemene economische context blijft onzeker en dat vertaalt zich rechtstreeks in de financiële gezondheid van hun onderneming. Kosten blijven hoog, marges staan onder druk en het wordt het steeds moeilijker om vooruit te kijken. 

Uitblijvende en laattijdige betalingen versterken die onzekerheid nog verder. Wanneer klanten facturen niet op tijd betalen, komt de cashflow meteen onder druk te staan en moeten ondernemers constant bijsturen. Ze stellen investeringsbeslissingen uit, spreiden risico’s minder vlot en zetten groeiplannen on hold. 

Investeringsplannen blijven voorzichtig

De onzekerheid vertaalt zich ook in de investeringsplannen. Hoewel 40 procent van de kmo’s aangeeft in 2026 te willen investeren, gaat het in veel gevallen om behouds- of vervangingsinvesteringen. Slechts 8 procent spreekt van significante investeringen. Daartegenover staat dat bijna de helft van de ondernemingen geen investeringen plant. Dat wijst op voorzichtigheid.

“Kmo’s investeren vooral om hun activiteiten draaiende te houden, niet om te groeien. Zolang onzekerheid overheerst en rendabiliteit onder druk staat, schuiven ondernemers grotere investeringen voor zich uit. Dat is begrijpelijk gedrag, maar het schetst pijnlijk hoe broos het vertrouwen vandaag blijft.”

-Bart Buysse

Bart Buysse besluit

“2025 was iets minder slecht, maar nog altijd niet goed. Zolang kmo’s vooral bezig zijn met overeind blijven, blijft echte groei buiten bereik. Als we willen dat ondernemers opnieuw durven investeren en vooruitkijken, moet het beleid inzetten op lagere kosten, meer betaalzekerheid en minder complexiteit. Pas dan creëer je opnieuw vertrouwen, wat resulteert in economische vooruitgang.