Als een ondernemer zijn bedrijf op deze manier zou runnen, was hij al lang failliet

Op 3 december breekt Brussel een triest record: langer dan ooit gaat een overheid zonder regering in volle bevoegdheid door het leven. Wat voor velen vooral een politiek feit lijkt, is voor Brusselse ondernemers intussen een dagelijkse realiteit die zwaar begint te wegen. 

Met meer dan 118.000 bedrijven in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en een oplopende gewestelijke schuld, die bij ongewijzigd beleid tegen 2029 richting 22 miljard euro gaat, voelen steeds meer ondernemingen de gevolgen van het bestuurlijk vacuüm. Twee van hen vertellen hoe de politieke impasse hun investeringen ondergraaft en het imago van Brussel verder aantast.

“Je voelt het overal: niets beweegt nog. En dat komt hard binnen”

Architect Bart Van Leeuw, zaakvoerder van ZAmpone, ziet hoe publieke bouwprojecten vastlopen nog vóór ze goed en wel gestart zijn. “Nieuwe openbare projecten kunnen niet worden opgestart omdat er geen budget kan worden ingeschreven op de begrotingen. Dat blijft gewoon liggen totdat er eindelijk een regering in volle bevoegdheid is.” Zelfs lopende dossiers krijgen het moeilijker zodra er onverwachte kosten opduiken: “Een regering in lopende zaken kan daar geen beslissing over nemen. Dan staat alles stil en moet iedereen wachten.”

Delphine Mesman, zaakvoerster van wasserij Ganshory, ziet het op haar beurt via haar klantenstromen en de mobiliteit in de stad: “Er hangt een negatieve sfeer. Mensen consumeren minder, zijn voorzichtiger. En de aanvragen voor nieuwe aanbestedingen? Die zijn zo goed als verdwenen.” Ze illustreert hoe een stad die niet vooruitgaat ondernemers afstoot: “Overal zijn er wegenwerken die aanslepen. Klanten komen minder snel langs omdat parkeren moeilijk is, en sommige leveranciers willen Brussel niet meer in.”

Julie Huntz, UNIZO-adviseur voor het Brussels Gewest, merkt dat ondernemers op alle fronten tegen muren lopen: “Mobiliteit, onveiligheid, onvoldoende netheid, trage vergunningen, onduidelijkheid en een gebrek aan beslissingen, werken als een rem op het hele gewest.” 

Een stad die niet vooruitgaat, verliest ondernemers

De stilstand uit zich in blokkades op elk niveau. Subsidiegevoelige en tertiaire sectoren zoals scholen of vzw’s stellen hun investeringen uit omdat niemand weet waar ze aan toe zijn. Bart: “De renovatiedeadlines in de woningbouw en VME van 2033 en 2050 komen dichterbij, maar zolang er geen beslissingen vallen, worden projecten niet meer opgestart en blijven de renovatiesubsidies voorlopig een grote onbekende.” Daarnaast zitten grote dossiers zoals Metrolijn 3 al maanden muurvast. Ondernemers betalen elke dag de prijs voor deze stilstand. 

Ook Delphine ziet in haar onderneming hoe de stilstand steeds duidelijkere sporen nalaat: “Wij hebben sinds maanden minder werk. Dat voel je meteen. Bedrijven die niet gebonden zijn aan Brussel trekken weg naar de Rand. Vergunningen verlopen er vlotter en het beleid en de fiscaliteit is er meer ondernemingsgericht.”

“De langdurige onzekerheid hakt er bij heel wat Brusselse ondernemers in”, zegt Elke Tielemans, directeur van UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel. “Omzetdalingen tekenen zich af in tal van sectoren. De olie uit de Brusselse motor droogt op. De hefbomen voor groei, economische vooruitgang en welvaart worden gekortwiekt. Dit is schuldig verzuim vanuit de politiek, met gevolgen voor vandaag maar ook voor toekomstige generaties.”

“Moesten wij ons bedrijf zo leiden, waren we failliet”

Bart: “Als een ondernemer zijn bedrijf op deze manier zou runnen, was hij al lang failliet. De imagoschade en de financiële schade zijn enorm.” Delphine sluit zich daarbij aan: “Wij worden voor alles verantwoordelijk gehouden. Maar politici die al meer dan 500 dagen niets beslissen, worden op niets afgerekend. Dat raakt.”

Ze maakt zich zorgen over wat nog komt: “We komen in een situatie terecht die nog heel moeilijk recht te trekken is. Dit gaat ons jaren achtervolgen. Zonder besparingen, hervormingen of economische groei stevenen we af op een infarct. De aders zitten al toe.” Bart is even duidelijk: “Investeerders zullen wegblijven, vastgoed trekt weg en de kredietwaardigheid van Brussel is onzeker. Wie steekt zijn centen in een zinkend schip?”

Structurele schade

Volgens Elke Tielemans tonen de getuigenissen hoe diep de impact reikt. “Ondernemers kunnen niet vooruit zolang Brussel bestuurlijk vastzit. Vertrouwen brokkelt af en de aantrekkelijkheid van onze hoofdstad komt onder druk. De regionale economische vooruitzichten van het Federaal Planbureau tonen aan dat het gewest onder haar potentieel scoort. Het uitblijven van een regering in volle bevoegdheid en een duidelijk beleid heeft niet alleen gevolgen voor de Brusselaars zelf, maar zal zich ook laten voelen in de andere gewesten en op federaal niveau.” 
 

Tielemans wijst ook op de groeiende financiële instabiliteit: “Nu ook de kaskredieten van het gewest niet verlengd worden en recente cijfers over het jobverlies in Brussel naar boven komen, worden we met de snijdende realiteit geconfronteerd. De sneeuwbal die nooit mocht beginnen rollen, moet dringend gestopt worden. In het belang van eenieder.” 

UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel vraagt daarom om daadkracht, verantwoordelijkheidszin en een geloofwaardige koers. De organisatie verwijst naar Krachtwerk Brussel waarin de belangrijkste prioriteiten voor ondernemers gebundeld staan.