Te veel Limburgse kmo's laten energie-
besparingspotentieel liggen
Uit een UNIZO-bevraging bij 250 Limburgse kmo’s (tot 50 wn) blijkt dat een substantieel deel van het energiebesparingspotentieel vandaag onbenut blijft. Zo is 70% van de ondernemers niet zeker of ze bij de juiste energieleverancier zitten, heeft 44% geen duidelijk zicht op het eigen energieverbruik en kent 34% de terugverdientijd van energie-investeringen niet. De cijfers wijzen op drie structurele zwaktes: te weinig contractmobiliteit, onvoldoende inzicht in het eigen verbruik en blinde energie-investeringen zonder degelijke businesscase.
Bart Lodewyckx, gedelegeerd bestuurder UNIZO Limburg: “De bevraging toont aan dat Limburgse kmo’s nog aanzienlijke stappen kunnen zetten richting een actiever en strategischer energiebeleid. Meer contractmobiliteit, beter gebruik van verbruiksdata en onderbouwde investeringsbeslissingen zijn cruciaal om energiekosten structureel te beheersen. Gerichte ondersteuning en heldere informatie kunnen het verschil maken tussen passief energieverbruik en een toekomstgericht energiebeleid.”
Energiebewustzijn bij kmo’s: vooral zoekend, zelden strategisch
In de energiebevraging1 werden 12 vragen voorgelegd aan Limburgse ondernemers. Aan de antwoordmogelijkheden op elke vraag werd een score van 1 tot en met 3 gekoppeld, waardoor elke respondent een totaalscore tussen 12 en 36 punten kreeg. Op basis van deze totaalscore kunnen de ondernemers ingedeeld worden volgens hun energiebewustzijn en -aanpak:
- 33% kunnen beschouwd worden als “Starters” (12-19 punten), met weinig zicht of actie rond energie. Energie is geen topprioriteit voor deze ondernemers.
- De grootste groep (54%) zijn “Zoekers” (20-26 punten): zij namen al beperkte stappen, maar zoeken betrouwbare informatie, vergelijking en begeleiding.
- 12% kan worden beschouwd als “Doeners” (26-32 punten), die actief vergelijken, besparen en investeren.
- Slechts 1% behoort tot de “Vooruitlopers” (33-36 punten), met een strategisch energiebeleid en toekomstgerichte aanpak.
De resultaten tonen aan dat het merendeel van de Limburgse kmo’s zich nog in een oriënterende of basisfase bevindt, met duidelijke nood aan gerichte ondersteuning.
De gemiddelde score voor alle respondenten is 21,4 op 36. Ondernemers uit de logistiek (28 punten) scoren het hoogst, gevolgd door landbouw (25,2), horeca (24,1) en industrie (23,9). Bij de respondenten uit de bouwsector (20,2), diensten (20,3) en vrije beroepen (20,6) liggen de scores het laagst. Volgens bedrijfsgrootte vinden we de laagste score bij de ondernemers zonder personeel (19,6) en de hoogste bij kmo’s met 50 of meer werknemers (26,3).
| Volgens sector | Gemiddelde score (op 36) | |
|---|---|---|
| Logistiek | 28 | |
| Landbouw | 25,2 | |
| Horeca | 24,1 | |
| Industrie | 23,9 | |
| Toerisme | 22,7 | |
| Groothandel | 22,3 | |
| Transport | 22,0 | |
| Detailhandel | 21,8 | |
| Vrije beroepen | 20,6 | |
| Diensten | 29,3 | |
| Bouw | 20,2 | |
| Gemiddelde | 21,4 |
Meer contractmobiliteit gewenst
- 36% van de ondernemers is de afgelopen 5 jaar niet van energieleverancier veranderd. 33% heeft dit hooguit 1 keer gedaan.
- 27% van de ondernemers hebben hun energiecontract nog nooit echt bekeken.
- 70% is niet zeker dat ze bij de juiste energieleverancier zitten.
Ondernemers nemen dus te weinig actie om hun energiecontract te bestuderen en om stappen te zetten om van energieleverancier te veranderen. Het is voor UNIZO Limburg duidelijk dat ondernemers opportuniteiten laten liggen om voor hun onderneming een betere positie in te nemen in de energiemarkt. Ondernemers moeten op geregelde tijdstippen het aanbod van de energieleveranciers screenen en kritischer zijn om te beoordelen of ze bij de juiste energieleverancier aangesloten zijn.
Ondanks hun relatieve getrouwheid aan hun energieleverancier ontbreekt het ondernemers vaak aan een contactpersoon bij hun energieleverancier. Slechts 13% van de ondernemers ervaart dat hun energieleverancier actief meedenkt en advies geeft. Deze cijfers bevestigen dat de commerciële relatie eenzijdig is: de kmo levert loyaliteit, de leverancier levert een factuur.
Bart Lodewyckx: “Dat 7 op 10 ondernemers niet zeker zijn of ze bij de juiste energieleverancier zitten, toont aan dat de energiemarkt voor veel kmo’s te weinig transparant en te complex is. Wie zijn contract niet actief evalueert, laat kansen liggen om structureel kosten te verlagen.”
Meer energie-inzicht is noodzakelijk
- 44% heeft geen duidelijk zicht op hun energieverbruik op maand- of jaarbasis.
- Slechts 32 % volgt het energieverbruik in hun onderneming actief op.
- Voor 21% is energie een belangrijke kostenpost in hun onderneming geworden. Bij nog eens 29% zijn de energiekosten (nog) niet overdreven maar wel duidelijk voelbaar.
Bovenstaande cijfers wijzen op het fundament dat ontbreekt: wie zijn verbruik niet kent, kan niet sturen, niet benchmarken en niet prioriteren. Nochtans biedt de digitale meter precies deze mogelijkheid. Via het gratis Mijn Fluvius-portaal kunnen ook kmo's hun dag-, kwartier- en piekverbruiksdata raadplegen.
Het probleem is dus niet de beschikbaarheid van data, maar de kennis en het initiatief om die data om te zetten in besparingsbeslissingen. Dit is bij uitstek een rol voor UNIZO: via gerichte begeleiding en praktische tools de brug slaan tussen de beschikbare data-infrastructuur en de kmo die daar niets mee doet.
Meer inzicht nodig in het rendement van energie-investeringen
- 22% heeft nog geen stappen gezet om het energieverbruik te verlagen.
- 33% heeft zich tot één of enkele besparingsmaatregelen beperkt.
- 63% van de ondernemers heeft geïnvesteerd in zonnepanelen, 19% en een warmtepomp en 15% in batterijen.
- Slechts 18% wil op korte termijn stappen zetten om bijkomende energie-investeringen te doen.
- 34% van de ondernemers die investeringen doen hebben geen idee van de terugverdientijden en vertrouwen hierbij vooral op verklaringen van hun leveranciers. Slechts 28% berekent dit nauwkeurig.
Dat slechts 18% op korte termijn bijkomende investeringen plant, is mede een gevolg van deze onzekerheid. Zonder betrouwbare businesscase blijft de investeringsbereidheid laag. De investeringen in een warmtepomp (19%) of batterij (15%) zijn nog relatief beperkt, terwijl juist de combinatie PV + batterij + slimme sturing (EMS) de energiekosten het sterkst kan drukken.
Bart Lodewyckx: “Energie-investeringen moeten, net zoals andere bedrijfsinvesteringen, vertrekken vanuit een duidelijke businesscase met zicht op het rendement. Zo kunnen ondernemers betere keuzes maken en hun energie-investeringen sterker laten bijdragen tot hun bedrijfsrendement. Zonder inzicht in terugverdientijden blijft de investeringsbereidheid laag en dreigt men kansen te missen om competitief te blijven. Samen met VLAIO werken we dit voorjaar nog een traject uit waarin ondernemers meer energie-inzicht verwerven en een eigen actieplan kunnen opmaken om hun energieonafhankelijkheid te verhogen. ”