UNIZO vindt het voorstel van het ABVV om bedrijven financieel verantwoordelijk te stellen wanneer de werkdruk te hoog ligt, absoluut verwerpelijk. De socialistische vakbond lanceerde dat voorstel op haar congres in Blankenberge, waar werkbaar werk centraal stond. Het ABVV wil een Vlaams Werkbaarheidsfonds oprichten, met middelen van de overheid én van bedrijven die onvoldoende zouden scoren op werkbaarheid.

“Werkbaar werk is belangrijk, voor werknemers én voor ondernemers. Maar het voorstel van het ABVV is een foute oplossing voor een complex probleem. Dit is dan ook absoluut geen ernstig arbeidsmarktvoorstel, maar puur populisme, polarisering en een verkeerde voorstelling van de realiteit. Belgen werken niet meer of flexibeler dan mensen in andere Europese landen, integendeel. Volgens Eurostat werkten Europese werknemers tussen 20 en 64 jaar in 2025 gemiddeld 35,9 uur per week in hun hoofdjob. België zit daar met 34,3 uur onder. Wie dus doet alsof Belgische werkgevers hun mensen structureel harder laten werken dan elders in Europa, vertrekt niet van de feiten. Ook het aandeel werknemers met een werkbare job is volgens de laatste cijfers van de officiële Werkbaarheidsmonitor gestegen van 49,6 procent in 2019 naar 51,8 procent in 2023. In de SERV - waar ABVV ook mee aan tafel zit - houden we die cijfers goed in de gaten.”

“Is daarmee alles opgelost? Neen. Maar werkdruk los je niet op door ondernemers nog meer financieel te bestraffen. De echte druk komt vandaag van arbeidskrapte, langdurige ziekte en vacatures die niet ingevuld raken. Dat zet werknemers en werkgevers onder druk. Want vergeet niet dat het vaak die laatste is die de extra uren, de extra planning en de extra lasten opvangt. Wie werkbaar werk ernstig neemt, kijkt dus naar het hele systeem. Naar activering, re-integratie en responsabilisering van wie beschikbaar is voor werk, maar ook naar de rol van vakbonden en uitbetalingsinstellingen. Wat is hun verdienste of (financiële) bijdrage in dit verhaal?”

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO.

Karikaturen

UNIZO wijst erop dat het voorstel van het ABVV de indruk wekt dat werkdruk vooral het gevolg is van slechte keuzes van werkgevers. Alsof ondernemers er belang bij hebben dat hun medewerkers uitvallen. Dat beeld staat haaks op de realiteit. Zeker in kmo’s is de afstand tussen werkgever en werknemer klein. De zaakvoerder staat vaak zelf mee op de vloer, springt in bij ziekte, schuift met planningen, vangt klanten op en zoekt ondertussen naar mensen die nauwelijks te vinden zijn. In veel bedrijven is de ondernemer de eerste die de druk voelt en de laatste die naar huis gaat. 

Veel ondernemers doen al grote inspanningen om werk werkbaar te houden. Ze investeren in opleiding, betere planning, preventie, overleg, flexibiliteit en begeleiding. Ze maken afspraken over uurroosters, thuiswerk, verlof, deeltijds werk, opleidingen, kinderopvang, fitheid of omgaan met stress. 

Werkdruk, stress en burn-out herleid je dan ook niet tot één oorzaak. Het zijn vaak complexe en multifactoriële problemen, waarin ook de privésituatie, levensstijl, gezondheid, arbeidskrapte, organisatie van het werk en maatschappelijke druk meespelen. Wie dat hele verhaal reduceert tot “de werkgever is de schuldige”, maakt van een diepgaand probleem een simplistisch karikatuur. En met karikaturen kan je onmogelijk tot oplossingen komen. 

“Een ondernemer die zijn mensen opbrandt, brandt uiteindelijk ook zijn eigen bedrijf op. Daar moet je ondernemers echt niet meer op wijzen. Werkbaar werk is in dat opzicht geen luxe voor werkgevers, maar pure noodzaak.”

Echte oorzaken

Volgens UNIZO gaat het ABVV voorbij aan de echte oorzaken van de toenemende druk. De arbeidsmarkt kampt met structurele krapte, vacatures blijven openstaan en langdurige ziekte blijft zwaar wegen. Bedrijven moeten in dat klimaat blijven concurreren, leveren, investeren, digitaliseren en inspelen op een wisselende vraag. Daardoor komt het werk op minder schouders terecht.

“De vraag moet dus niet zijn hoe men werkgevers nog meer kan straffen. We zouden hen moeten belonen voor het feit dat ze in die omstandigheden nog steeds werk verschaffen. De vraag moet zijn hoe we meer mensen aan het werk krijgen? Hoe begeleiden we langdurig zieken beter terug? Hoe zorgen we dat vacatures sneller ingevuld raken? Hoe geven we bedrijven meer de ruimte om werk slim en flexibel te organiseren? Het antwoord daarop zal werkbaar werk veel efficiënter, structureler en redelijker versterken dan dit absurde voorstel.”

Volgens UNIZO dreigt het ABVV-plan bovendien averechts te werken. Bedrijven die vandaag al worstelen met arbeidskrapte, hoge kosten en administratieve druk krijgen er dan nog een extra sanctierisico bovenop. Dat maakt het niet gemakkelijker om mensen aan te werven, te behouden of werk beter te organiseren.

“Werkgevers en werkbaar werk verdienen beter dan dit soort populistische voorstellen. Een oplossing zal het product moeten zijn van een arbeidsmarkt die werkt, met meer mensen aan de slag, minder langdurige uitval en meer ruimte voor bedrijven om werk haalbaar te organiseren. Uiteindelijk willen werknemers en ondernemers hetzelfde. Gezond kunnen werken, goed werk leveren en de business draaiende houden. Wie daar werk van wil maken, zoekt naar reële en haalbare oplossingen die verbinden in plaats van facturen die verdelen, op de kap van zij die werk verschaffen.”