De FOD Economie publiceerde zonet een nieuwe studie waarin het bevestigt dat de kosten voor elektronische betalingen te sterk verschillen van handelaar tot handelaar, dat vooral kleine handelaars te weinig zicht hebben op wat ze precies betalen en dat duurdere betaalvormen zoals kredietkaarten, mobiele wallets en internationale betaalschema’s steeds zwaarder doorwegen. “Elektronisch betalen is niet meer weg te denken, maar de factuur ervan is voor handelaars te ondoorzichtig en te hoog. De regering moet snel werk maken van meer transparantie, lagere transactiekosten en een betaalcharter naar Nederlands voorbeeld.”

“Dit is een goed en belangrijk rapport dat bevestigt wat wij en de handelaars al langer zeggen: elektronisch betalen is moeilijk te betalen. Het is handig voor de klant en niet meer weg te denken, maar voor de handelaar blijft de factuur te vaak onduidelijk, moeilijk in te schatten, moeilijk vergelijkbaar en daardoor vaak te hoog. Ondernemers krijgen te maken met verschillende aanbieders, tariefformules, kaarttypes, transactiekosten, abonnementen, servicekosten, mobiele wallets en nieuwe systemen voor maaltijdcheques. Een ondernemer moet vandaag bijna betaalspecialist zijn om te begrijpen wat één betaling hem precies kost. Dat is niet normaal. Nu dat ook officieel bevestigd wordt met dit rapport, verwachten we actie van de regering.”

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Schaalvoordelen blijven uit

Elektronisch betalen is de voorbije jaren enorm gegroeid. In 2014 ging het in België nog om ongeveer 1,4 miljard kaartbetalingen. Vandaag zitten we aan 4 miljard elektronische transacties. Toch zijn de transactiekosten voor ondernemers niet structureel gedaald.

 “Ondernemers hebben elektronisch betalen mee groot gemaakt. Ze hebben betaalterminals geplaatst, contracten afgesloten, nieuwe betaalmiddelen aanvaard en klanten mee begeleid in die omslag. Ze hebben gezorgd voor de schaal, maar krijgen de voordelen niet. In Nederland bijvoorbeeld is dat anders. Daar hebben overheid, banken, betalingsspelers, consumentenorganisaties en ondernemersorganisaties al in 2005 samen een betalingscharter uitgewerkt, met concrete afspraken om elektronisch betalen te stimuleren en de kosten voor handelaars te drukken."

"Met resultaat, Nederlandse handelaars zagen de voorbije jaren wel duidelijke schaalvoordelen. Daarom vragen wij ook in België een betaalcharter, met concrete doelstellingen, transparante afspraken en een overheid die mee verantwoordelijkheid neemt.”

Internationale betaalsystemen

Een andere belangrijke vaststelling uit het rapport is dat niet elke elektronische betaling dezelfde kost heeft. Een betaling met Bancontact blijft voor handelaars doorgaans goedkoper dan een betaling via internationale betaalschema’s zoals Visa en Mastercard. Maar net die duurdere betaalkanalen winnen terrein.

Klanten betalen vaker mobiel, via Apple Pay of Google Pay. Fintechspelers en onlinebanken werken vaker met internationale kaartnetwerken. En ook maaltijdcheques worden almaar vaker gekoppeld aan Visa, Mastercard of mobiele wallets. Zo lopen betalingen steeds vaker via duurdere systemen.

“Voor de klant blijft dat allemaal één vlotte betaling. Maar voor de handelaar maakt het wel uit langs welke weg die betaling loopt. Achter hetzelfde aankoopbedrag kan een heel andere kost schuilgaan. Ondernemers hebben daar vandaag te weinig zicht op en te weinig vat op. Ondernemers die hun klanten betaalgemak willen bieden, worden daar nu voor afgestraft met onzekerheid en hoge kosten.”

Ook bij maaltijdcheques is waakzaamheid nodig, die worden steeds vaker gekoppeld aan internationale betaalschema’s en wallets. Zo groeit het systeem uit tot een steeds duurdere betaalvorm. Het rapport waarschuwt dat die evoluties maaltijdcheques duurder zullen maken voor handelaars.

We vragen volledige transparantie over de kost van elke betaalvorm, duidelijke regels zodat ondernemers dure betaalvormen of koppelingen niet verplicht moeten aanvaarden, en een aanpak die ook nieuwe betaalstromen zoals wallets en de recente evoluties rond sociale cheques meeneemt. Want daar dreigt de factuur voor handelaars de komende jaren verder op te lopen.

Van studie naar actie

Deze studie mag absoluut niet in een schuif verdwijnen. De federale regering kondigde in haar regeerakkoord al een totaalaanpak aan voor de kosten van elektronische betalingen. Volgens UNIZO ligt de diagnose nu op tafel, nu moeten de oplossingen volgen. Wij hebben zelf concrete voorstellen uitgewerkt in ons dossier elektronisch betalen:

UNIZO vraagt onder meer een vergelijkingstool voor betaalcontracten, naar het voorbeeld van de V-test in de energiesector. Zodat ondernemers eenvoudig kunnen nagaan welk contract het best past bij hun zaak. Daarnaast vragen we dat ondernemers snel en zonder onredelijke kosten van betalingsdienstaanbieder kunnen veranderen. En ook de keuzevrijheid van ondernemers moet wettelijk beter beschermd worden. Wie een bepaalde betaalkaart wil aanvaarden, mag niet automatisch verplicht worden om ook duurdere varianten of gekoppelde betaalvormen van hetzelfde netwerk te aanvaarden.

Tot slot pleit UNIZO voor een Belgisch betaalcharter naar Nederlands voorbeeld, met alle betrokken spelers aan tafel. Dat charter moet zorgen voor concrete afspraken om elektronisch betalen verder te stimuleren en tegelijk de schaalvoordelen die dat met zich meebrengt te vertalen in lagere transactiekosten voor ondernemers.