UNIZO begrijpt de bezorgdheden rond de EU inc., maar ziet heel wat belangrijke voordelen in het Europese voorstel waartegen het gemeenschappelijk vakbondsfront vandaag actievoert in Brussel. EU Inc. kan een belangrijke stap zijn voor kmo’s die over de grens willen ondernemen en groeien. Vandaag botsen zij op 27 verschillende vennootschapsstelsels, met verschillende regels, procedures en verplichtingen. EU Inc. moet daar één eenvoudige, digitale en betaalbare Europese toegangspoort tegenover zetten. Maar UNIZO geeft het voorstel zeker geen blanco cheque. Er blijven nog vele vragen en bezorgdheden over onder meer controles, forumshopping en schuldeisersbescherming. We vragen Europa daarom om het initiatief door te zetten, maar wel met voldoende garanties rond rechtszekerheid, fraudebestrijding en een gelijk speelveld.  

“Europa spreekt al jaren over meer concurrentiekracht, sterk investeringsklimaat, meer groeibedrijven en minder administratieve lasten. Het is dan ook goed dat men wil ingrijpen waar ondernemers worden afgeremd. De vrees van de vakbonden dat EU Inc. daarvoor werknemersrechten zou opofferen, strookt niet met de werkelijkheid. Al zijn er wel andere zaken in het voorstel die verbeterd moeten worden. Laten we niet het kind met het badwater weggooien, maar op basis van de bezorgdheden de teksten verbeteren. Europa kan zo ondernemen over de grens makkelijker en aantrekkelijker maken, zonder werknemersrechten te schaden.” 

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO 

Wat is EU Inc.? 

EU Inc., oftewel het 28ste regime, is een voorstel voor een nieuwe Europese vennootschapsvorm die naast de bestaande nationale rechtsvormen komt te staan. Dit voorstel kwam er naar aanleiding van de rapporten Draghi en Letta die wezen op de versnippering van de nationale regels als een belangrijke belemmering voor ondernemingen om over de grenzen heen te groeien.

Ondernemingen zouden vrijwillig voor dit statuut kunnen kiezen en zo in de hele Europese Unie vanuit eenzelfde gemeenschappelijk kader kunnen werken. De bedoeling is vooral om grensoverschrijdend ondernemen eenvoudiger te maken, met snelle en digitale procedures en minder administratieve lasten. Zo moet een onderneming zich gemakkelijker kunnen oprichten, uitbreiden, financiering aantrekken en over de grenzen heen actief zijn, zonder telkens met verschillende nationale vennootschapsregels geconfronteerd te worden. 

Ook moet EU Inc. uitgroeien tot een sterk en herkenbaar Europees merk voor ondernemingen. Een geharmoniseerde Europese vennootschapsvorm kan de rechtszekerheid en voorspelbaarheid voor investeerders vergroten en Europa aantrekkelijker maken als plaats om ondernemingen op te richten, te laten groeien en erin te investeren. Zo wil de EU niet alleen Europese bedrijven gemakkelijker laten opschalen, maar ook meer internationaal kapitaal en investeringen naar Europa aantrekken. 

Geen blanco cheque 

UNIZO ziet dus duidelijke voordelen in EU Inc., maar vraagt dat bij de verdere uitwerking voldoende aandacht gaat naar een aantal belangrijke bezorgdheden. Zo moet worden vermeden dat ondernemingen zich op papier in een andere lidstaat vestigen enkel om van gunstigere regels te genieten. Omdat onder meer fiscaliteit en sociale zekerheid nationaal geregeld blijven, zijn daar duidelijke afspraken nodig. 

Ook moet goed worden uitgeklaard hoe EU Inc. samengaat met nationale regels voor gereglementeerde beroepen, beroepsverzekeringen, antiwitwasverplichtingen en tuchtrecht. Daarnaast moet er ook verder duidelijkheid geschept worden rond fraudepreventie en de bescherming van schuldeisers wanneer een onderneming failliet gaat. 

“EU Inc. heeft zeker potentieel, zolang we ervoor zorgen dat de spelregels voor iedereen duidelijk en eerlijk blijven. Er zijn vandaag nog terechte vragen over controles, faillissementen en de wisselwerking met nationale regels. Die moeten we niet gebruiken om EU Inc. volledig af te schieten, maar om het voorstel beter te maken.” 

Minder drempels voor kmo’s 

Voor UNIZO zit de grootste meerwaarde van EU Inc. in de vereenvoudiging. De nieuwe vennootschapsvorm moet volledig digitaal kunnen worden opgericht. Ook het ‘once only’-principe is belangrijk: gegevens die een onderneming al aan een overheid heeft bezorgd, zouden niet telkens opnieuw moeten worden opgevraagd.  

“Voor vele kleine onderneming is die enorme administratie een reden om de stap over de grens niet te zetten. Europa moet ervoor zorgen dat een ondernemer met een goed product vooral bezig kan zijn met nieuwe klanten vinden, en niet met uitzoeken welk formulier hij in welk land moet invullen. Als we meer Europese groeibedrijven willen, moeten we het hen ook makkelijker maken om Europees te groeien, daar zorgt dit systeem voor.” 

 

Arbeidsrecht blijft nationaal, handhaving verdient extra aandacht 

Het gemeenschappelijk vakbondsfront vreest dat EU Inc. een parallel systeem creëert waarmee ondernemingen nationale sociale regels kunnen omzeilen. UNIZO deelt die analyse niet. De huidige teksten bepalen uitdrukkelijk dat EU Inc. geen wijziging brengt aan het toepasselijke arbeidsrecht. Regels rond lonen, arbeidsduur, gezondheid en veiligheid, ontslagbescherming en sociale zekerheid blijven gelden.  

Dat neemt niet weg dat de bezorgdheden van de vakbonden  aandacht verdienen. Grensoverschrijdende ondernemingsstructuren en internationale onderaannemingsketens kunnen controles complexer maken en de opsporing van misbruik bemoeilijken.  

Daarom pleiten we er ook vanuit UNIZO voor dat het definitieve kader voldoende waarborgen bevat om sociale dumping en misbruik te voorkomen. 

Daarbij zien wij een belangrijke rol weggelegd voor de European Labour Authority (ELA), het EU-orgaan dat onder andere gezamenlijke controles van arbeidsinspecties uit verschillende landen coördineert. Een verdere versterking van de samenwerking tussen nationale inspectiediensten en de ELA kan ervoor zorgen dat ook bij grensoverschrijdende constructies controles effectief blijven en overtredingen daadkrachtig worden aangepakt. De uitdaging ligt niet in het tegenhouden van Europese integratie, maar in het versterken van de mechanismen die eerlijke concurrentie en een gelijk speelveld voor ondernemingen en werknemers garanderen.