UNIZO is tevreden met de komst van het nieuwe Vlaamse AI-initiatief “Vlaanderen AI klaar, iedereen mee”. We vinden het belangrijk dat Vlaanderen AI benadert als waardevolle tool voor ondernemingen, onderwijs, innovatie en overheidsdienstverlening. Want dat is het ook. We waarschuwen wel dat kleine ondernemingen extra ondersteuning nodig hebben om AI veilig, nuttig en met vertrouwen in te zetten. In het belang van de ondernemingen zelf, maar ook voor onze economie en maatschappij. 

“Vlaanderen zet met dit plan duidelijk in op de toepassing van AI in bedrijven, dat is goed en dat is nodig. AI zit vandaag al volop in administratie, creatieve processen, planning, marketing en zoveel meer. We moedigen kmo’s en zelfstandigen dan ook aan om mee op de boot te springen. Niet omdat technologie op zich zaligmakend is, wel omdat wie achterblijft concurrentieel terrein verliest en efficiëntiewinst misloopt. Zeker tegenover grotere spelers die hier vandaag al massaal in investeren. Maar precies daarom moeten kleine ondernemingen van bij het begin van dit plan mee aan tafel zitten. Zij zijn vaak kwetsbaarder, omdat ze geen IT-afdeling of juridische dienst hebben. Een Hoge AI-raad is dus nuttig, op voorwaarde dat die ook de realiteit en de concurrentiekracht van zelfstandigen en kmo’s bewaakt. Anders trekt ze het ondernemersveld en de arbeidsmarkt scheef.”

-Bart Buysse, gedelegeerd bestuurder van UNIZO

Het belang van de AI-raad

UNIZO vindt het positief dat het Vlaamse plan sterk inzet op de toepassing van AI in bedrijven. Vooral de praktijkgerichte opleidingen, de versterking van AI-competenties, begeleiding via VLAIO en de aandacht voor cybersecurity en privacy zijn voor zelfstandigen en kmo’s belangrijk.

“Kleine ondernemers mogen niet gedwongen worden om AI-ingenieur te zijn. Maar kmo’s moeten AI wel juist, veilig en verstandig leren gebruiken om slimmer te werken en sterker te groeien. En zo concurrentieel te zijn met de grote spelers in binnen en buitenland. Dat zou het doel moeten zijn van deze Hoge AI-raad.”

Kleine ondernemingen beschikken niet over een eigen IT-afdeling, juridische dienst of innovatiecel. Hun marge om fouten te maken is kleiner, terwijl de gevolgen van verkeerd AI-gebruik groot kunnen zijn. Denk aan datalekken, cyberrisico’s, foutieve informatie, onduidelijke aansprakelijkheid of verlies van vertrouwen bij klanten en medewerkers.

“Ook hier kan de Hoge AI-raad een belangrijke maatschappelijke en economische rol in spelen. Kmo’s die nood hebben aan praktische begeleiding en een aanspreekpunt dat hen helpt om de juiste keuzes te maken, moeten die kunnen krijgen.”

Menselijke factor blijft onderbelicht

UNIZO mist in het plan wel een sterkere focus op de impact van AI op werk en personeel. AI verandert processen, en dus ook functies, taken en samenwerkingen. De verandering die AI op de arbeidsmarkt heeft, vraagt aandacht. Zeker in kleine teams waar technologie meteen een grote impact heeft op mensen.

“AI is een copiloot in het streven naar groei, efficiëntie en verduurzaming. Maar het mag nooit de bestuurder van het vliegtuig worden. AI zal werk veranderen, daar mogen we niet omheen fietsen, maar het menselijke aspect moet centraal blijven staan. Zeker in kmo’s die zich als groep onderscheiden van de grote spelers door het aanbieden van nabijheid, bereikbaarheid en menselijkheid. De uitdaging voor de Hoge AI Raad ligt in het opleiden AI, maar ook om het helpen om medewerkers mee te nemen in dat verhaal. Alleen dan wordt AI een tool voor onze kmo’s, onze economie en onze maatschappij.”