UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel dringt aan op kmo-vriendelijke overheidsopdrachten
Overheidsopdrachten zijn een krachtig beleidsinstrument. Ze bepalen niet alleen hoe publiek geld wordt besteed, maar ook wie er economisch mee vooruitgaat. Vandaag zien te veel lokale kmo’s in Vlaams-Brabant die kansen aan zich voorbijgaan. Niet bij gebrek aan kwaliteit of ambitie, wel omdat het aanbestedingsbeleid hen structureel op achterstand zet. UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel roept lokale besturen daarom op om hun aankoopbeleid grondig bij te sturen.
“Overheidsopdrachten zijn geen technisch detail, ze zijn een economische hefboom,” zegt Elke Tielemans, directeur van UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel. “Steden en gemeenten investeren jaarlijks grote budgetten in werken, diensten en leveringen. Maar te vaak vloeit dat geld weg via grote raamcontracten en complexe procedures waar lokale ondernemers niet door raken.”
Lokale kmo’s botsen op structurele drempels
Europese cijfers illustreren de omvang van het probleem. Slechts 31% van de overheidsopdrachten in België wordt aan een kmo gegund, terwijl kmo’s 99% van alle ondernemingen in ons land vertegenwoordigen en instaan voor 70% van de private tewerkstelling. Een recente UNIZO-bevraging bevestigt dit beeld: 80% van de ondernemers die al deelnamen aan een overheidsopdracht, stootte op aanzienlijke drempels. Daarbij springen vooral de complexe procedures, de administratieve mallemolen, te strenge selectiecriteria, gebrek aan transparantie en te lange betaaltermijnen in het oog.
UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel ziet daarin een fundamenteel probleem. “Kmo’s vormen het weefsel van onze lokale economie en dragen bij tot het grootste deel van onze werkgelegenheid. Toch krijgen ze in overheidsopdrachten niet de plaats die ze verdienen,” stelt Tielemans. “Dat is geen kwestie van onwil bij ondernemers, maar van een systeem dat hen te weinig meeneemt.”
Het gaat bovendien lang niet alleen over bouwbedrijven. Ook lokale IT-spelers, communicatiebureaus, cateraars, zorgaanbieders, onderhoudsfirma’s, retailers en ondernemingen uit de sociale economie komen perfect in aanmerking. “Het aanbod is er, de kwaliteit is er. Maar de toegang schiet tekort.”
Budgettaire druk mag geen excuus zijn
Lokale besturen staan onder financiële druk. Net daarom is het cruciaal om elke euro strategisch in te zetten. Een kmo-vriendelijk aanbestedingsbeleid is geen extra kost, maar een investering in lokale verankering, werkgelegenheid en economische veerkracht.
“Efficiënt aankopen mag geen synoniem zijn voor grootschalig en onpersoonlijk,” benadrukt Tielemans. “Door opdrachten proportioneel uit te schrijven en lokaal ondernemerschap ernstig te nemen, versterk je niet alleen je dienstverlening, maar ook je regio. Publiek geld moet lokaal renderen.”
UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel formuleert acht duidelijke vragen
Om lokale ondernemers reële kansen te geven, schuift UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel acht concrete en haalbare hefbomen naar voren:
- Splits grotere opdrachten op
Maak opdrachten behapbaar zodat kmo’s effectief kunnen inschrijven. - Beperk grootschalige raamcontracten
Vermijd dat aankoopkracht structureel weglekt en werk met kleinere percelen. - Gebruik opdrachten onder €30.000 strategisch
Zorg voor transparantie, rotatie en kansen voor nieuwe lokale leveranciers. - Communiceer actief en tijdig
Maak opdrachten zichtbaar en bereikbaar voor ondernemers in de regio. - Werk met een toegankelijke leveranciersdatabank
Laat vraag en aanbod elkaar sneller vinden. - Gun niet uitsluitend op laagste prijs
Weeg kwaliteit, service, duurzaamheid en lokale meerwaarde mee. - Vermijd onnodige drempels
Hou selectiecriteria proportioneel en ondersteun ondernemers bij digitale procedures. - Voorzie transparante feedback
Leg uit waarom een ondernemer niet werd geselecteerd en leer uit signalen van het terrein.
Samen verantwoordelijkheid nemen
UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel blijft ondernemers ondersteunen om hun weg te vinden naar overheidsopdrachten, maar legt de bal duidelijk ook in het kamp van de aanbestedende overheden.
“Wie lokale economie en ondernemerschap ernstig neemt, vertaalt dat in zijn aankoopbeleid,” besluit Tielemans. “Dit is geen vraag om voorkeursbehandeling, wel om eerlijke kansen. Zet onze kmo’s niet langer aan de zijlijn.”
Meer informatie en ondersteuning: www.unizo.be/overheidsopdrachten
