Het aantal freelancers in Vlaams-Brabant en Brussel blijft groeien. Voor het eerst telt de regio meer dan 80.000 freelanceondernemers. In Vlaams-Brabant staat de teller op 41.897 freelancers, een stijging van 2% tegenover vorig jaar. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gaat het om 38.441 freelancers, goed voor een groei van 2,5%. Samen vertegenwoordigen beide regio's bijna een derde van alle freelancers in Vlaanderen en Brussel. Toch heeft die groei ook een kwetsbare kant. Uit het nieuwe Freelancer Focus Rapport 2026 van UNIZO blijkt dat 35% van de bevraagde freelancers in hoofdberoep binnen drie maanden financieel in de problemen zou komen wanneer hun opdrachten volledig wegvallen.

Vlaams-Brabant groeit met bijna 23% op vijf jaar tijd

In Vlaams-Brabant steeg het aantal freelancers van 34.133 in 2021 naar 41.897 in 2026. Dat betekent een groei van 22,7% op vijf jaar tijd. Ook in Brussel blijft het freelance ondernemerschap terrein winnen. Daar nam het aantal freelancers in dezelfde periode toe van 32.441 naar 38.441, een stijging van 18,5%.

Vooral zelfstandige consultants zijn sterk vertegenwoordigd. In Vlaams-Brabant zijn 13.831 freelancers actief binnen management, consultancy en administratie. Daarmee is deze sector goed voor een derde van het totale aantal freelancers in de provincie. IT-infrastructuur en beheer volgt met 7.620 freelancers, gevolgd door marketing en sales met 6.498.

Ook in Brussel voert management, consultancy en administratie de ranglijst aan, met 12.806 freelancers. Opvallend is dat marketing en sales er met 7.615 freelancers de tweede grootste groep vormt, vóór IT-infrastructuur en beheer met 6.687 freelancers.

Ook economisch wegen freelancers steeds zwaarder door. Voor Vlaanderen en Brussel samen berekent UNIZO een theoretische jaarlijkse omzetcapaciteit van maar liefst 34,7 miljard euro. Bovendien steeg het gemiddelde uurtarief van 84 euro vorig jaar naar 88,50 euro vandaag. Cijfers die het groeiende economische belang van freelanceondernemers onderstrepen.

"Bedrijven doen steeds vaker een beroep op zelfstandige specialisten wanneer ze bepaalde expertise nodig hebben. Dat weerspiegelt zich duidelijk in onze cijfers. Maar achter die groei zitten ook ondernemers die voortdurend moeten zorgen voor voldoende nieuwe opdrachten. Hun financiële onzekerheid verdient minstens evenveel aandacht als hun economische bijdrage", zegt Elke Tielemans, directeur van UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel.

Eén op drie freelancers heeft beperkte financiële buffer

De groeiende freelancemarkt betekent immers niet dat alle freelancers financieel stevig in hun schoenen staan. Uit de bevraging van UNIZO bij freelanceondernemers verspreid over

Vlaanderen en Brussel blijkt dat 35% van de freelancers in hoofdberoep maximaal drie maanden zonder opdrachten kan overbruggen voordat financiële problemen dreigen.

Die onzekerheid weegt ook op hun dagelijkse ondernemerschap. Meer dan de helft (52%) maakt zich zorgen over het vinden van nieuwe klanten of opdrachten. Daarnaast ligt 35% wakker van zijn inkomen.

Toch aanvaarden freelancers lang niet elke opdracht. Maar liefst 55% weigerde het afgelopen jaar minstens één opdracht, voornamelijk omdat de vergoeding te laag lag of de verwachtingen van de opdrachtgever onrealistisch waren.

Ook de samenwerking met opdrachtgevers verloopt niet altijd vlekkeloos. Zo geeft 35% aan dat betalingen doorgaans niet tijdig en correct gebeuren. Minder dan de helft (46%) ervaart duidelijke en transparante afspraken.

"Voor een freelancer die afhankelijk is van een beperkt aantal opdrachtgevers, kan een laattijdige betaling bijzonder zwaar doorwegen. Zeker wanneer de financiële reserve klein is. Freelancers nemen bewust het risico van zelfstandig ondernemen, maar moeten erop kunnen rekenen dat hun opdrachtgevers gemaakte afspraken respecteren", benadrukt Tielemans.

UNIZO vraagt meer financiële ademruimte

UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel onderschrijft de vraag naar maatregelen die freelancers meer zekerheid geven wanneer opdrachten tijdelijk wegvallen. Zo pleit UNIZO ervoor dat zelfstandigen in hoofdberoep de mogelijkheid krijgen om één dag per week een flexi-job uit te oefenen. Op die manier kunnen ze een tijdelijke terugval in inkomsten opvangen zonder hun zelfstandige activiteit te moeten stopzetten.

Daarnaast vraagt UNIZO Vlaams-Brabant & Brussel een strengere handhaving van de bestaande B2B-wetgeving, zodat freelancers beter beschermd worden tegen oneerlijke contractvoorwaarden en machtsmisbruik door opdrachtgevers. Ook een sterkere sociale bescherming blijft noodzakelijk.

"De keuze om zelfstandig te werken mag niet betekenen dat je er bij een tegenslag volledig alleen voor staat. Wie als freelancer onderneemt, moet ook de kans krijgen om moeilijke periodes te overbruggen en zijn zaak verder te zetten. Daar hebben we een beleid voor nodig dat beter aansluit bij de realiteit van deze ondernemers", besluit Tielemans.

Over het onderzoek

Het Freelancer Focus Rapport 2026 van UNIZO combineert economische gegevens van GraydonCreditsafe met een onlinebevraging bij 459 freelanceondernemers, uitgevoerd tussen 6 mei en 15 juli 2026. De cijfers over financiële kwetsbaarheid en samenwerking met opdrachtgevers hebben betrekking op de bevraagde freelancers uit Vlaanderen en Brussel samen.

 

Het volledige rapport is hier beschikbaar.

Alexanne Vervoort
Pers & Communicatie
016 24 41 03